{"id":247,"date":"2017-11-18T06:40:47","date_gmt":"2017-11-18T11:40:47","guid":{"rendered":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/?post_type=chapter&#038;p=247"},"modified":"2019-02-26T15:23:48","modified_gmt":"2019-02-26T20:23:48","slug":"3-6-yasantisal-ogrenme-yaparak-ogrenme-2","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/3-6-yasantisal-ogrenme-yaparak-ogrenme-2\/","title":{"raw":"3.6 YA\u015eANTISAL \u00d6\u011eRENME: YAPARAK \u00d6\u011eRENME (2)","rendered":"3.6 YA\u015eANTISAL \u00d6\u011eRENME: YAPARAK \u00d6\u011eRENME (2)"},"content":{"raw":"Bu kapsaml\u0131 ba\u015fl\u0131k, i\u00e7inde farkl\u0131 bir\u00e7ok yakla\u015f\u0131m\u0131 veya terimi bar\u0131nd\u0131r\u0131yor: ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme, i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme, ser\u00fcvenle \u00f6\u011frenme ve \u00e7\u0131rakl\u0131k. Bu b\u00f6l\u00fcmde \u2018ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme\u2019yi, yaparak \u00f6\u011frenmeye dair t\u00fcm bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ifade eden \u015femsiye tabir olarak kullanaca\u011f\u0131m.\r\n<h2>3.6.1. Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme nedir?<\/h2>\r\nBu alanda, John Dewey (1938) ve daha yak\u0131n d\u00f6nemde David Kolb (1984) gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kuramc\u0131lar bulunmaktad\u0131r.\r\n\r\nSimon Fraser \u00dcniversitesi, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeyi \u015f\u00f6yle tan\u0131mlamaktad\u0131r:\r\n<blockquote><em>\u201c\u00f6\u011frencilerin yaparak \u00f6\u011frenme f\u0131rsatlar\u0131 i\u00e7erisinde stratejik bi\u00e7imde ve aktif olarak yer almas\u0131 ve bu durumun, edindikleri kuramsal bilgileri s\u0131n\u0131f i\u00e7erisinde ve d\u0131\u015far\u0131s\u0131ndaki farkl\u0131 ortamlarda uygulamaya koymalar\u0131na izin veren etkinlikler \u00fczerine yans\u0131mas\u0131\u201d<\/em><\/blockquote>\r\n\u00d6\u011frenmeyi ger\u00e7ek d\u00fcnya sahnesine yerle\u015ftirmeyi ama\u00e7layan \u00e7ok say\u0131da tasar\u0131m modeli vard\u0131r:\r\n<ul>\r\n \t<li>Laboratuvar, at\u00f6lye (i\u015flik) veya st\u00fcdyo \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131;<\/li>\r\n \t<li>\u00c7\u0131rakl\u0131k;<\/li>\r\n \t<li>Problem temelli \u00f6\u011frenme;<\/li>\r\n \t<li>Vaka temelli \u00f6\u011frenme;<\/li>\r\n \t<li>Proje temelli \u00f6\u011frenme;<\/li>\r\n \t<li>Sorgulama temelli \u00f6\u011frenme;<\/li>\r\n \t<li>\u0130\u015f birli\u011fine dayal\u0131 (i\u015f veya toplum temelli) \u00f6\u011frenme.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nBurada vurgulanmas\u0131 gereken, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin tasar\u0131m\u0131 ve uygulanmas\u0131na ili\u015fkin olarak kullan\u0131lan baz\u0131 y\u00f6ntemler (\u00f6zellikle de teknoloji kullan\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eren y\u00f6ntemler) ile dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve becerilerin geli\u015ftirilmesine katk\u0131 sa\u011flayacak yollar olmas\u0131 gerekti\u011fidir (ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeye dair daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcmleme i\u00e7in bak\u0131n\u0131z Moon, 2004).\r\n<h2>3.6.2 Temel tasar\u0131m ilkeleri<\/h2>\r\nYa\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme, \u00f6\u011frencilerin bir \u015feyi yapma deneyimleri \u00fczerine yans\u0131tt\u0131klar\u0131 \u00fczerine odaklan\u0131r. Bunun amac\u0131, uygulama yetenek ve deneyimine ek olarak kavramsal anlamay\u0131 da sa\u011flamakt\u0131r. Kolb\u2019un ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme modeli, bu s\u00fcrecin d\u00f6rt a\u015famadan olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yler:\r\n<ul>\r\n \t<li>Aktif deneyleme;<\/li>\r\n \t<li>Somut deneyim;<\/li>\r\n \t<li>Yans\u0131t\u0131c\u0131 g\u00f6zlem;<\/li>\r\n \t<li>Soyut kavramsalla\u015ft\u0131rma.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nYa\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme, Waterloo \u00dcniversitesi\u2019nde temel \u00f6\u011fretim bi\u00e7imi olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00dcniversitesinin ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme ile ilgili <a href=\"https:\/\/uwaterloo.ca\/centre-for-teaching-excellence\/resources\/integrative-learning\/experiential-learning\">web sitesi<\/a>nde, <a href=\"http:\/\/www.aee.org\/\">Ya\u015fant\u0131sal E\u011fitim Derne\u011fi<\/a> taraf\u0131ndan tan\u0131mlanan ve ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin etkili olabilmesi i\u00e7in sa\u011flanmas\u0131 gereken ko\u015fullar listelenmektedir.\r\n\r\nToronto\u2019daki Ryerson \u00dcniversitesi, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeyi kapsaml\u0131 bir \u015fekilde kullanan bir di\u011fer y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumudur. Ryerson \u00dcniversitesi\u2019nin de, konuyla ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir <a href=\"http:\/\/www.ryerson.ca\/content\/dam\/lt\/resources\/handouts\/ExperientialLearningReport.pdf\">web site<\/a>si bulunmakta, sitede e\u011fitmenlere \u00f6zel bilgiler de verilmektedir. Bir sonraki k\u0131s\u0131mda, bu ilkelerin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemleri inceleyece\u011fiz.\r\n<h2>3.6.3 Ya\u015fant\u0131sal tasar\u0131m modelleri<\/h2>\r\nYa\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeye dair bir\u00e7ok farkl\u0131 tasar\u0131m modeli bulunmas\u0131na ra\u011fmen, bu modellerde ortak olan bir\u00e7ok \u00f6zellik vard\u0131r.\r\n<h3>3.6.3.1 Laboratuvar, at\u00f6lye (i\u015flik) veya st\u00fcdyo \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<\/h3>\r\n[caption id=\"attachment_57\" align=\"aligncenter\" width=\"400\"]<img src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.1-1024x686.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"268\" class=\" wp-image-57\" \/> \u015eekil 3.6.3.1 Concordia \u00dcniversitesi ah\u015fap at\u00f6lyesi[\/caption]\r\n\r\n<hr \/>\r\n\r\nBug\u00fcn, laboratuvar derslerinin fen ve m\u00fchendislik e\u011fitiminin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131n\u0131 do\u011fal kar\u015f\u0131l\u0131yoruz. Benzer \u015fekilde, at\u00f6lye ve st\u00fcdyolar da meslek e\u011fitimi veya yarat\u0131c\u0131 sanatlar\u0131n bir\u00e7o\u011funda \u00f6nemli bir yere sahiptir. Laboratuvarlar, at\u00f6lyeler ve st\u00fcdyolar, a\u015fa\u011f\u0131dakiler gibi bir\u00e7ok \u00f6nemli hedefin ve i\u015flevin yerine getirilmesine hizmet etmektedir:\r\n<ul>\r\n \t<li>M\u00fchendislik, fen ve zanaat alanlar\u0131nda yer alan ekipmanlar\u0131n do\u011fru olarak se\u00e7ilmesi ve uygun \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik olarak \u00f6\u011frencilere uygulama deneyimi sa\u011flar.