{"id":241,"date":"2017-11-18T06:36:42","date_gmt":"2017-11-18T11:36:42","guid":{"rendered":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/?post_type=chapter&#038;p=241"},"modified":"2019-02-26T15:00:33","modified_gmt":"2019-02-26T20:00:33","slug":"3-3-aktarim-dinleyerek-ogrenme","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/3-3-aktarim-dinleyerek-ogrenme\/","title":{"raw":"3.3 AKTARIM: D\u0130NLEYEREK \u00d6\u011eRENME","rendered":"3.3 AKTARIM: D\u0130NLEYEREK \u00d6\u011eRENME"},"content":{"raw":"S\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretiminin en geleneksel bi\u00e7imlerinden biri, ders anlat\u0131m\u0131d\u0131r.\r\n<h2>3.3.1 Tan\u0131m<\/h2>\r\n<blockquote><em>\u2018[Ders anlat\u0131m\u0131] dinleyicilerinin bir \u015feyler \u00f6\u011frenmesini isteyen bir konu\u015fmac\u0131n\u0131n hemen hemen s\u00fcrekli olarak bir \u015feyler anlatmas\u0131 ve a\u00e7\u0131klamas\u0131d\u0131r.\u2019<\/em>\r\n<p style=\"text-align: right\">Bligh, 2000<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\nBu tan\u0131m, e\u011fitmenler ve \u00f6\u011frenciler aras\u0131ndaki soru-yan\u0131t veya tart\u0131\u015fma durumlar\u0131n\u0131 te\u015fvik edecek \u015fekilde \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131 kapsam d\u0131\u015f\u0131nda tutmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr daha etkile\u015fimli ders anlat\u0131mlar\u0131, bir sonraki konuda (<a href=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/3-4-etkilesimli-dersler-seminerler-ve-ogreticiler-konusarak-ogrenme\/\">B\u00f6l\u00fcm 3.4<\/a>) ele al\u0131nacakt\u0131r.\r\n<h2>3.3.2 Ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n k\u00f6kleri<\/h2>\r\nDers anlat\u0131m\u0131n\u0131n k\u00f6kleri eski Yunan ve Roma\u2019ya kadar uzansa da, 13. Y\u00fczy\u0131l Avrupa\u2019s\u0131nda \u00fcniversitenin kurulu\u015fundan itibaren ele al\u0131nabilir. \u2018Ders anlat\u0131m\u0131\u2019 terimi, Latince \u2018okumak\u2019 anlam\u0131na gelmektedir. 13. Y\u00fczy\u0131lda, kitaplar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131na nadiren eri\u015filebilirdi. Kitaplar, eski Yunan veya Roma\u2019dan kalma nadir ve de\u011ferli koleksiyonlardan veya par\u00e7alardan ya da Arap\u00e7a kaynaklardan terc\u00fcme edilmek suretiyle ke\u015fi\u015fler taraf\u0131ndan zahmetli bir \u015fekilde el i\u015f\u00e7ili\u011fi ile yap\u0131l\u0131r ve resimlenirdi. Bu kaynaklardan faydalan\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni, Roma imparatorlu\u011funun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra Karanl\u0131k \u00c7a\u011flarda Avrupa\u2019daki \u00e7o\u011fu belgenin yok edilmi\u015f olmas\u0131yd\u0131. Sonu\u00e7 olarak, bir \u00fcniversitede genellikle bir kitab\u0131n yaln\u0131zca bir kopyas\u0131 bulunmakta ve hatta o kopya s\u00f6z konusu kitab\u0131n d\u00fcnyadaki tek kopyas\u0131 olabilmekteydi. Dolay\u0131s\u0131yla bir \u00fcniversitenin sahip oldu\u011fu k\u00fct\u00fcphane ve kitap koleksiyonu kurumun tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve itibar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemliydi. E\u011fitmenler kitaplar\u0131 k\u00fct\u00fcphaneden \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131r, derste \u00f6\u011frencilere okur ve \u00f6\u011frenciler de kendi kelimeleriyle ders anlat\u0131m\u0131n\u0131 yaz\u0131ya d\u00f6kerlerdi.\r\n\r\nDers anlat\u0131mlar\u0131, bilginin nesiller boyu a\u011f\u0131zdan a\u011f\u0131za aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha eski bir s\u00f6zl\u00fc \u00f6\u011frenme gelene\u011fine dayan\u0131r. Bu ba\u011flamda, \u2018kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f olan\u2019 bilginin ba\u015far\u0131yla aktar\u0131labilmesi i\u00e7in do\u011fruluk ve g\u00fcven (veya bilgiye eri\u015fimi kontrol g\u00fcc\u00fc) kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc haf\u0131za, tekrar etme ve g\u00fcvenilir kaynaklara at\u0131f, aktar\u0131lan enformasyonun ge\u00e7erlili\u011finin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir hal almaktad\u0131r. Eski Yunan\u2019\u0131n ve \u00e7ok sonralar\u0131 Vikinglerin b\u00fcy\u00fck efsaneleri, bilginin s\u00f6zel olarak aktar\u0131labilirli\u011finin \u00e7ok \u00f6nemli \u00f6rneklerindendir. Bu gelenek, bir\u00e7ok yerli toplulu\u011fun mitleri ve efsanelerinde bug\u00fcn dahi devam etmektedir.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_53\" align=\"aligncenter\" width=\"400\"]<img src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.3.2.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"323\" class=\" wp-image-53\" \/> \u015eekil 3.3.2 Orta\u00e7a\u011f\u2019da ders anlat\u0131m\u0131<br \/>Sanat\u00e7\u0131: Laurentius de Voltolina; Liber ethicorum des Henricus de Alemannia; Kupferstichkabinett SMPK, Berlin\/Staatliche Museen Preussiischer Kulturbesitz, Min. 1233[\/caption]\r\n\r\n<hr \/>\r\n\r\nOn\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131ldan kalan bu il\u00fcstrasyon, 1233 y\u0131l\u0131nda \u0130talya\u2019daki \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerine verilen bir dersi betimliyor. Burada \u00e7arp\u0131c\u0131 olan nokta, betimlemenin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz s\u0131n\u0131flar\u0131na ne kadar yak\u0131n oldu\u011fudur: baz\u0131 \u00f6\u011frenciler not al\u0131yor, baz\u0131lar\u0131 arkada sohbet ediyor ve bir \u00f6\u011frenci gayet rahat uyuyor. \u00d6yle ki, Rip Van Winkle 800 sene uyuduktan sonra modern bir s\u0131n\u0131fta uyanm\u0131\u015f olsayd\u0131, 'Neredeyim ben?' sorusuna kesin olarak cevap verebilecekti.\r\n\r\nBununla birlikte, ders anlat\u0131m\u0131 y\u00f6ntemi y\u0131llard\u0131r sorgulanmaya ve tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam etmektedir. 200 y\u0131l kadar \u00f6nce Samuel Johnson (1709-1784) ders anlat\u0131m\u0131yla ilgili \u015f\u00f6yle demi\u015fti:\r\n<blockquote><em>\u2018Bug\u00fcnlerde insanlar \u2026 her \u015feyin ders anlat\u0131m\u0131yla \u00f6\u011fretilmesi gerekti\u011fi gibi garip bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahipler. Bence ders anlat\u0131mlar\u0131, ders notlar\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kitaplar\u0131 okumaktan daha fazla bir fayda sa\u011flam\u0131yor\u2026 Bu t\u00fcr anlat\u0131mlar bir zamanlar faydal\u0131yd\u0131, ancak bug\u00fcn herkes okuyabiliyor, istedi\u011fi kitaba ula\u015fabiliyor; dolay\u0131s\u0131yla ders anlat\u0131mlar\u0131 gereksiz bir hal almaya ba\u015flad\u0131.\u2019<\/em>\r\n<p style=\"text-align: right\">Boswell, 1791<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\nMatbaan\u0131n, radyo, televizyon ve \u0130nternetin icad\u0131ndan sonra bile, yetki sahibi bir e\u011fitmenin bir grup \u00f6\u011frenciye hitaben konu\u015fmas\u0131 olarak betimlenebilecek ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n, enformasyonun bir t\u0131kla eri\u015filebilece\u011fi dijital \u00e7a\u011fda \u00a0bir\u00e7ok kurumda halen daha ge\u00e7erli \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi olmas\u0131 dikkate de\u011fer\u2026 Bu kadar uzun s\u00fcre var olmaya devam eden bir \u015feyin demek ki faydal\u0131 oldu\u011fu savunulabilir. Di\u011fer taraftan, son y\u0131llarda meydana gelen geli\u015fmeler ve dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve beceri t\u00fcrleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bilgi aktar\u0131m\u0131 yoluyla ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n hala en uygun \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi olarak de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fini sorgulamal\u0131y\u0131z.\r\n<h2>3.3.3 Ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n etkinli\u011fi konusunda ara\u015ft\u0131rmalar ne diyor?<\/h2>\r\nSamuel Johnson\u2019\u0131n fikrine kat\u0131lal\u0131m veya kat\u0131lmayal\u0131m, ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin etkinli\u011fi konusunda 1960\u2019lardan itibaren \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131l\u0131yor. Ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n etkinli\u011fi \u00fczerinde yap\u0131lan en yetkin \u00e7\u00f6z\u00fcmleme Bligh (2000) taraf\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmad\u0131r. Bligh (2000), ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin etkinli\u011fini di\u011fer \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran \u00e7ok say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma ve meta analizi incelemi\u015f, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemi\u015f ve tutarl\u0131 sonu\u00e7lar elde etmi\u015ftir:\r\n<ul>\r\n \t<li>Ders anlat\u0131m\u0131, enformasyon aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan di\u011fer y\u00f6ntemler kadar etkilidir (elde edilen sonu\u00e7, video, okuma, ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma veya Vikipedi gibi farkl\u0131 di\u011fer y\u00f6ntemlerin enformasyon aktar\u0131m\u0131nda ders anlat\u0131m\u0131 kadar etkili oldu\u011fudur).<\/li>\r\n \t<li>\u00c7o\u011fu ders anlat\u0131m\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnmenin g\u00fcd\u00fclenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015fma y\u00f6ntemi kadar etkili de\u011fildir.<\/li>\r\n \t<li>Ders anlat\u0131mlar\u0131, tutum veya de\u011fer de\u011fi\u015fikli\u011fi ya da bir konuya ilgi \u00e7ekme konusunda genellikle etkisizdir.<\/li>\r\n \t<li>Ders anlat\u0131mlar\u0131, davran\u0131\u015fsal becerileri \u00f6\u011fretmede nispeten etkisizdir.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nDikkat, ezber ve motivasyon \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 da inceleyen Bligh, \u015fu sonuca varm\u0131\u015ft\u0131r (s. 56):\r\n<blockquote><em>\u2018Bir kez daha... en az\u0131ndan farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle uyar\u0131m sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece\u2026 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n s\u00fcresinin 20 ila 30 dakikadan fazla olmamas\u0131 gerekti\u011finin kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck.\u2019<\/em><\/blockquote>\r\nBu ara\u015ft\u0131rmalar, enformasyonu anlamak, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek, uygulamak ve uzun s\u00fcreli belle\u011fe iletmek i\u00e7in \u00f6\u011frencinin materyal ile aktif olarak ilgilenmesi gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir. Bir anlat\u0131m\u0131n etkili olabilmesi i\u00e7in, \u00f6\u011frenciyi enformasyonu zihinsel olarak i\u015flemeye y\u00f6nelten etkinlikler i\u00e7ermesi gerekir. Bir \u00e7ok e\u011fitmen ders anlat\u0131m\u0131 s\u00fcresince ara ara durup g\u00f6r\u00fc\u015f veya soru sorarak bunu yap\u0131yor olsa da \u00e7o\u011fu ders anlat\u0131mlar\u0131nda bu t\u00fcr etkinlikler kullan\u0131lmamaktad\u0131r.\r\n\r\nUzun zamand\u0131r alan yaz\u0131nda var olan bu ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na, uzunlu\u011fu yakla\u015f\u0131k sekiz dakikay\u0131 ge\u00e7meyen You Tube videolar\u0131 ya da en fazla 20 dakika s\u00fcren TED konu\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen, \u00e7o\u011fu e\u011fitim kurumu derslerin s\u00fcresini 50 dakika veya daha uzun tutmaya devam etmektedir. \u00d6\u011frenciler \u015fansl\u0131ysa, bu derslerin sonunda soru-cevap veya tart\u0131\u015fma i\u00e7in zaman ayr\u0131lmaktad\u0131r.\r\n\r\nAra\u015ft\u0131rmalardan elde edilen iki \u00f6nemli sonu\u00e7 vard\u0131r:\r\n<ul>\r\n \t<li>Ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n tek amac\u0131 olan enformasyon aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in bile olsa, 50 dakikal\u0131k derslerin \u00f6\u011frencilerin soru sormalar\u0131na ve konuyla ilgili tart\u0131\u015fmalar\u0131na izin verecek \u015fekilde etkin olarak d\u00fczenlenmesi gerekmektedir. Bligh, bunun nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin olarak kitab\u0131nda m\u00fckemmel \u00f6rnekler vermektedir.<\/li>\r\n \t<li>Ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce, derin anlama ve bilginin uygulanmas\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi gibi dijital \u00e7a\u011fda ihtiya\u00e7 duyulan becerilere ili\u015fkin di\u011fer t\u00fcm \u00f6nemli \u00f6\u011frenme etkinlikleri i\u00e7in ders anlat\u0131m y\u00f6ntemi olduk\u00e7a etkisizdir. Bunun i\u00e7in, \u00f6\u011frencilerin aktif olarak yer ald\u0131\u011f\u0131 etkinlikler ve tart\u0131\u015fma f\u0131rsatlar\u0131 gibi di\u011fer \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme bi\u00e7imleri gereklidir.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2>3.3.4 Yeni teknolojiler ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131 daha g\u00fcncel hale mi getiriyor?<\/h2>\r\nY\u0131llar i\u00e7erisinde, e\u011fitim kurumlar\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131 desteklemek amac\u0131yla teknolojiye b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar. Powerpoint sunumlar, \u00e7oklu projeksiyon cihazlar\u0131 ve ekranlar, \u00f6\u011frenci yan\u0131tlar\u0131n\u0131 kaydeden \u2018clicker\u2019lar ve hatta Twitter \u00fczerinden \u2018kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sohbet\u2019 gibi \u00f6\u011frencilerin ders anlat\u0131m\u0131yla (ya da daha s\u0131kl\u0131kla e\u011fitmenin kendisiyle) ilgili ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak yorum yapabilmesini sa\u011flayan bir \u00e7ok teknoloji denendi. \u00d6\u011frencilerden s\u0131n\u0131fa tabletleri veya diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar\u0131yla gelmeleri istendi. \u00d6zellikle \u00fcniversiteler, son teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc derslikler ya da amfilere milyonlarca dolar yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar. T\u00fcm bu \u00e7abalar, e\u015fe\u011fe alt\u0131n semer vurmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. Nitekim ders anlat\u0131m\u0131 y\u00f6nteminin \u00f6z\u00fc, bug\u00fcn art\u0131k di\u011fer medya bi\u00e7imlerinde \u00e7ok daha kullan\u0131c\u0131 dostu platformlar \u00fczerinden kolayl\u0131kla ve \u00fccretsizce ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek enformasyon aktar\u0131m\u0131 olmaya devam ediyor.\r\n\r\nDaha \u00f6nce \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumundaki b\u00f6l\u00fcmlerden birinde, \u00f6\u011frenciler s\u0131n\u0131fa diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar\u0131yla gelmek zorundayd\u0131. En az\u0131ndan bu derslerde, \u00f6\u011frencilerin ders esnas\u0131nda diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131n\u0131 gerektiren bir tak\u0131m etkinlikler yap\u0131labiliyordu. Buna ra\u011fmen, \u00e7o\u011fu ders i\u00e7in bu etkinlikler ders s\u00fcresinin d\u00f6rtte birinden az\u0131n\u0131 kaps\u0131yordu. Dersin kalan s\u00fcresinde \u00f6\u011frencilere ders anlat\u0131l\u0131yor, onlar da bu arada bilgisayarlar\u0131n\u0131 akademik olmayan i\u015fler i\u00e7in (\u00e7o\u011funlukla da \u00e7evrimi\u00e7i oyunlarda) kullan\u0131yorlard\u0131.