<\/li>\r\n \t<li>M\u00fchendislik, fen ve end\u00fcstri alanlar\u0131nda kullan\u0131lan ara\u00e7lar ile yarat\u0131c\u0131 medyan\u0131n kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekli motor becerileri geli\u015ftirmeye olanak verir.<\/li>\r\n \t<li>\u00d6\u011frencilerin laboratuvar deneylerinin avantajlar\u0131 ve s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ile ilgili anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmelerine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\r\n \t<li>\u00d6\u011frencilerin fen, m\u00fchendislik veya zanaat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u2018eylem halinde\u2019 g\u00f6rmeleri i\u00e7in zemin olu\u015fturur.<\/li>\r\n \t<li>\u00d6\u011frencilerin hipotez test etmelerini veya belli kavramlar\u0131n, kuramlar\u0131n ve prosed\u00fcrlerin laboratuvar ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda test edildi\u011finde nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmelerini sa\u011flar.<\/li>\r\n \t<li>\u00d6\u011frencilere nas\u0131l deney tasarlayacaklar\u0131n\u0131 ve\/veya deney yapacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretir.<\/li>\r\n \t<li>\u00d6\u011frencilerin, farkl\u0131 fiziksel ortamlarda nesne veya ekipman tasarlamalar\u0131na ve ortaya \u00e7\u0131karmalar\u0131na olanak sa\u011flar.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nLaboratuvar derslerinin \u00f6nemli bir pedagojik de\u011feri, \u00f6\u011frencilerin somuttan (olgunun g\u00f6zlemlenmesi) soyuta (olgunun g\u00f6zlemlenmesinden edinilen ilke veya kuramlar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131) hareket etmelerini sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir pedagojik de\u011fer ise, laboratuvarlar\u0131n \u00f6\u011frencileri fen ve m\u00fchendislik alanlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel boyutu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmesidir: \u2018do\u011fru\u2019 olarak de\u011ferlendirilebilmeleri i\u00e7in, t\u00fcm fikirlerin titiz ve \u00f6zel bir \u015fekilde test edilmesi gerekir.\r\n\r\nGeleneksel e\u011fitim laboratuvarlar\u0131 veya at\u00f6lyelerine getirilen \u00f6nemli ele\u015ftirilerden biri, bu t\u00fcr ortamlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz bilim insanlar\u0131n\u0131n, m\u00fchendislerinin ve zanaatkarlar\u0131n\u0131n gereksinim duydu\u011fu ekipman ve deneyim a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Bu alanlara ait ekipman ve donan\u0131m giderek daha karma\u015f\u0131k ve pahal\u0131 bir hal ald\u0131k\u00e7a, hem \u00fcniversite ve meslek y\u00fcksekokullar\u0131nda hem de \u00f6zellikle ilk ve orta \u00f6\u011fretim okullar\u0131nda \u00f6\u011frenim g\u00f6ren \u00f6\u011frencilerin bu t\u00fcr ekipmanlara do\u011frudan eri\u015fimini sa\u011flamak zorla\u015fmaktad\u0131r. Dahas\u0131 geleneksel e\u011fitim laboratuvarlar\u0131 ve at\u00f6lyeler, sermaye ve emek yo\u011fun ortamlar olduklar\u0131ndan kolayl\u0131kla \u00f6l\u00e7eklenebilir de\u011fillerdir. Bu durum, e\u011fitim f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n h\u0131zla yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli dezavantajlardan biridir.\r\n\r\nLaboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 fen \u00f6\u011fretiminin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fundan, laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yoluyla fen \u00f6\u011fretiminin tarihsel a\u00e7\u0131dan olduk\u00e7a yeni bir geli\u015fme oldu\u011funu unutmamak gerekir. 1860\u2019larda ne Oxford ne de Cambridge \u00fcniversiteleri deneysel bilim \u00f6\u011fretme konusunda istekli de\u011fillerdi. Bu nedenle Thomas Huxley, Londra'da bug\u00fcn Imperial College olarak bildi\u011fimiz okulun kurucu okulu olan Royal School of Mines b\u00fcnyesinde \u00f6\u011fretmenlere nas\u0131l fen \u00f6\u011fretimi yapacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011freten bir program geli\u015ftirmi\u015fti. Program kapsam\u0131nda, bug\u00fcn dahi hem ilk ve \u00f6\u011fretim okullar\u0131nda hem de \u00fcniversitelerde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir y\u00f6ntem olan \u00e7ocuklara deneysel bilim \u00f6\u011fretmek i\u00e7in nas\u0131l laboratuvar tasarlanaca\u011f\u0131 da yer almaktayd\u0131.\r\n\r\nAyn\u0131 zamanda 19. y\u00fczy\u0131ldan bu yana fen ve m\u00fchendislik alanlar\u0131ndaki ilerlemeler de, okul ve \u00fcniversitelerde olduk\u00e7a yayg\u0131n olan klasik fen laboratuvarlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen bilimsel y\u00f6ntemlerle test ve ge\u00e7erlik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bunlara \u00f6rnek olarak n\u00fckleer h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131lar, nanoteknoloji, kuantum mekani\u011fi ve uzay ke\u015ffini verebiliriz. B\u00f6yle ba\u011flamlarda olgular\u0131n g\u00f6zlenmesi veya kaydedilmesinin tek yolu, bunu uzaktan veya dijital olarak ba\u015farmakt\u0131r. Bu kapsamda, laboratuvar, at\u00f6lye veya st\u00fcdyo \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n hedefleri konusunda net ve a\u00e7\u0131k olmak son derece \u00f6nemlidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bu hedeflere yeni teknolojileri kullanarak daha pratik, daha ekonomik veya daha etkili bir \u015fekilde ula\u015fabilmenin farkl\u0131 yollar\u0131 vard\u0131r: uzak laboratuvarlar, sim\u00fclasyonlar ve ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme gibi\u2026 Bu farkl\u0131 yollara, daha sonra ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olacak de\u011finece\u011fiz.\r\n<h3>3.6.3.2 Problem temelli \u00f6\u011frenme<\/h3>\r\nSistemle\u015fmi\u015f problem temelli \u00f6\u011frenmenin en eski hali, 1969 senesinde Howard Barrows ve Kanada McMaster \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019ndeki arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f, oradan bir\u00e7ok di\u011fer \u00fcniversiteye ve okula yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, bilgi taban\u0131n\u0131n h\u0131zla geni\u015fledi\u011fi ve \u00f6\u011frencilerin alandaki b\u00fct\u00fcn bilgiyi s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi i\u00e7erisinde tam olarak \u00f6\u011frenmesinin g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu konu alanlar\u0131nda giderek artan bir \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Gruplar halinde \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6\u011frenciler, halihaz\u0131rda neleri bildiklerini, neyi bilmeye gereksinim duyduklar\u0131n\u0131 ve problemin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in gerekli yeni enformasyona nas\u0131l ve nereden ula\u015facaklar\u0131n\u0131 belirler. Klasik problem temelli \u00f6\u011frenmede e\u011fitici olarak adland\u0131r\u0131lan \u00f6\u011fretmenin rol\u00fc, \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve s\u00fcrece rehberlik edilmesini i\u00e7erir.