\r\n\r\n\u00d6\u011fretim elemanlar\u0131 genellikle \u00f6\u011frencilerin cep telefonu veya tablet bilgisayarlar gibi teknolojileri dersle \u2018alakas\u0131z\u2019 i\u015fler i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet eder; ancak burada g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lan bir konu var. E\u011fer \u00f6\u011frencilerin \u00e7o\u011funun cep telefonu veya tablet bilgisayar\u0131 varsa, neden hala fiziksel olarak s\u0131n\u0131fta bulunmak zorundalar? Neden dersin videosunu veya ses dosyas\u0131n\u0131 cihazlar\u0131na indirip dinleyemiyorlar veya izleyemiyorlar? E\u011fer derse geliyorlarsa, \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131 neden bu \u00f6\u011frencileri cep telefonlar\u0131n\u0131, tabletlerini veya diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar\u0131n\u0131 ders ama\u00e7l\u0131 (kaynak bulmak gibi) kullanmalar\u0131 i\u00e7in y\u00f6nlendirmiyor? Veya neden k\u00fc\u00e7\u00fck gruplara ay\u0131r\u0131p, o dersin konusuyla ilgili internetten ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131ktan sonra bulgular\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n geri kalan\u0131yla payla\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131yorlar? E\u011fer ders anlat\u0131m y\u00f6ntemi kullan\u0131lacaksa, ama\u00e7 ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6\u011frencileri derse \u00e7ekmesi ve b\u00f6ylece \u00f6\u011frencilerin dikkatinin ders d\u0131\u015f\u0131 \u00e7evrimi\u00e7i etkinliklerle da\u011f\u0131lmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olmamal\u0131 m\u0131d\u0131r?\r\n<h2>3.3.5 Dijital \u00e7a\u011fda ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n yeri yok mu?<\/h2>\r\nDers anlat\u0131m\u0131 y\u00f6nteminin e\u011fitimde hala yeri var. Yeni g\u00f6reve ba\u015flayan bir profes\u00f6r\u00fcn ilk dersine kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m. Derste, profes\u00f6r ekibiyle yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ve farkl\u0131 kanser t\u00fcrlerinin yan\u0131 s\u0131ra bir\u00e7ok di\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde de kullan\u0131lacak olan ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 \u00f6zetledi. Halka a\u00e7\u0131k bir anlat\u0131md\u0131; yani profes\u00f6r yaln\u0131zca kendi alan\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fil, hi\u00e7bir bilim ge\u00e7mi\u015fi olmayan, meslek d\u0131\u015f\u0131ndan dinleyicileri de memnun etmek durumundayd\u0131. Profes\u00f6r, bu zorlu g\u00f6revi m\u00fckemmel g\u00f6rseller ve benzetimler kullanarak ba\u015fard\u0131. Sunumun ard\u0131ndan, dinleyiciler i\u00e7in bir \u015farap-peynir organizasyonu yap\u0131ld\u0131.\r\n\r\nBu ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n etkili olmas\u0131n\u0131n bir \u00e7ok nedeni vard\u0131:\r\n<ul>\r\n \t<li>\u0130lk olarak, arkada\u015flar\u0131n, meslekta\u015flar\u0131n ve aile \u00fcyelerinin bir araya geldi\u011fi bir kutlama etkinli\u011fiydi.<\/li>\r\n \t<li>\u0130kinci olarak, 20 y\u0131ll\u0131k bir ara\u015ft\u0131rma, tek ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir anlat\u0131mla bir hikaye olarak dile getirilmi\u015fti.<\/li>\r\n \t<li>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, anlat\u0131m resim, grafik ve videonun uygun \u015fekilde kullan\u0131m\u0131yla desteklenmi\u015fti.<\/li>\r\n \t<li>Son olarak, profes\u00f6r\u00fcn anlat\u0131m i\u00e7in \u00e7ok ciddi bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcreci ge\u00e7irdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131. Dinleyici kitlesinin kimlerden olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f ve normal bir ders anlat\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 olarak herkese hitap edecek farkl\u0131 bir anlat\u0131m bi\u00e7imi se\u00e7mi\u015fti.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nMcKeachie ve Svinicki (2006, s. 58) ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda daha etkili oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr:\r\n<ul>\r\n \t<li>Tek bir kaynakta bulunamayan g\u00fcncel materyallerin sa\u011flanmas\u0131;<\/li>\r\n \t<li>Farkl\u0131 kaynaklarda bulunan materyallerin \u00f6zetlenmesi;<\/li>\r\n \t<li>Materyalin belli bir grubun ilgi alan\u0131na uyarlanabilmesi;<\/li>\r\n \t<li>\u00d6\u011frencilerin kilit kavramlar\u0131, ilkeleri veya fikirleri ke\u015ffetmesine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131;<\/li>\r\n \t<li>Bir uzman gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi g\u00f6stermesi ve modellemesi.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nBurada son nokta \u00e7ok \u00f6nemli\u2026 \u00d6\u011fretim elemanlar\u0131 ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ek de\u011ferinin, bir akademisyenin bir konuya veya probleme nas\u0131l yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan bir model ortaya koydu\u011funu savunurlar. Dolay\u0131s\u0131yla, ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n as\u0131l \u00f6nemi i\u00e7eri\u011fin (yani olgular\u0131n, ilkelerin veya fikirlerin) aktar\u0131lmas\u0131 de\u011fil (ki bunu \u00f6\u011frenciler sadece okuyarak da elde edebilirler), o konu hakk\u0131nda bir uzman gibi nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclece\u011fini g\u00f6stermesidir. Ders anlat\u0131mlar\u0131yla ilgili bu arg\u00fcman, \u00fc\u00e7 y\u00f6nden s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 olabilir:\r\n<ul>\r\n \t<li>\u00d6\u011frenciler ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n bu amac\u0131n\u0131n nadiren fark\u0131nda olduklar\u0131ndan, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce modellemesi yerine anlat\u0131lan i\u00e7eri\u011fi ezberlemeye odaklan\u0131rlar.<\/li>\r\n \t<li>\u00d6\u011fretim elemanlar\u0131, modellemeyi nas\u0131l yapt\u0131klar\u0131 konusunda a\u00e7\u0131k de\u011fillerdir (veya modellemenin kullan\u0131labilece\u011fi di\u011fer bi\u00e7imleri de g\u00f6stererek \u00f6\u011frencilerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ba\u015faramazlar).<\/li>\r\n \t<li>\u00d6\u011frenciler, modellemenin fark\u0131nda olsalar bile, uygulama olana\u011f\u0131 bulamazlar.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nBelki daha da \u00f6nemlisi, McKeachie ve Svinicki\u2019nin \u00f6nerilerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, dijital \u00e7a\u011fda bu etkinlikleri \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n de\u011fil de \u00f6\u011frencilerin yapmas\u0131 daha iyi olmaz m\u0131?\r\n\r\nDolay\u0131s\u0131yla, evet, anlat\u0131m y\u00f6nteminin etkili oldu\u011fu yerler var; ancak ders anlat\u0131m\u0131 dijital \u00e7a\u011f\u0131n varsay\u0131lan \u00f6\u011fretim modeli olmamal\u0131d\u0131r. Nitekim, bir ders veya program\u0131n s\u00fcresi i\u00e7erisinde daha iyi \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 verecek daha iyi \u00f6\u011fretim yollar\u0131 bulunmaktad\u0131r.\r\n<h2>3.3.6 Ders anlat\u0131mlar\u0131 neden hala en ge\u00e7erli \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor?<\/h2>\r\nYukar\u0131da konu\u015fulanlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin 21. y\u00fczy\u0131lda halen daha tercih edilmesiyle ilgili bir tak\u0131m a\u00e7\u0131klamalar yapmak gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin;\r\n<ul>\r\n \t<li>E\u011fitimin bir\u00e7ok alan\u0131nda, \u00f6zellikle de bir\u00e7ok ilk\u00f6\u011fretim okulunda ders anlat\u0131m y\u00f6ntemi terk edilmi\u015ftir.<\/li>\r\n \t<li>E\u011fitim kurumlar\u0131, ders anlat\u0131m modelini destekleyen fiziksel mekanlara (amfiler, derslikler) b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer bu y\u00f6ntem kullan\u0131lmazsa, b\u00fct\u00fcn bu fiziksel mekanlara ne olacakt\u0131r? (Winston Churchill\u2019in de s\u00f6yledi\u011fi gibi <em>\u201cBiz binalar\u0131m\u0131z\u0131 \u015fekillendiririz, binalar\u0131m\u0131z da bizi\u201d<\/em>).<\/li>\r\n \t<li>Kuzey Amerika\u2019da, 13 haftal\u0131k bir d\u00f6nem boyunca kredi ba\u015f\u0131na haftada bir saatlik ders temeline dayal\u0131 Carnegie \u00f6\u011fretim birimi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, \u00fc\u00e7 kredilik bir dersi \u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n kapsamas\u0131 gereken 39 adet birer saatlik ders anlat\u0131mlar\u0131na b\u00f6lmek kolay olmaktad\u0131r.