\r\n\r\nKonu alan\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak izlenen ad\u0131mlar ve s\u0131ralama de\u011fi\u015fim g\u00f6sterse de, problem temelli \u00f6\u011frenmede problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne olduk\u00e7a sistematik bir yakla\u015f\u0131m s\u00f6z konusudur. Bu duruma tipik bir \u00f6rnek, a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde verilmektedir.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_374\" align=\"aligncenter\" width=\"563\"]<img src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/11\/3.6.3.2-1024x620.png\" alt=\"\" width=\"563\" height=\"340\" class=\"wp-image-374 \" \/> \u015eekil 3.6.3.2 (Gijeselaers, 1995\u2019ten uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r)[\/caption]\r\n\r\n<hr \/>\r\n\r\nBu s\u00fcre\u00e7te ilk be\u015f ad\u0131m, 20-25 ki\u015fiden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplarla y\u00fcz y\u00fcze yap\u0131l\u0131r, alt\u0131nc\u0131 ad\u0131m ya bireysel ya da 4-5 \u00f6\u011frenciden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplarda \u00f6zel \u00f6\u011fretim \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015ftirilir ve sonunda yedinci a\u015famada e\u011fitici b\u00fct\u00fcn grupla bir araya gelir. Bununla birlikte, bu yakla\u015f\u0131m, ara\u015ft\u0131rma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ad\u0131m\u0131n\u0131n tamamen \u00e7evrimi\u00e7i yap\u0131lmas\u0131yla harmanlanm\u0131\u015f olarak da kullan\u0131labilir. Baz\u0131 e\u011fitmenler ise, internet \u00fczerinden e\u015f zamanl\u0131 video konferans ve farkl\u0131 zamanl\u0131 \u00e7evrimi\u00e7i tart\u0131\u015fma ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanarak b\u00fct\u00fcn s\u00fcreci \u00e7evrimi\u00e7i ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r.\r\n\r\nTamam\u0131yla problem temelli \u00f6\u011frenmeye dayal\u0131 bir \u00f6\u011fretim program\u0131 geli\u015ftirmek olduk\u00e7a zordur. Problemlerin dikkatli, \u00f6zenli, karma\u015f\u0131kl\u0131k ve zorluk derecesini \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrecinde art\u0131racak ve \u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n gereken t\u00fcm bile\u015fenlerini kapsayacak \u015fekilde se\u00e7ilmesi gerekir. \u00d6\u011frenciler problem temelli \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de ilk a\u015famalar\u0131nda \u2018zorlu\u2019 olarak nitelendirirler. Bunun nedeni, sahip olduklar\u0131 bilgi temelinin baz\u0131 problemleri \u00e7\u00f6zmeye yeterli olmayabilece\u011fidir. Bu durumu ifade etmek i\u00e7in \u2018bili\u015fsel y\u00fckleme\u2019 terimi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Baz\u0131 \u00f6\u011frenciler, ayn\u0131 konular\u0131n i\u015flenmesinde ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 ve yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir y\u00f6ntem olabilece\u011fini iddia etmektedir. Problem temelli \u00f6\u011frenmede, de\u011ferlendirmenin de \u00f6zenli bir \u015fekilde tasarlanmas\u0131 gerekmektedir. \u00d6zellikle de final s\u0131nav\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu durumlarda, hem i\u00e7erik bilgisinin hem de problem \u00e7\u00f6zme becerilerinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesine dikkat edilmelidir.\r\n\r\nBununla birlikte ara\u015ft\u0131rmalar (\u00f6rne\u011fin Strobel ve van Barneveld, 2009), problem temelli \u00f6\u011frenmenin, bilginin uzun s\u00fcreli ak\u0131lda tutulmas\u0131 ve \u2018tekrarlanabilir\u2019 becerilerin geli\u015ftirilmesinin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenmeye kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in daha etkili oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u2018Saf\u2019 problem temelli \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, ba\u015flang\u0131\u00e7taki i\u00e7eri\u011fin ders anlat\u0131m\u0131 veya \u00f6n okuma gibi daha geleneksel y\u00f6ntemlerle ele al\u0131nd\u0131ktan sonra problemlerin ortaya konuldu\u011fu t\u00fcr gibi bir\u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imi bulunmaktad\u0131r.\r\n<h3>3.6.3.3 Vaka temelli \u00f6\u011frenme<\/h3>\r\n<blockquote><em>Vaka temelli \u00f6\u011fretimde, \u00f6\u011frenciler, analitik d\u00fc\u015f\u00fcnme ve yans\u0131t\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce becerilerini okuyarak ve karma\u015f\u0131k, ger\u00e7ek ya\u015fam senaryolar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015farak geli\u015ftirirler.<\/em>\r\n<p style=\"text-align: right\"><a href=\"http:\/\/www.crlt.umich.edu\/tstrategies\/tscbt\">Michigan \u00dcniversitesi \u00d6\u011frenme ve \u00d6\u011fretme Ara\u015ft\u0131rma Merkezi<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\nVaka temelli \u00f6\u011frenme, bazen problem temelli \u00f6\u011frenmenin bir \u00e7e\u015fidi olarak de\u011ferlendirilir. Baz\u0131lar\u0131 ise, vaka temelli \u00f6\u011frenmeyi kendi ba\u015f\u0131na bir tasar\u0131m modeli olarak ele al\u0131rlar. Problem temelli \u00f6\u011frenmede oldu\u011fu gibi, vaka temelli \u00f6\u011frenme de y\u00f6nlendirilmi\u015f bir sorgulama y\u00f6ntemi kullan\u0131r; ancak burada, \u00f6\u011frencilerin vakay\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri i\u00e7in belli d\u00fczeyde bir \u00f6n bilgiye ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Problem temelli \u00f6\u011frenmeyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, vaka temelli \u00f6\u011frenmede daha esnek bir yakla\u015f\u0131m sergilendi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Vaka temelli \u00f6\u011frenme, \u00f6zellikle de i\u015fletme ve hukuk e\u011fitimi ile t\u0131p e\u011fitimindeki klinik uygulamalarda yayg\u0131n olarak tercih edilse de, bir\u00e7ok di\u011fer konu alan\u0131nda da kullan\u0131labilir.\r\n\r\nHerreid (2004), vaka temelli \u00f6\u011frenme i\u00e7in 11 temel kuraldan bahseder:\r\n<ol>\r\n \t<li>Bir \u00f6yk\u00fc anlat\u0131r.<\/li>\r\n \t<li>\u0130lgi \u00e7ekici bir konuya odaklan\u0131r.<\/li>\r\n \t<li>Son be\u015f y\u0131l i\u00e7erisinde ge\u00e7er.<\/li>\r\n \t<li>Ana karakterlerle empati olu\u015fturur.<\/li>\r\n \t<li>Karakterlerin a\u011fz\u0131ndan do\u011frudan al\u0131nt\u0131lar i\u00e7erir.