<\/li>\r\n \t<li>Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim d\u00fczeyindeki \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131, ba\u015fka bir \u00f6\u011fretim modeli bilmemektedir. Al\u0131\u015fagelmi\u015f olduklar\u0131 model budur ve \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n istihdam\u0131 \u00f6\u011fretme niteliklerine de\u011fil de ara\u015ft\u0131rma veya di\u011fer i\u015f deneyimine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, \u00f6\u011frencilerin nas\u0131l \u00f6\u011frendi\u011fi konusunda bilgileri ya da di\u011fer \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemlerine ili\u015fkin deneyimleri yoktur.<\/li>\r\n \t<li>Tek bilgi kayna\u011f\u0131 ve konu uzman\u0131 olma stat\u00fcs\u00fcn\u00fc peki\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in, \u00e7o\u011fu ki\u015fi s\u00f6zl\u00fc \u00f6\u011fretim gelene\u011fini tercih etmektedir. D\u0131\u015far\u0131dan m\u00fcdahale olmadan bir saat s\u00fcreyle \u00e7ok say\u0131da dinleyiciye insan\u0131n kendi fikirlerini anlatmak, ki\u015fisel olarak son derece tatmin edici bir deneyimdir (en az\u0131ndan ben ders anlat\u0131rken b\u00f6yle hissediyorum).<\/li>\r\n \t<li>B\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015f\u0131ndaki senaryoyu tekrar okuyun.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2>3.3.7 Dijital \u00e7a\u011f i\u00e7erisinde ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n gelece\u011fi var m\u0131?<\/h2>\r\nBu sorunun yan\u0131t\u0131, ne kadar uzak bir gelece\u011fe bakmak istedi\u011fimizle ba\u011flant\u0131l\u0131\u2026 Sistemin dura\u011fanl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, anlat\u0131m y\u00f6nteminin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on sene daha bask\u0131n olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor; ancak ondan sonra, \u00e7o\u011fu e\u011fitim kurumunda haftada \u00fc\u00e7 saatlik derslerin yer ald\u0131\u011f\u0131 13-14 haftal\u0131k d\u00f6nemlerle e\u011fitim yapman\u0131n tarihe kar\u0131\u015faca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bunun bir\u00e7ok nedeni var:\r\n<ul>\r\n \t<li>T\u00fcm ders i\u00e7erikleri kolayl\u0131kla dijital hale getirilebilecek ve \u00e7ok uygun maliyetlerle eri\u015filebilecektir (bkz. <a href=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/bolum-10\/\">B\u00f6l\u00fcm 10<\/a>);<\/li>\r\n \t<li>Kurumlar g\u00f6sterim, sim\u00fclasyon ve animasyon i\u00e7in dinamik videolar\u0131 daha fazla kullanacak, dolay\u0131s\u0131yla \u00e7o\u011fu i\u00e7erik mod\u00fcl\u00fc \u00e7oklu ortam i\u00e7eriyor olacakt\u0131r;<\/li>\r\n \t<li>\u00c7o\u011fu ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n temel mant\u0131\u011f\u0131 olan i\u00e7erik, ders organizasyonu ve yorumlama \u00f6gelerini \u00e7oklu ortam bile\u015fenleri ve \u00f6\u011frenci etkinliklerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k ders kitaplar\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r;<\/li>\r\n \t<li>Son olarak, ve belki de en \u00f6nemlisi, \u00f6\u011fretimin \u00f6nceli\u011fi enformasyon aktar\u0131m\u0131 ve d\u00fczenlenmesinden bilgi y\u00f6netimine kaym\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bu yeni odak noktas\u0131nda, bilginin bulunmas\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, de\u011ferlendirilmesi ve uygulanmas\u0131na ili\u015fkin sorumluluk, nitelikli bir konu alan uzman\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirmesi alt\u0131nda \u00f6\u011frencilerin olacakt\u0131r. Proje tabanl\u0131 \u00f6\u011frenme, i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme ve durumlu ya da ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme \u00e7ok daha yayg\u0131n olacakt\u0131r. Bir\u00e7ok e\u011fitmen, ders anlat\u0131m\u0131na harcad\u0131klar\u0131 zaman\u0131 daha do\u011frudan, bireysel ve grup olarak \u00f6\u011frenmeyi desteklemek i\u00e7in tercih edecekler ve b\u00f6ylece \u00f6\u011frencileriyle daha fazla ileti\u015fim kurabileceklerdir.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nBunun anlam\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n tamamen yok olaca\u011f\u0131 de\u011fildir elbette, ama zaman i\u00e7erisinde \u00e7oklu ortam \u00f6zelliklerinin de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, e\u015f zamanl\u0131 veya farkl\u0131 zamanl\u0131 verilen \u00f6zel etkinlikler halini alacakt\u0131r. \u00d6zel etkinliklerden kast edilen,\r\n<ul>\r\n \t<li>bir profes\u00f6r\u00fcn son yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 sunmas\u0131,<\/li>\r\n \t<li>bir dersin tan\u0131t\u0131m\u0131,<\/li>\r\n \t<li>dersin belirli noktalar\u0131nda \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fckleri ile ilgilenilmesi, ya da<\/li>\r\n \t<li>bir dersin son oturumu gibi etkinliklerdir.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nDers anlat\u0131mlar\u0131, kendilerini tan\u0131tmalar\u0131, ilgi alanlar\u0131n\u0131 ve hobilerini payla\u015fmalar\u0131 ve \u00f6\u011frencilerini g\u00fcd\u00fclemeleri i\u00e7in e\u011fitmenlere f\u0131rsat verir. Ancak bu anlat\u0131mlar, \u00f6\u011frencilerin \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011frenme deneyimlerinin nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck ama \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olacakt\u0131r.\r\n\r\nDers anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n rol\u00fc ve gelece\u011fi \u00fczerine farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z Christine Gross-Loh, 2016.\r\n<div class=\"textbox exercises\">\r\n<h3>Etkinlik 3.3 Ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n gelece\u011fi<\/h3>\r\n<ol>\r\n \t<li>Ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin art\u0131k yok olmaya y\u00fcz tuttu\u011fu konusunda hemfikir misiniz?<\/li>\r\n \t<li><a href=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/chapter-1\/\">B\u00f6l\u00fcm 1<\/a>\u2019de tan\u0131mlanan dijital \u00e7a\u011f becerilerine bir g\u00f6z at\u0131n. Ders anlat\u0131m y\u00f6ntemi bu becerilerin hangilerini geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir? Bunun i\u00e7in yeniden tasarlanmalar\u0131 veya de\u011fi\u015ftirilmeleri gerekir mi? E\u011fer evet ise, nas\u0131l?<\/li>\r\n<\/ol>\r\nYan\u0131tlar\u0131n\u0131z\u0131, b\u00f6l\u00fcm sonundaki yorum k\u0131sm\u0131nda yazabilirsiniz.\r\n\r\n<\/div>\r\n<h2>Kaynak\u00e7a<\/h2>\r\nBates, A. (1985) <em>Broadcasting in Education: An Evaluation<\/em> London: Constables.\r\n\r\nBligh, D. (2000) <em><a href=\"http:\/\/books.google.ca\/books\/about\/What_s_the_use_of_lectures.html?id=nXEmAQAAIAAJ&amp;redir_esc=y\">What\u2019s the Use of Lectures? <\/a><\/em>San Francisco: Jossey-Bass.\r\n\r\nBoswell, J. (1791), <em>The Life of Samuel Johnson<\/em>, New York: Penguin Classics (edited by Hibbert, C., 1986).\r\n\r\nGross-Loh, C. (2016) <em><a href=\"http:\/\/www.theatlantic.com\/education\/archive\/2016\/07\/eliminating-the-lecture\/491135\/\">Should colleges really eliminate the college lecture?<\/a> <\/em>The Atlantic, 14 July.\r\n\r\nMcKeachie, W. and Svinicki, M. (2006) <em>McKeachie\u2019s Teaching Tips: Strategies, Research and Theory for College and University Teachers<\/em> Boston\/New York: Houghton Mifflin.","rendered":"<p>S\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretiminin en geleneksel bi\u00e7imlerinden biri, ders anlat\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>3.3.1 Tan\u0131m<\/h2>\n<blockquote><p><em>\u2018[Ders anlat\u0131m\u0131] dinleyicilerinin bir \u015feyler \u00f6\u011frenmesini isteyen bir konu\u015fmac\u0131n\u0131n hemen hemen s\u00fcrekli olarak bir \u015feyler anlatmas\u0131 ve a\u00e7\u0131klamas\u0131d\u0131r.