<\/li>\r\n \t<li>Okuyucu ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/li>\r\n \t<li>Pedagojik uygunlu\u011fa sahiptir.<\/li>\r\n \t<li>\u00c7at\u0131\u015fmay\u0131 ate\u015fler.<\/li>\r\n \t<li>Karar vermeye zorlar.<\/li>\r\n \t<li>Genelleme vard\u0131r.<\/li>\r\n \t<li>K\u0131sad\u0131r.<\/li>\r\n<\/ol>\r\nT\u0131p e\u011fitiminde klinik uygulamalardan \u00f6rneklere dayal\u0131 olarak Irby (1994), vaka temelli \u00f6\u011frenmede be\u015f ad\u0131m \u00f6ne s\u00fcrer:\r\n<ul>\r\n \t<li>Bir vaka (dikkatle se\u00e7ilmi\u015f) i\u00e7erisinde ba\u011fla\u015f\u0131k \u00f6\u011fretim;<\/li>\r\n \t<li>\u00d6\u011frencileri vakaya ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalara, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelere ve \u00f6nerilerde bulunmaya aktif olarak dahil etme;<\/li>\r\n \t<li>Vakan\u0131n \u00f6\u011frencilerle tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131nda e\u011fitmen olarak profesyonel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve eyleme model olma;<\/li>\r\n \t<li>Tart\u0131\u015fmalarda \u00f6\u011frencileri y\u00f6nlendirme ve geri bildirim sa\u011flama;<\/li>\r\n \t<li>T\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015flerin sayg\u0131yla kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 olu\u015fturma.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nVaka temelli \u00f6\u011frenme, kesin bir \u2018do\u011fru veya yanl\u0131\u015f\u2019 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 ya da \u00f6\u011frencilerin birbiriyle \u00e7eli\u015febilen alternatif a\u00e7\u0131klamalar\u0131 de\u011ferlendirip karara varmas\u0131 gereken karma\u015f\u0131k ve disiplinler aras\u0131 konular\u0131n ele al\u0131nmas\u0131nda \u00f6zellikle faydal\u0131 olabilir. Vaka temelli \u00f6\u011frenme, hem harmanlanm\u0131\u015f hem de tamamen \u00e7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131nda etkili olabilir. Marcus, Taylor ve Ellis (2004) veterinerlik alan\u0131ndaki bir vaka temelli harmanlanm\u0131\u015f \u00f6\u011frenme projesinde a\u015fa\u011f\u0131daki tasar\u0131m modelini kullanm\u0131\u015flard\u0131r:\r\n\r\n[caption id=\"attachment_59\" align=\"aligncenter\" width=\"526\"]<img src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.3.jpg\" alt=\"\" width=\"526\" height=\"139\" class=\" wp-image-59\" \/> \u015eekil 3.6.3.3 \u00c7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenme kaynaklar\u0131n\u0131 i\u00e7eren harmanlanm\u0131\u015f \u00f6\u011frenme s\u00fcreci (Marcus, Taylor &amp; Ellis, 2004)[\/caption]\r\n\r\n<hr \/>\r\n\r\nKonu alan\u0131n\u0131n gerekliliklerine ba\u011fl\u0131 olarak, di\u011fer konfig\u00fcrasyonlar\u0131n tasarlanmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\r\n<h3>3.6.3.4 Proje temelli \u00f6\u011frenme<\/h3>\r\nProje temelli \u00f6\u011frenme vaka temelli \u00f6\u011frenmeye olduk\u00e7a benzese de, s\u00fcre ve kapsam olarak daha geni\u015ftir. Proje temelli \u00f6\u011frenmede alt konu ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n se\u00e7iminde, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n d\u00fczenlenmesinde ve projeyi y\u00fcr\u00fctmede kullan\u0131lacak y\u00f6ntemlerin se\u00e7imine karar vermede \u00f6\u011frencilerin sorumlulu\u011fu ve yetkisi daha \u00e7oktur. Projeler, \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme faaliyetlerinde daha fazla sorumluluk ve aidiyet duygusuna sahip olmalar\u0131na olanak sa\u011flayan ger\u00e7ek d\u00fcnya problemleri etraf\u0131nda \u015fekillenir.\r\n\r\nBa\u015far\u0131l\u0131 bir proje \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in izlenebilecek \u00e7ok say\u0131da iyi uygulama ve k\u0131lavuz bulunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Larmer ve Mergendoller (2010), her iyi projenin iki temel \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekti\u011fini iddia eder:\r\n<ul>\r\n \t<li>\u00d6\u011frenciler, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kendileri i\u00e7in \u00f6nemli ve anlaml\u0131 oldu\u011funu kabul etmeli ve \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 en iyi \u015fekilde yerine getirmeleri gerekti\u011fini i\u00e7selle\u015ftirmelidir.<\/li>\r\n \t<li>Anlaml\u0131 bir proje, e\u011fitsel bir amac\u0131 yerine getirir.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nProje temelli \u00f6\u011frenmenin en b\u00fcy\u00fck tehlikesi, projenin kendi dinami\u011fi i\u00e7erisinde kimse taraf\u0131ndan kontrol edilemeyecek bir hale gelmesi ve yaln\u0131zca \u00f6\u011frencilerin de\u011fil \u00f6\u011fretmenin de istemeden as\u0131l \u00f6\u011frenme hedeflerinden uzakla\u015farak \u00f6nceden planlanan \u00f6nemli noktalar\u0131n kapsam d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131 riskidir. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00a0proje temelli \u00f6\u011frenme ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan dikkatle tasarlanmas\u0131 ve izlenmesi gerekti\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.\r\n<h3>3.6.3.5 Sorgu temelli \u00f6\u011frenme<\/h3>\r\nSorgu temelli \u00f6\u011frenme, proje temelli \u00f6\u011frenmeye benzer ancak sorgu temelli \u00f6\u011frenmede \u00f6\u011fretmenin veya e\u011fitmenin rol\u00fc biraz daha farkl\u0131d\u0131r. Proje temelli \u00f6\u011frenmede, ba\u015flang\u0131\u00e7taki \u2018itici soru\u2019ya e\u011fitmen karar verir ve \u00f6\u011frencilerin s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde y\u00f6nlendirilmesinde daha aktif bir rol oynar. Sorgulama temelli \u00f6\u011frenmede, \u00f6\u011frenci bir temay\u0131 inceler, ke\u015ffeder ve ara\u015ft\u0131rmak \u00fczere bir konu se\u00e7er. Ard\u0131ndan bir ara\u015ft\u0131rma plan\u0131 geli\u015ftirir ve sonuca var\u0131r. E\u011fitmen s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde hep var olsa da, ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda sadece yard\u0131m ve rehberlik eder.\r\n\r\nBanchi ve Bell\u2019e (2008) g\u00f6re, farkl\u0131 sorgulama d\u00fczeyleri vard\u0131r. \u2018Do\u011fru\u2019 ve \u2018a\u00e7\u0131k\u2019 sorgulamaya ula\u015fmak i\u00e7in \u00f6\u011frencilerin ilk d\u00fczeyden ba\u015flayarak yava\u015f yava\u015f ilerlemeleri gerekir (\u015eekil 3.6.3.5 ).\r\n\r\n[caption id=\"attachment_60\" align=\"aligncenter\" width=\"463\"]<img src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.5.jpg\" alt=\"\" width=\"463\" height=\"336\" class=\"wp-image-60 \" \/> \u015eekil 3.6.3.5 Sorgulama temelli \u00f6\u011frenme d\u00fczeyleri (Banchi &amp; Bell, 2008)[\/caption]\r\n\r\n<hr \/>\r\n\r\nSorgulama temelli \u00f6\u011frenmenin savunucular\u0131 modelin t\u00fcm e\u011fitim d\u00fczeylerinde faydal\u0131 oldu\u011funu ifade etseler de, \u015fekilde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi sorgulaman\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u00fczeyi mezuniyet tezi s\u00fcrecini tan\u0131mlar.