\u2019<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">Bligh, 2000<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Bu tan\u0131m, e\u011fitmenler ve \u00f6\u011frenciler aras\u0131ndaki soru-yan\u0131t veya tart\u0131\u015fma durumlar\u0131n\u0131 te\u015fvik edecek \u015fekilde \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131 kapsam d\u0131\u015f\u0131nda tutmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr daha etkile\u015fimli ders anlat\u0131mlar\u0131, bir sonraki konuda (<a href=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/3-4-etkilesimli-dersler-seminerler-ve-ogreticiler-konusarak-ogrenme\/\">B\u00f6l\u00fcm 3.4<\/a>) ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n<h2>3.3.2 Ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n k\u00f6kleri<\/h2>\n<p>Ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n k\u00f6kleri eski Yunan ve Roma\u2019ya kadar uzansa da, 13. Y\u00fczy\u0131l Avrupa\u2019s\u0131nda \u00fcniversitenin kurulu\u015fundan itibaren ele al\u0131nabilir. \u2018Ders anlat\u0131m\u0131\u2019 terimi, Latince \u2018okumak\u2019 anlam\u0131na gelmektedir. 13. Y\u00fczy\u0131lda, kitaplar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131na nadiren eri\u015filebilirdi. Kitaplar, eski Yunan veya Roma\u2019dan kalma nadir ve de\u011ferli koleksiyonlardan veya par\u00e7alardan ya da Arap\u00e7a kaynaklardan terc\u00fcme edilmek suretiyle ke\u015fi\u015fler taraf\u0131ndan zahmetli bir \u015fekilde el i\u015f\u00e7ili\u011fi ile yap\u0131l\u0131r ve resimlenirdi. Bu kaynaklardan faydalan\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni, Roma imparatorlu\u011funun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra Karanl\u0131k \u00c7a\u011flarda Avrupa\u2019daki \u00e7o\u011fu belgenin yok edilmi\u015f olmas\u0131yd\u0131. Sonu\u00e7 olarak, bir \u00fcniversitede genellikle bir kitab\u0131n yaln\u0131zca bir kopyas\u0131 bulunmakta ve hatta o kopya s\u00f6z konusu kitab\u0131n d\u00fcnyadaki tek kopyas\u0131 olabilmekteydi. Dolay\u0131s\u0131yla bir \u00fcniversitenin sahip oldu\u011fu k\u00fct\u00fcphane ve kitap koleksiyonu kurumun tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve itibar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemliydi. E\u011fitmenler kitaplar\u0131 k\u00fct\u00fcphaneden \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131r, derste \u00f6\u011frencilere okur ve \u00f6\u011frenciler de kendi kelimeleriyle ders anlat\u0131m\u0131n\u0131 yaz\u0131ya d\u00f6kerlerdi.<\/p>\n<p>Ders anlat\u0131mlar\u0131, bilginin nesiller boyu a\u011f\u0131zdan a\u011f\u0131za aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha eski bir s\u00f6zl\u00fc \u00f6\u011frenme gelene\u011fine dayan\u0131r. Bu ba\u011flamda, \u2018kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f olan\u2019 bilginin ba\u015far\u0131yla aktar\u0131labilmesi i\u00e7in do\u011fruluk ve g\u00fcven (veya bilgiye eri\u015fimi kontrol g\u00fcc\u00fc) kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc haf\u0131za, tekrar etme ve g\u00fcvenilir kaynaklara at\u0131f, aktar\u0131lan enformasyonun ge\u00e7erlili\u011finin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir hal almaktad\u0131r. Eski Yunan\u2019\u0131n ve \u00e7ok sonralar\u0131 Vikinglerin b\u00fcy\u00fck efsaneleri, bilginin s\u00f6zel olarak aktar\u0131labilirli\u011finin \u00e7ok \u00f6nemli \u00f6rneklerindendir. Bu gelenek, bir\u00e7ok yerli toplulu\u011fun mitleri ve efsanelerinde bug\u00fcn dahi devam etmektedir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_53\" aria-describedby=\"caption-attachment-53\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.3.2.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"323\" class=\"wp-image-53\" srcset=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.3.2.jpg 1199w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.3.2-300x242.jpg 300w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.3.2-768x619.jpg 768w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.3.2-1024x826.jpg 1024w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.3.2-65x52.jpg 65w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.3.2-225x181.jpg 225w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.3.2-350x282.jpg 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-53\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 3.3.2 Orta\u00e7a\u011f\u2019da ders anlat\u0131m\u0131<br \/>Sanat\u00e7\u0131: Laurentius de Voltolina; Liber ethicorum des Henricus de Alemannia; Kupferstichkabinett SMPK, Berlin\/Staatliche Museen Preussiischer Kulturbesitz, Min. 1233<\/figcaption><\/figure>\n<hr \/>\n<p>On\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131ldan kalan bu il\u00fcstrasyon, 1233 y\u0131l\u0131nda \u0130talya\u2019daki \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerine verilen bir dersi betimliyor. Burada \u00e7arp\u0131c\u0131 olan nokta, betimlemenin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz s\u0131n\u0131flar\u0131na ne kadar yak\u0131n oldu\u011fudur: baz\u0131 \u00f6\u011frenciler not al\u0131yor, baz\u0131lar\u0131 arkada sohbet ediyor ve bir \u00f6\u011frenci gayet rahat uyuyor. \u00d6yle ki, Rip Van Winkle 800 sene uyuduktan sonra modern bir s\u0131n\u0131fta uyanm\u0131\u015f olsayd\u0131, &#8216;Neredeyim ben?&#8217; sorusuna kesin olarak cevap verebilecekti.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, ders anlat\u0131m\u0131 y\u00f6ntemi y\u0131llard\u0131r sorgulanmaya ve tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam etmektedir. 200 y\u0131l kadar \u00f6nce Samuel Johnson (1709-1784) ders anlat\u0131m\u0131yla ilgili \u015f\u00f6yle demi\u015fti:<\/p>\n<blockquote><p><em>\u2018Bug\u00fcnlerde insanlar \u2026 her \u015feyin ders anlat\u0131m\u0131yla \u00f6\u011fretilmesi gerekti\u011fi gibi garip bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahipler. Bence ders anlat\u0131mlar\u0131, ders notlar\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kitaplar\u0131 okumaktan daha fazla bir fayda sa\u011flam\u0131yor\u2026 Bu t\u00fcr anlat\u0131mlar bir zamanlar faydal\u0131yd\u0131, ancak bug\u00fcn herkes okuyabiliyor, istedi\u011fi kitaba ula\u015fabiliyor; dolay\u0131s\u0131yla ders anlat\u0131mlar\u0131 gereksiz bir hal almaya ba\u015flad\u0131.\u2019<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">Boswell, 1791<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Matbaan\u0131n, radyo, televizyon ve \u0130nternetin icad\u0131ndan sonra bile, yetki sahibi bir e\u011fitmenin bir grup \u00f6\u011frenciye hitaben konu\u015fmas\u0131 olarak betimlenebilecek ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n, enformasyonun bir t\u0131kla eri\u015filebilece\u011fi dijital \u00e7a\u011fda \u00a0bir\u00e7ok kurumda halen daha ge\u00e7erli \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi olmas\u0131 dikkate de\u011fer\u2026 Bu kadar uzun s\u00fcre var olmaya devam eden bir \u015feyin demek ki faydal\u0131 oldu\u011fu savunulabilir. Di\u011fer taraftan, son y\u0131llarda meydana gelen geli\u015fmeler ve dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve beceri t\u00fcrleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bilgi aktar\u0131m\u0131 yoluyla ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n hala en uygun \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi olarak de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fini sorgulamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<h2>3.3.3 Ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n etkinli\u011fi konusunda ara\u015ft\u0131rmalar ne diyor?<\/h2>\n<p>Samuel Johnson\u2019\u0131n fikrine kat\u0131lal\u0131m veya kat\u0131lmayal\u0131m, ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin etkinli\u011fi konusunda 1960\u2019lardan itibaren \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131l\u0131yor. Ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n etkinli\u011fi \u00fczerinde yap\u0131lan en yetkin \u00e7\u00f6z\u00fcmleme Bligh (2000) taraf\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmad\u0131r. Bligh (2000), ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin etkinli\u011fini di\u011fer \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran \u00e7ok say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma ve meta analizi incelemi\u015f, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemi\u015f ve tutarl\u0131 sonu\u00e7lar elde etmi\u015ftir:<\/p>\n<ul>\n<li>Ders anlat\u0131m\u0131, enformasyon aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan di\u011fer y\u00f6ntemler kadar etkilidir (elde edilen sonu\u00e7, video, okuma, ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma veya Vikipedi gibi farkl\u0131 di\u011fer y\u00f6ntemlerin enformasyon aktar\u0131m\u0131nda ders anlat\u0131m\u0131 kadar etkili oldu\u011fudur).<\/li>\n<li>\u00c7o\u011fu ders anlat\u0131m\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnmenin g\u00fcd\u00fclenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015fma y\u00f6ntemi kadar etkili de\u011fildir.<\/li>\n<li>Ders anlat\u0131mlar\u0131, tutum veya de\u011fer de\u011fi\u015fikli\u011fi ya da bir konuya ilgi \u00e7ekme konusunda genellikle etkisizdir.<\/li>\n<li>Ders anlat\u0131mlar\u0131, davran\u0131\u015fsal becerileri \u00f6\u011fretmede nispeten etkisizdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dikkat, ezber ve motivasyon \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 da inceleyen Bligh, \u015fu sonuca varm\u0131\u015ft\u0131r (s. 56):<\/p>\n<blockquote><p><em>\u2018Bir kez daha&#8230; en az\u0131ndan farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle uyar\u0131m sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece\u2026 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n s\u00fcresinin 20 ila 30 dakikadan fazla olmamas\u0131 gerekti\u011finin kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck.\u2019<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Bu ara\u015ft\u0131rmalar, enformasyonu anlamak, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek, uygulamak ve uzun s\u00fcreli belle\u011fe iletmek i\u00e7in \u00f6\u011frencinin materyal ile aktif olarak ilgilenmesi gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir. Bir anlat\u0131m\u0131n etkili olabilmesi i\u00e7in, \u00f6\u011frenciyi enformasyonu zihinsel olarak i\u015flemeye y\u00f6nelten etkinlikler i\u00e7ermesi gerekir. Bir \u00e7ok e\u011fitmen ders anlat\u0131m\u0131 s\u00fcresince ara ara durup g\u00f6r\u00fc\u015f veya soru sorarak bunu yap\u0131yor olsa da \u00e7o\u011fu ders anlat\u0131mlar\u0131nda bu t\u00fcr etkinlikler kullan\u0131lmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Uzun zamand\u0131r alan yaz\u0131nda var olan bu ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na, uzunlu\u011fu yakla\u015f\u0131k sekiz dakikay\u0131 ge\u00e7meyen You Tube videolar\u0131 ya da en fazla 20 dakika s\u00fcren TED konu\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen, \u00e7o\u011fu e\u011fitim kurumu derslerin s\u00fcresini 50 dakika veya daha uzun tutmaya devam etmektedir. \u00d6\u011frenciler \u015fansl\u0131ysa, bu derslerin sonunda soru-cevap veya tart\u0131\u015fma i\u00e7in zaman ayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalardan elde edilen iki \u00f6nemli sonu\u00e7 vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n tek amac\u0131 olan enformasyon aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in bile olsa, 50 dakikal\u0131k derslerin \u00f6\u011frencilerin soru sormalar\u0131na ve konuyla ilgili tart\u0131\u015fmalar\u0131na izin verecek \u015fekilde etkin olarak d\u00fczenlenmesi gerekmektedir. Bligh, bunun nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin olarak kitab\u0131nda m\u00fckemmel \u00f6rnekler vermektedir.<\/li>\n<li>Ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce, derin anlama ve bilginin uygulanmas\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi gibi dijital \u00e7a\u011fda ihtiya\u00e7 duyulan becerilere ili\u015fkin di\u011fer t\u00fcm \u00f6nemli \u00f6\u011frenme etkinlikleri i\u00e7in ders anlat\u0131m y\u00f6ntemi olduk\u00e7a etkisizdir. Bunun i\u00e7in, \u00f6\u011frencilerin aktif olarak yer ald\u0131\u011f\u0131 etkinlikler ve tart\u0131\u015fma f\u0131rsatlar\u0131 gibi di\u011fer \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme bi\u00e7imleri gereklidir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>3.3.4 Yeni teknolojiler ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131 daha g\u00fcncel hale mi getiriyor?<\/h2>\n<p>Y\u0131llar i\u00e7erisinde, e\u011fitim kurumlar\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131 desteklemek amac\u0131yla teknolojiye b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar. Powerpoint sunumlar, \u00e7oklu projeksiyon cihazlar\u0131 ve ekranlar, \u00f6\u011frenci yan\u0131tlar\u0131n\u0131 kaydeden \u2018clicker\u2019lar ve hatta Twitter \u00fczerinden \u2018kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sohbet\u2019 gibi \u00f6\u011frencilerin ders anlat\u0131m\u0131yla (ya da daha s\u0131kl\u0131kla e\u011fitmenin kendisiyle) ilgili ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak yorum yapabilmesini sa\u011flayan bir \u00e7ok teknoloji denendi. \u00d6\u011frencilerden s\u0131n\u0131fa tabletleri veya diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar\u0131yla gelmeleri istendi. \u00d6zellikle \u00fcniversiteler, son teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc derslikler ya da amfilere milyonlarca dolar yat\u0131r\u0131m yapt\u0131lar. T\u00fcm bu \u00e7abalar, e\u015fe\u011fe alt\u0131n semer vurmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. Nitekim ders anlat\u0131m\u0131 y\u00f6nteminin \u00f6z\u00fc, bug\u00fcn art\u0131k di\u011fer medya bi\u00e7imlerinde \u00e7ok daha kullan\u0131c\u0131 dostu platformlar \u00fczerinden kolayl\u0131kla ve \u00fccretsizce ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek enformasyon aktar\u0131m\u0131 olmaya devam ediyor.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumundaki b\u00f6l\u00fcmlerden birinde, \u00f6\u011frenciler s\u0131n\u0131fa diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar\u0131yla gelmek zorundayd\u0131. En az\u0131ndan bu derslerde, \u00f6\u011frencilerin ders esnas\u0131nda diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131n\u0131 gerektiren bir tak\u0131m etkinlikler yap\u0131labiliyordu. Buna ra\u011fmen, \u00e7o\u011fu ders i\u00e7in bu etkinlikler ders s\u00fcresinin d\u00f6rtte birinden az\u0131n\u0131 kaps\u0131yordu. Dersin kalan s\u00fcresinde \u00f6\u011frencilere ders anlat\u0131l\u0131yor, onlar da bu arada bilgisayarlar\u0131n\u0131 akademik olmayan i\u015fler i\u00e7in (\u00e7o\u011funlukla da \u00e7evrimi\u00e7i oyunlarda) kullan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6\u011fretim elemanlar\u0131 genellikle \u00f6\u011frencilerin cep telefonu veya tablet bilgisayarlar gibi teknolojileri dersle \u2018alakas\u0131z\u2019 i\u015fler i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet eder; ancak burada g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lan bir konu var. E\u011fer \u00f6\u011frencilerin \u00e7o\u011funun cep telefonu veya tablet bilgisayar\u0131 varsa, neden hala fiziksel olarak s\u0131n\u0131fta bulunmak zorundalar? Neden dersin videosunu veya ses dosyas\u0131n\u0131 cihazlar\u0131na indirip dinleyemiyorlar veya izleyemiyorlar? E\u011fer derse geliyorlarsa, \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131 neden bu \u00f6\u011frencileri cep telefonlar\u0131n\u0131, tabletlerini veya diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar\u0131n\u0131 ders ama\u00e7l\u0131 (kaynak bulmak gibi) kullanmalar\u0131 i\u00e7in y\u00f6nlendirmiyor? Veya neden k\u00fc\u00e7\u00fck gruplara ay\u0131r\u0131p, o dersin konusuyla ilgili internetten ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131ktan sonra bulgular\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n geri kalan\u0131yla payla\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131yorlar? E\u011fer ders anlat\u0131m y\u00f6ntemi kullan\u0131lacaksa, ama\u00e7 ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6\u011frencileri derse \u00e7ekmesi ve b\u00f6ylece \u00f6\u011frencilerin dikkatinin ders d\u0131\u015f\u0131 \u00e7evrimi\u00e7i etkinliklerle da\u011f\u0131lmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olmamal\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<h2>3.3.5 Dijital \u00e7a\u011fda ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n yeri yok mu?