\r\n<h2>3.6.4 \u00c7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131nda ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme<\/h2>\r\nYa\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin destekleyicileri genellikle \u00e7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenmeye ele\u015ftirel bir perspektiften bakarlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frenmenin ger\u00e7ek hayattan al\u0131nan \u00f6rnekler i\u00e7erisine yerle\u015ftirilemeyece\u011fini savunurlar. Bu, durumun oldu\u011fundan \u00e7ok daha basite indirgenmesidir. Nitekim, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin desteklenmesi veya geli\u015ftirilmesinde \u00e7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenmenin son derece etkin olarak kullan\u0131labilece\u011fi farkl\u0131 durumlar vard\u0131r:\r\n<ul>\r\n \t<li>Harmanlanm\u0131\u015f veya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f (ters y\u00fcz) model: S\u00fcreci ba\u015flatacak ve bir problemi ya da projeyi sonu\u00e7land\u0131racak olan grup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 genellikle s\u0131n\u0131f veya laboratuvar ortam\u0131nda yap\u0131l\u0131r. \u00d6\u011frenciler ara\u015ft\u0131rma ve enformasyon edinimini \u00e7evrimi\u00e7i kaynaklara eri\u015ferek yapabilecekleri gibi, \u00e7evrimi\u00e7i \u00e7oklu ortam ara\u00e7lar\u0131 kullanarak rapor ve sunum haz\u0131rlayabilir ve grup proje \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ya da birbirlerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirme i\u015flemini \u00e7evrimi\u00e7i i\u015f birli\u011fi ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanarak ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler.<\/li>\r\n \t<li>Tamamen \u00e7evrimi\u00e7i model: Giderek daha fazla say\u0131da e\u011fitmen, internet \u00fczerinden video konferans gibi e\u015f zamanl\u0131 ara\u00e7lar ya da grup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 ve\/veya sosyal medya, raporlama i\u00e7in elektronik \u00fcr\u00fcn dosyas\u0131 ve \u00e7oklu ortam, deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in ise uzaktan laboratuvarlar gibi farkl\u0131 zamanl\u0131 ara\u00e7lar\u0131 birlikte kullanmak suretiyle ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin tamamen \u00e7evrimi\u00e7i olarak ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini ke\u015ffetmektedir.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nAsl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa ger\u00e7ek d\u00fcnyada ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeyi kullanman\u0131n pratik olmad\u0131\u011f\u0131 ya da \u00e7ok tehlikeli veya pahal\u0131 oldu\u011fu bir tak\u0131m durumlar vard\u0131r. \u00c7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenme, bu t\u00fcr ger\u00e7ek ko\u015fullar\u0131n benzetimlenerek bir becerinin iyice \u00f6\u011frenilmesi i\u00e7in gereken s\u00fcreyi azaltmada rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir. Pilot adaylar\u0131n\u0131n temel u\u00e7u\u015f bilgilerini ger\u00e7ek hava ara\u00e7lar\u0131nda \u00f6\u011frenmelerinin getirece\u011fi s\u00fcre dezavantaj\u0131, pilot e\u011fitiminde uzun y\u0131llard\u0131r kullan\u0131lan u\u00e7u\u015f sim\u00fclat\u00f6rleriyle s\u0131f\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ticari pilot sim\u00fclat\u00f6rlerinin geli\u015ftirilmesi ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 halen daha \u00e7ok pahal\u0131 olsa da, ger\u00e7ek sim\u00fclasyon maliyetleri son y\u0131llarda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6stermi\u015ftir.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_61\" align=\"aligncenter\" width=\"359\"]<img src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.4.jpg\" alt=\"\" width=\"359\" height=\"265\" class=\"size-full wp-image-61\" \/> \u015eekil 3.6.4 Sanal d\u00fcnya s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131, Loyalist College, Ontario[\/caption]\r\n\r\n<hr \/>\r\n\r\nLoyalist College\u2019daki e\u011fitmenler, Kanada S\u0131n\u0131r Ge\u00e7i\u015f G\u00f6revlileri\u2019nin e\u011fitimi i\u00e7in Second Life program\u0131n i\u00e7erisinde \u2018sanal\u2019 olarak tam anlam\u0131yla i\u015flevsel bir s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131 ve bir sanal araba olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. E\u011fitimde her \u00f6\u011frenci s\u0131n\u0131r ge\u00e7i\u015f g\u00f6revlisi rol\u00fcn\u00fc oynamakta, kendi avatar\u0131n\u0131 kullanarak Kanada\u2019ya girmek isteyen yolcular\u0131n avatarlar\u0131yla resmi g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131p olas\u0131 bir senaryoyu deneyimlemektedir. T\u00fcm ileti\u015fim Second Life\u2019taki ses ileti\u015fimi kullan\u0131larak yap\u0131lmakta, yolcu rol\u00fcn\u00fc oynayan ki\u015filer \u00f6\u011frencilerden farkl\u0131 bir odada bulunmaktad\u0131r. Her \u00f6\u011frenci \u00fc\u00e7 veya d\u00f6rt yolcu ile g\u00f6r\u00fc\u015fme yapmakta, s\u0131n\u0131f\u0131n geri kalan\u0131 etkile\u015fimi g\u00f6zlemleyerek durumu ve konu\u015fmalar\u0131 tart\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ara\u00e7 aramalar\u0131yla ilgili di\u011fer bir sitede, tamamen par\u00e7alanabilen bir sanal araba bulunmaktad\u0131r. B\u00f6ylece \u00f6\u011frenciler, \u00fclkeye ka\u00e7ak olarak sokulmak istenen mallar\u0131n ara\u00e7 i\u00e7erisinde saklanabilece\u011fi olas\u0131 yerleri \u00f6\u011frenmektedir. Bu \u00f6\u011frenme deneyimi, daha sonra \u00f6\u011frencilerin okulda bulunan bir araba tamirhanesini ziyaret edip ger\u00e7ek bir araba \u00fczerinde arama ger\u00e7ekle\u015ftirmesiyle peki\u015ftirilmektedir. G\u00fcmr\u00fck ve s\u0131n\u0131r polis noktalar\u0131nda istihdam edilecek \u00a0\u00f6\u011frenciler, final de\u011ferlendirmesinin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fc\u015fme tekniklerinden not almaktad\u0131r. Second Life s\u0131n\u0131r noktas\u0131 sim\u00fclasyonunun ilk senesine kat\u0131lan \u00f6\u011frenciler, sanal d\u00fcnya uygulamas\u0131n\u0131 kullanmayan bir \u00f6nceki senenin \u00f6\u011frencilerine g\u00f6re %28 daha y\u00fcksek ba\u015far\u0131 g\u00f6stermi\u015flerdir. Bir sonraki sene, Second Life kullanan \u00f6\u011frencilerinin ba\u015far\u0131lar\u0131 %9 daha y\u00fckselmi\u015ftir. Uygulama ile ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiye <a href=\"http:\/\/contactnorth.ca\/pockets-innovation\/border-simulation\">buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz.\r\n\r\nBritanya Kolombiyas\u0131 Adalet Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn Acil Durum Y\u00f6netim Birimi\u2019nde g\u00f6rev yapan personel, sim\u00fclasyonlar\u0131 kullanarak ger\u00e7ek d\u00fcnyada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek kritik olaylar\u0131 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n i\u00e7erisine dahil etmek amac\u0131yla <a href=\"http:\/\/www.jibc.ca\/programs-courses\/simulations-jibc\">Praxis<\/a> ad\u0131 verilen bir sim\u00fclasyon arac\u0131 geli\u015ftirmi\u015flerdir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar Praxis\u2019e web \u00fczerinden ula\u015fabilmekte, b\u00f6ylece \u00fc\u00e7 boyutlu, etkile\u015fimli ve senaryo tabanl\u0131 e\u011fitim al\u0131\u015ft\u0131rma ve uygulamalar\u0131na istedikleri zaman, istedikleri yerden eri\u015fme esnekli\u011fine sahip olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, son derece olas\u0131 bir senaryoda, tehlikeli kimyasal maddelerin tutuldu\u011fu bir depoda b\u00fcy\u00fck bir yang\u0131n \u00e7\u0131km\u0131\u015f olabilir. B\u00f6yle bir durumda, \u2018aday\u2019 acil durum g\u00f6revlilerine (itfaiye personeli, polis, paramedik, belediye personeli veya yerel idareciler gibi), mobil cihazlar\u0131ndan bir uyar\u0131 g\u00f6nderilmektedir. G\u00f6revliler h\u0131zla ilerleyen senaryoya ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak yan\u0131t vermek zorundad\u0131r. S\u00fcre\u00e7, daha \u00f6nceden \u00f6\u011fretilen ve g\u00f6revlilerin mobil cihazlar\u0131nda da y\u00fckl\u00fc olan prosed\u00fcrler takip edilerek deneyimli bir kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netilmektedir. T\u00fcm s\u00fcre\u00e7 ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar kaydedilmekte ve daha sonra y\u00fcz y\u00fcze yap\u0131lan bir de\u011ferlendirme toplant\u0131s\u0131nda g\u00f6zden ge\u00e7irilmektedir.\r\n\r\nBir kez daha vurgulamak gerekir ki, tasar\u0131m modelleri \u00e7o\u011fu zaman belli bir ortama ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Pedagoji, farkl\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m y\u00f6ntemleri \u00fczerinden kolayl\u0131kla transfer edilebilir. Yaparak \u00f6\u011frenme, dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi becerilerin bir \u00e7o\u011funun geli\u015ftirilmesinde kullan\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir y\u00f6ntemdir.\r\n<h2>3.6.5 Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme modellerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\r\nYa\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n nas\u0131l de\u011ferlendirildi\u011fi, k\u0131smen de olsa de\u011ferlendirmeyi yapan\u0131n epistemolojik duru\u015funa ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yap\u0131land\u0131rmac\u0131lar ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme modellerini \u015fiddetle desteklerken, nesnelci bir duru\u015fa sahip olanlar bu yakla\u015f\u0131m\u0131n etkilili\u011fine \u015f\u00fcpheyle yakla\u015f\u0131rlar. Bununla birlikte, problem temelli \u00f6\u011frenme \u00f6zellikle de fen veya t\u0131p \u00f6\u011fretimi yapan \u00e7o\u011fu kurumda olduk\u00e7a tercih edilen bir model olmu\u015ftur. Proje temelli \u00f6\u011frenme ise, bir\u00e7ok e\u011fitim d\u00fczeyinde ve konu alan\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Do\u011fru \u015fekilde tasarlanan ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin \u00f6\u011frenciler i\u00e7in g\u00fcd\u00fcleyici oldu\u011funa ve uzun s\u00fcreli belle\u011fin geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na dair kan\u0131tlar vard\u0131r. Modeli savunanlar, ayr\u0131ca, derin \u00f6\u011frenmeye destek oldu\u011funu ve problem \u00e7\u00f6zme, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, geli\u015fmi\u015f ileti\u015fim becerileri ve bilgi y\u00f6netimi gibi dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi becerileri geli\u015ftirdi\u011fini iddia etmektedir. Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme modeli, \u00f6\u011frencilerin, \u00f6zellikle de farkl\u0131 disiplinlerin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi ve bilgi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n zor idare edildi\u011fi konu alanlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren karma\u015f\u0131k durumlar\u0131 daha iyi y\u00f6netebilmelerini sa\u011flamaktad\u0131r.\r\n\r\nBununla birlikte Kirschner, Sweller ve Clark (2006) gibi ele\u015ftirmenler, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmede \u00f6\u011fretimin s\u0131kl\u0131kla \u2018rehbersiz\u2019 oldu\u011funu savunmakta, problem temelli \u00f6\u011frenmenin etkinli\u011fine ili\u015fkin yap\u0131lan bir\u00e7ok meta analizin problem \u00e7\u00f6zme becerilerinde anlaml\u0131 bir farka yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131na, temel fen s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne, \u00f6\u011frencilerin daha uzun saatler \u00e7al\u0131\u015fmak durumunda kald\u0131klar\u0131na ve problem temelli \u00f6\u011frenmenin y\u00fcksek maliyetine i\u015faret etmekte ve \u015fu sonuca varmaktad\u0131r:\r\n<blockquote><em>Kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalardan elde edilen kan\u0131tlar \u015funu g\u00f6stermektedir: problem temelli \u00f6\u011frenme, ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00fczeyinden orta d\u00fczeye kadar olan \u00f6\u011frencilerin e\u011fitiminde yap\u0131land\u0131rmac\u0131 temelli minimal rehberlikten ziyade, hatta belki de e\u015fit oranda, do\u011frudan ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011fitsel rehberlik durumunu desteklemektedir. \u00d6n bilgi d\u00fczeyi y\u00fcksek olan \u00f6\u011frencilerde bile, \u00f6\u011frenme esnas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rehberli\u011fin rehbersiz yakla\u015f\u0131mlar kadar etkili olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/em><\/blockquote>\r\nYa\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n, \u00f6\u011fretimde ciddi bir yeniden yap\u0131lanma ve detayl\u0131 bir planlama gerektirdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6\u011fretim program\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gereken bu d\u00fczenlemeler d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6\u011fetim elemanlar\u0131n\u0131n kapsaml\u0131 bir bi\u00e7imde e\u011fitilmesi ve \u00f6\u011frencilerin oryantasyonu da son derece \u00f6nemlidir. Hi\u00e7bir rehberlik ve destek sa\u011flamadan \u00f6\u011frencilere ger\u00e7ek ya\u015fam g\u00f6revleri verilmesinin etkili olmayaca\u011f\u0131 hususunda Kirschner ve arkada\u015flar\u0131na kat\u0131l\u0131yorum.