<\/h2>\n<p>Ders anlat\u0131m\u0131 y\u00f6nteminin e\u011fitimde hala yeri var. Yeni g\u00f6reve ba\u015flayan bir profes\u00f6r\u00fcn ilk dersine kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m. Derste, profes\u00f6r ekibiyle yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ve farkl\u0131 kanser t\u00fcrlerinin yan\u0131 s\u0131ra bir\u00e7ok di\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde de kullan\u0131lacak olan ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 \u00f6zetledi. Halka a\u00e7\u0131k bir anlat\u0131md\u0131; yani profes\u00f6r yaln\u0131zca kendi alan\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fil, hi\u00e7bir bilim ge\u00e7mi\u015fi olmayan, meslek d\u0131\u015f\u0131ndan dinleyicileri de memnun etmek durumundayd\u0131. Profes\u00f6r, bu zorlu g\u00f6revi m\u00fckemmel g\u00f6rseller ve benzetimler kullanarak ba\u015fard\u0131. Sunumun ard\u0131ndan, dinleyiciler i\u00e7in bir \u015farap-peynir organizasyonu yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n etkili olmas\u0131n\u0131n bir \u00e7ok nedeni vard\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130lk olarak, arkada\u015flar\u0131n, meslekta\u015flar\u0131n ve aile \u00fcyelerinin bir araya geldi\u011fi bir kutlama etkinli\u011fiydi.<\/li>\n<li>\u0130kinci olarak, 20 y\u0131ll\u0131k bir ara\u015ft\u0131rma, tek ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir anlat\u0131mla bir hikaye olarak dile getirilmi\u015fti.<\/li>\n<li>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, anlat\u0131m resim, grafik ve videonun uygun \u015fekilde kullan\u0131m\u0131yla desteklenmi\u015fti.<\/li>\n<li>Son olarak, profes\u00f6r\u00fcn anlat\u0131m i\u00e7in \u00e7ok ciddi bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcreci ge\u00e7irdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131. Dinleyici kitlesinin kimlerden olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f ve normal bir ders anlat\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 olarak herkese hitap edecek farkl\u0131 bir anlat\u0131m bi\u00e7imi se\u00e7mi\u015fti.<\/li>\n<\/ul>\n<p>McKeachie ve Svinicki (2006, s. 58) ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda daha etkili oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n<ul>\n<li>Tek bir kaynakta bulunamayan g\u00fcncel materyallerin sa\u011flanmas\u0131;<\/li>\n<li>Farkl\u0131 kaynaklarda bulunan materyallerin \u00f6zetlenmesi;<\/li>\n<li>Materyalin belli bir grubun ilgi alan\u0131na uyarlanabilmesi;<\/li>\n<li>\u00d6\u011frencilerin kilit kavramlar\u0131, ilkeleri veya fikirleri ke\u015ffetmesine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131;<\/li>\n<li>Bir uzman gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi g\u00f6stermesi ve modellemesi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Burada son nokta \u00e7ok \u00f6nemli\u2026 \u00d6\u011fretim elemanlar\u0131 ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ek de\u011ferinin, bir akademisyenin bir konuya veya probleme nas\u0131l yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan bir model ortaya koydu\u011funu savunurlar. Dolay\u0131s\u0131yla, ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n as\u0131l \u00f6nemi i\u00e7eri\u011fin (yani olgular\u0131n, ilkelerin veya fikirlerin) aktar\u0131lmas\u0131 de\u011fil (ki bunu \u00f6\u011frenciler sadece okuyarak da elde edebilirler), o konu hakk\u0131nda bir uzman gibi nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclece\u011fini g\u00f6stermesidir. Ders anlat\u0131mlar\u0131yla ilgili bu arg\u00fcman, \u00fc\u00e7 y\u00f6nden s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 olabilir:<\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6\u011frenciler ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n bu amac\u0131n\u0131n nadiren fark\u0131nda olduklar\u0131ndan, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce modellemesi yerine anlat\u0131lan i\u00e7eri\u011fi ezberlemeye odaklan\u0131rlar.<\/li>\n<li>\u00d6\u011fretim elemanlar\u0131, modellemeyi nas\u0131l yapt\u0131klar\u0131 konusunda a\u00e7\u0131k de\u011fillerdir (veya modellemenin kullan\u0131labilece\u011fi di\u011fer bi\u00e7imleri de g\u00f6stererek \u00f6\u011frencilerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ba\u015faramazlar).<\/li>\n<li>\u00d6\u011frenciler, modellemenin fark\u0131nda olsalar bile, uygulama olana\u011f\u0131 bulamazlar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Belki daha da \u00f6nemlisi, McKeachie ve Svinicki\u2019nin \u00f6nerilerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, dijital \u00e7a\u011fda bu etkinlikleri \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n de\u011fil de \u00f6\u011frencilerin yapmas\u0131 daha iyi olmaz m\u0131?<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, evet, anlat\u0131m y\u00f6nteminin etkili oldu\u011fu yerler var; ancak ders anlat\u0131m\u0131 dijital \u00e7a\u011f\u0131n varsay\u0131lan \u00f6\u011fretim modeli olmamal\u0131d\u0131r. Nitekim, bir ders veya program\u0131n s\u00fcresi i\u00e7erisinde daha iyi \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 verecek daha iyi \u00f6\u011fretim yollar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<h2>3.3.6 Ders anlat\u0131mlar\u0131 neden hala en ge\u00e7erli \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor?<\/h2>\n<p>Yukar\u0131da konu\u015fulanlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin 21. y\u00fczy\u0131lda halen daha tercih edilmesiyle ilgili bir tak\u0131m a\u00e7\u0131klamalar yapmak gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin;<\/p>\n<ul>\n<li>E\u011fitimin bir\u00e7ok alan\u0131nda, \u00f6zellikle de bir\u00e7ok ilk\u00f6\u011fretim okulunda ders anlat\u0131m y\u00f6ntemi terk edilmi\u015ftir.<\/li>\n<li>E\u011fitim kurumlar\u0131, ders anlat\u0131m modelini destekleyen fiziksel mekanlara (amfiler, derslikler) b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer bu y\u00f6ntem kullan\u0131lmazsa, b\u00fct\u00fcn bu fiziksel mekanlara ne olacakt\u0131r? (Winston Churchill\u2019in de s\u00f6yledi\u011fi gibi <em>\u201cBiz binalar\u0131m\u0131z\u0131 \u015fekillendiririz, binalar\u0131m\u0131z da bizi\u201d<\/em>).<\/li>\n<li>Kuzey Amerika\u2019da, 13 haftal\u0131k bir d\u00f6nem boyunca kredi ba\u015f\u0131na haftada bir saatlik ders temeline dayal\u0131 Carnegie \u00f6\u011fretim birimi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, \u00fc\u00e7 kredilik bir dersi \u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n kapsamas\u0131 gereken 39 adet birer saatlik ders anlat\u0131mlar\u0131na b\u00f6lmek kolay olmaktad\u0131r.<\/li>\n<li>Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim d\u00fczeyindeki \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131, ba\u015fka bir \u00f6\u011fretim modeli bilmemektedir. Al\u0131\u015fagelmi\u015f olduklar\u0131 model budur ve \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n istihdam\u0131 \u00f6\u011fretme niteliklerine de\u011fil de ara\u015ft\u0131rma veya di\u011fer i\u015f deneyimine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, \u00f6\u011frencilerin nas\u0131l \u00f6\u011frendi\u011fi konusunda bilgileri ya da di\u011fer \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemlerine ili\u015fkin deneyimleri yoktur.<\/li>\n<li>Tek bilgi kayna\u011f\u0131 ve konu uzman\u0131 olma stat\u00fcs\u00fcn\u00fc peki\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in, \u00e7o\u011fu ki\u015fi s\u00f6zl\u00fc \u00f6\u011fretim gelene\u011fini tercih etmektedir. D\u0131\u015far\u0131dan m\u00fcdahale olmadan bir saat s\u00fcreyle \u00e7ok say\u0131da dinleyiciye insan\u0131n kendi fikirlerini anlatmak, ki\u015fisel olarak son derece tatmin edici bir deneyimdir (en az\u0131ndan ben ders anlat\u0131rken b\u00f6yle hissediyorum).<\/li>\n<li>B\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015f\u0131ndaki senaryoyu tekrar okuyun.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>3.3.7 Dijital \u00e7a\u011f i\u00e7erisinde ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n gelece\u011fi var m\u0131?<\/h2>\n<p>Bu sorunun yan\u0131t\u0131, ne kadar uzak bir gelece\u011fe bakmak istedi\u011fimizle ba\u011flant\u0131l\u0131\u2026 Sistemin dura\u011fanl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, anlat\u0131m y\u00f6nteminin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on sene daha bask\u0131n olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor; ancak ondan sonra, \u00e7o\u011fu e\u011fitim kurumunda haftada \u00fc\u00e7 saatlik derslerin yer ald\u0131\u011f\u0131 13-14 haftal\u0131k d\u00f6nemlerle e\u011fitim yapman\u0131n tarihe kar\u0131\u015faca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bunun bir\u00e7ok nedeni var:<\/p>\n<ul>\n<li>T\u00fcm ders i\u00e7erikleri kolayl\u0131kla dijital hale getirilebilecek ve \u00e7ok uygun maliyetlerle eri\u015filebilecektir (bkz. <a href=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/bolum-10\/\">B\u00f6l\u00fcm 10<\/a>);<\/li>\n<li>Kurumlar g\u00f6sterim, sim\u00fclasyon ve animasyon i\u00e7in dinamik videolar\u0131 daha fazla kullanacak, dolay\u0131s\u0131yla \u00e7o\u011fu i\u00e7erik mod\u00fcl\u00fc \u00e7oklu ortam i\u00e7eriyor olacakt\u0131r;<\/li>\n<li>\u00c7o\u011fu ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n temel mant\u0131\u011f\u0131 olan i\u00e7erik, ders organizasyonu ve yorumlama \u00f6gelerini \u00e7oklu ortam bile\u015fenleri ve \u00f6\u011frenci etkinliklerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k ders kitaplar\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r;<\/li>\n<li>Son olarak, ve belki de en \u00f6nemlisi, \u00f6\u011fretimin \u00f6nceli\u011fi enformasyon aktar\u0131m\u0131 ve d\u00fczenlenmesinden bilgi y\u00f6netimine kaym\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bu yeni odak noktas\u0131nda, bilginin bulunmas\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, de\u011ferlendirilmesi ve uygulanmas\u0131na ili\u015fkin sorumluluk, nitelikli bir konu alan uzman\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirmesi alt\u0131nda \u00f6\u011frencilerin olacakt\u0131r. Proje tabanl\u0131 \u00f6\u011frenme, i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme ve durumlu ya da ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme \u00e7ok daha yayg\u0131n olacakt\u0131r. Bir\u00e7ok e\u011fitmen, ders anlat\u0131m\u0131na harcad\u0131klar\u0131 zaman\u0131 daha do\u011frudan, bireysel ve grup olarak \u00f6\u011frenmeyi desteklemek i\u00e7in tercih edecekler ve b\u00f6ylece \u00f6\u011frencileriyle daha fazla ileti\u015fim kurabileceklerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bunun anlam\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n tamamen yok olaca\u011f\u0131 de\u011fildir elbette, ama zaman i\u00e7erisinde \u00e7oklu ortam \u00f6zelliklerinin de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, e\u015f zamanl\u0131 veya farkl\u0131 zamanl\u0131 verilen \u00f6zel etkinlikler halini alacakt\u0131r. \u00d6zel etkinliklerden kast edilen,<\/p>\n<ul>\n<li>bir profes\u00f6r\u00fcn son yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 sunmas\u0131,<\/li>\n<li>bir dersin tan\u0131t\u0131m\u0131,<\/li>\n<li>dersin belirli noktalar\u0131nda \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fckleri ile ilgilenilmesi, ya da<\/li>\n<li>bir dersin son oturumu gibi etkinliklerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ders anlat\u0131mlar\u0131, kendilerini tan\u0131tmalar\u0131, ilgi alanlar\u0131n\u0131 ve hobilerini payla\u015fmalar\u0131 ve \u00f6\u011frencilerini g\u00fcd\u00fclemeleri i\u00e7in e\u011fitmenlere f\u0131rsat verir. Ancak bu anlat\u0131mlar, \u00f6\u011frencilerin \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011frenme deneyimlerinin nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck ama \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n rol\u00fc ve gelece\u011fi \u00fczerine farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z Christine Gross-Loh, 2016.<\/p>\n<div class=\"textbox exercises\">\n<h3>Etkinlik 3.3 Ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n gelece\u011fi<\/h3>\n<ol>\n<li>Ders anlat\u0131m y\u00f6nteminin art\u0131k yok olmaya y\u00fcz tuttu\u011fu konusunda hemfikir misiniz?<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/chapter-1\/\">B\u00f6l\u00fcm 1<\/a>\u2019de tan\u0131mlanan dijital \u00e7a\u011f becerilerine bir g\u00f6z at\u0131n. Ders anlat\u0131m y\u00f6ntemi bu becerilerin hangilerini geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir? Bunun i\u00e7in yeniden tasarlanmalar\u0131 veya de\u011fi\u015ftirilmeleri gerekir mi? E\u011fer evet ise, nas\u0131l?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Yan\u0131tlar\u0131n\u0131z\u0131, b\u00f6l\u00fcm sonundaki yorum k\u0131sm\u0131nda yazabilirsiniz.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Kaynak\u00e7a<\/h2>\n<p>Bates, A. (1985) <em>Broadcasting in Education: An Evaluation<\/em> London: Constables.<\/p>\n<p>Bligh, D. (2000) <em><a href=\"http:\/\/books.google.ca\/books\/about\/What_s_the_use_of_lectures.html?id=nXEmAQAAIAAJ&amp;redir_esc=y\">What\u2019s the Use of Lectures? <\/a><\/em>San Francisco: Jossey-Bass.<\/p>\n<p>Boswell, J. (1791), <em>The Life of Samuel Johnson<\/em>, New York: Penguin Classics (edited by Hibbert, C., 1986).<\/p>\n<p>Gross-Loh, C. (2016) <em><a href=\"http:\/\/www.theatlantic.com\/education\/archive\/2016\/07\/eliminating-the-lecture\/491135\/\">Should colleges really eliminate the college lecture?<\/a> <\/em>The Atlantic, 14 July.<\/p>\n<p>McKeachie, W. and Svinicki, M. (2006) <em>McKeachie\u2019s Teaching Tips: Strategies, Research and Theory for College and University Teachers<\/em> Boston\/New York: Houghton Mifflin.<\/p>\n","protected":false},"author":43,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-241","chapter","type-chapter","status-publish","hentry"],"part":236,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1209,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/241\/revisions\/1209"}],"part":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/236"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/241\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=241"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=241"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}