\r\n\r\nBununla birlikte, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin bir\u00e7ok bi\u00e7iminde \u00f6\u011fretmenlerin g\u00fc\u00e7l\u00fc rehberli\u011fi s\u00f6z konusudur. Ara\u015ft\u0131rmalarda e\u015fle\u015ftirilmi\u015f grup kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca geleneksel y\u00f6ntemler i\u00e7in kullan\u0131lan ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ezber ve kavrama \u00f6n yarg\u0131s\u0131na teslim olmu\u015f de\u011ferlendirmeler de\u011fil, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeyle geli\u015ftirilmesi beklenen becerileri de \u00f6l\u00e7en de\u011ferlendirmeler temel al\u0131narak yap\u0131lmas\u0131na dikkat edilmelidir.\r\n\r\nDengeli bir yakla\u015f\u0131mla, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve becerileri geli\u015ftirmede kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 destekledi\u011fimi, ancak her zaman oldu\u011fu gibi kabul g\u00f6ren tasar\u0131m modelleriyle ili\u015fkilendirilmi\u015f iyi uygulamalara dayal\u0131 bir \u00f6\u011frenme deneyiminin olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmek isterim.\r\n<div class=\"textbox exercises\">\r\n<h3>Etkinlik 3.6 Ya\u015fant\u0131sal tasar\u0131m modellerinin de\u011ferlendirilmesi<\/h3>\r\n<ol>\r\n \t<li>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme deneyiminiz oldu ise, ba\u015far\u0131l\u0131 ve eksik g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz durumlar nelerdi?<\/li>\r\n \t<li>Problem temelli \u00f6\u011frenme, vaka temelli \u00f6\u011frenme, proje temelli \u00f6\u011frenme ve sorgulama temelli \u00f6\u011frenme aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar sizce belirgin farklar m\u0131d\u0131r, yoksa ayn\u0131 tasar\u0131m modelinin k\u00fc\u00e7\u00fck varyasyonlar\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/li>\r\n \t<li>Bu modeller aras\u0131ndan hangisini tercih edersiniz? Neden?<\/li>\r\n \t<li>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin s\u0131n\u0131fta veya alanda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7evrimi\u00e7i olarak da yap\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? E\u011fer yan\u0131t\u0131n\u0131z hay\u0131r ise, y\u00fcz y\u00fcze deneyimin \u00e7evrimi\u00e7i deneyimde elde edilemeyecek \u2018e\u015fsiz\u2019 \u00f6zelli\u011fi nedir? Bir \u00f6rnek verebilir misiniz?<\/li>\r\n \t<li>Kirschner, Sweller ve Clark\u2019\u0131n makalesinde, proje temelli \u00f6\u011frenme \u015fiddetle k\u0131nanmaktad\u0131r. Makaleyi okuyarak yazarlar\u0131n vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7la ayn\u0131 fikirde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131za bak\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc nedenleriyle belirtiniz.<\/li>\r\n<\/ol>\r\nBu etkinli\u011fin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 bizle payla\u015fmak isterseniz, l\u00fctfen a\u015fa\u011f\u0131daki metin kutusunu kullan\u0131n\u0131z.\r\n\r\n<\/div>\r\n<h2>Kaynak\u00e7a<\/h2>\r\nBanchi, H., and Bell, R. (2008). The Many Levels of Inquiry <em>Science and Children<\/em>, Vol. 46, No. 2.\r\n\r\nDewey, J. (1938). <em>Experience &amp; Education<\/em>. New York, NY: Kappa Delta Pi.\r\n\r\nGijselaers, W., (1995) \u2018Perspectives on problem-based learning\u2019 in Gijselaers, W, Tempelaar, D, Keizer, P, Blommaert, J, Bernard, E &amp; Kapser, H (eds) <em>Educational Innovation in Economics and Business Administration: The Case of Problem-Based Learning<\/em>. Dordrecht, Kluwer.\r\n\r\nHerreid, C. F. (2007). <a href=\"http:\/\/pal.lternet.edu\/docs\/outreach\/educators\/education_pedagogy_research\/start_with_a_story.pdf\"><em>Start with a story: The case study method of teaching college science<\/em>.<\/a> Arlington VA: NSTA Press.\r\n\r\nIrby, D. (1994) Three exemplary models of case-based teaching <em><a href=\"http:\/\/www.bumc.bu.edu\/facdev-medicine\/files\/2010\/06\/3-models-of-case-based-learning-irby.pdf\">Academic Medicine<\/a><\/em>, Vol. 69, No. 12.\r\n\r\nKirshner, P., Sweller, J. amd Clark, R. (2006) Why Minimal Guidance During Instruction Does Not Work: An Analysis of the Failure of Constructivist, Discovery, Problem-Based, Experiential, and Inquiry-Based Teaching <a href=\"http:\/\/www.cogtech.usc.edu\/publications\/kirschner_Sweller_Clark.pdf\"><em>Educational Psychologist<\/em><\/a>, Vo. 41, No.2.\r\n\r\nKolb. D. (1984) <em>Experiential Learning: Experience as the source of learning and development<\/em> Englewood Cliffs NJ: Prentice Hall.\r\n\r\nLarmer, J. and Mergendoller, J. (2010) Seven essentials for project-based learning <em><a href=\"http:\/\/www.ascd.org\/publications\/educational_leadership\/sept10\/vol68\/num01\/Seven_Essentials_for_Project-Based_Learning.aspx\">Educational Leadership<\/a><\/em>, Vol. 68, No. 1.\r\n\r\nMarcus, G. Taylor, R. and Ellis, R. (2004) <em><a href=\"http:\/\/www.ascilite.org.au\/conferences\/perth04\/procs\/pdf\/marcus.pdf\">Implications for the design of online case-based learning activities based on the student blended learning experience<\/a><\/em>\u00a0Perth, Australia: Proceedings of the ACSCILITE conference, 2004.\r\n\r\nMoon, J.A. (2004) <em>A Handbook of Reflective and Experiential Learning: Theory and Practice<\/em> New York: Routledge.\r\n\r\nStrobel, J. , &amp; van Barneveld, A. (2009). When is PBL More Effective? A Meta-synthesis of Meta-analyses Comparing PBL to Conventional Classrooms. <a href=\"http:\/\/dx.doi.org\/10.7771\/1541-5015.1046\"><em>Interdisciplinary Journal of Problem-based Learning<\/em><\/a>, Vol. 3, No. 1.","rendered":"<p>Bu kapsaml\u0131 ba\u015fl\u0131k, i\u00e7inde farkl\u0131 bir\u00e7ok yakla\u015f\u0131m\u0131 veya terimi bar\u0131nd\u0131r\u0131yor: ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme, i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme, ser\u00fcvenle \u00f6\u011frenme ve \u00e7\u0131rakl\u0131k. Bu b\u00f6l\u00fcmde \u2018ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme\u2019yi, yaparak \u00f6\u011frenmeye dair t\u00fcm bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ifade eden \u015femsiye tabir olarak kullanaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<h2>3.6.1. Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme nedir?<\/h2>\n<p>Bu alanda, John Dewey (1938) ve daha yak\u0131n d\u00f6nemde David Kolb (1984) gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kuramc\u0131lar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Simon Fraser \u00dcniversitesi, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeyi \u015f\u00f6yle tan\u0131mlamaktad\u0131r:<\/p>\n<blockquote><p><em>\u201c\u00f6\u011frencilerin yaparak \u00f6\u011frenme f\u0131rsatlar\u0131 i\u00e7erisinde stratejik bi\u00e7imde ve aktif olarak yer almas\u0131 ve bu durumun, edindikleri kuramsal bilgileri s\u0131n\u0131f i\u00e7erisinde ve d\u0131\u015far\u0131s\u0131ndaki farkl\u0131 ortamlarda uygulamaya koymalar\u0131na izin veren etkinlikler \u00fczerine yans\u0131mas\u0131\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>\u00d6\u011frenmeyi ger\u00e7ek d\u00fcnya sahnesine yerle\u015ftirmeyi ama\u00e7layan \u00e7ok say\u0131da tasar\u0131m modeli vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Laboratuvar, at\u00f6lye (i\u015flik) veya st\u00fcdyo \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131;<\/li>\n<li>\u00c7\u0131rakl\u0131k;<\/li>\n<li>Problem temelli \u00f6\u011frenme;<\/li>\n<li>Vaka temelli \u00f6\u011frenme;<\/li>\n<li>Proje temelli \u00f6\u011frenme;<\/li>\n<li>Sorgulama temelli \u00f6\u011frenme;<\/li>\n<li>\u0130\u015f birli\u011fine dayal\u0131 (i\u015f veya toplum temelli) \u00f6\u011frenme.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Burada vurgulanmas\u0131 gereken, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin tasar\u0131m\u0131 ve uygulanmas\u0131na ili\u015fkin olarak kullan\u0131lan baz\u0131 y\u00f6ntemler (\u00f6zellikle de teknoloji kullan\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eren y\u00f6ntemler) ile dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve becerilerin geli\u015ftirilmesine katk\u0131 sa\u011flayacak yollar olmas\u0131 gerekti\u011fidir (ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeye dair daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcmleme i\u00e7in bak\u0131n\u0131z Moon, 2004).<\/p>\n<h2>3.6.2 Temel tasar\u0131m ilkeleri<\/h2>\n<p>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme, \u00f6\u011frencilerin bir \u015feyi yapma deneyimleri \u00fczerine yans\u0131tt\u0131klar\u0131 \u00fczerine odaklan\u0131r. Bunun amac\u0131, uygulama yetenek ve deneyimine ek olarak kavramsal anlamay\u0131 da sa\u011flamakt\u0131r. Kolb\u2019un ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme modeli, bu s\u00fcrecin d\u00f6rt a\u015famadan olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yler:<\/p>\n<ul>\n<li>Aktif deneyleme;<\/li>\n<li>Somut deneyim;<\/li>\n<li>Yans\u0131t\u0131c\u0131 g\u00f6zlem;<\/li>\n<li>Soyut kavramsalla\u015ft\u0131rma.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme, Waterloo \u00dcniversitesi\u2019nde temel \u00f6\u011fretim bi\u00e7imi olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00dcniversitesinin ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme ile ilgili <a href=\"https:\/\/uwaterloo.ca\/centre-for-teaching-excellence\/resources\/integrative-learning\/experiential-learning\">web sitesi<\/a>nde, <a href=\"http:\/\/www.aee.org\/\">Ya\u015fant\u0131sal E\u011fitim Derne\u011fi<\/a> taraf\u0131ndan tan\u0131mlanan ve ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin etkili olabilmesi i\u00e7in sa\u011flanmas\u0131 gereken ko\u015fullar listelenmektedir.<\/p>\n<p>Toronto\u2019daki Ryerson \u00dcniversitesi, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeyi kapsaml\u0131 bir \u015fekilde kullanan bir di\u011fer y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumudur. Ryerson \u00dcniversitesi\u2019nin de, konuyla ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir <a href=\"http:\/\/www.ryerson.ca\/content\/dam\/lt\/resources\/handouts\/ExperientialLearningReport.pdf\">web site<\/a>si bulunmakta, sitede e\u011fitmenlere \u00f6zel bilgiler de verilmektedir. Bir sonraki k\u0131s\u0131mda, bu ilkelerin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemleri inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<h2>3.6.3 Ya\u015fant\u0131sal tasar\u0131m modelleri<\/h2>\n<p>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeye dair bir\u00e7ok farkl\u0131 tasar\u0131m modeli bulunmas\u0131na ra\u011fmen, bu modellerde ortak olan bir\u00e7ok \u00f6zellik vard\u0131r.<\/p>\n<h3>3.6.3.1 Laboratuvar, at\u00f6lye (i\u015flik) veya st\u00fcdyo \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<\/h3>\n<figure id=\"attachment_57\" aria-describedby=\"caption-attachment-57\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.1-1024x686.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"268\" class=\"wp-image-57\" srcset=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.1-1024x686.jpg 1024w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.1-300x201.jpg 300w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.1-768x515.jpg 768w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.1-65x44.jpg 65w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.1-225x151.jpg 225w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.1-350x235.jpg 350w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.1.jpg 1210w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-57\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 3.6.3.1 Concordia \u00dcniversitesi ah\u015fap at\u00f6lyesi<\/figcaption><\/figure>\n<hr \/>\n<p>Bug\u00fcn, laboratuvar derslerinin fen ve m\u00fchendislik e\u011fitiminin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131n\u0131 do\u011fal kar\u015f\u0131l\u0131yoruz. Benzer \u015fekilde, at\u00f6lye ve st\u00fcdyolar da meslek e\u011fitimi veya yarat\u0131c\u0131 sanatlar\u0131n bir\u00e7o\u011funda \u00f6nemli bir yere sahiptir. Laboratuvarlar, at\u00f6lyeler ve st\u00fcdyolar, a\u015fa\u011f\u0131dakiler gibi bir\u00e7ok \u00f6nemli hedefin ve i\u015flevin yerine getirilmesine hizmet etmektedir:<\/p>\n<ul>\n<li>M\u00fchendislik, fen ve zanaat alanlar\u0131nda yer alan ekipmanlar\u0131n do\u011fru olarak se\u00e7ilmesi ve uygun \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik olarak \u00f6\u011frencilere uygulama deneyimi sa\u011flar.<\/li>\n<li>M\u00fchendislik, fen ve end\u00fcstri alanlar\u0131nda kullan\u0131lan ara\u00e7lar ile yarat\u0131c\u0131 medyan\u0131n kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekli motor becerileri geli\u015ftirmeye olanak verir.<\/li>\n<li>\u00d6\u011frencilerin laboratuvar deneylerinin avantajlar\u0131 ve s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ile ilgili anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmelerine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\n<li>\u00d6\u011frencilerin fen, m\u00fchendislik veya zanaat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u2018eylem halinde\u2019 g\u00f6rmeleri i\u00e7in zemin olu\u015fturur.<\/li>\n<li>\u00d6\u011frencilerin hipotez test etmelerini veya belli kavramlar\u0131n, kuramlar\u0131n ve prosed\u00fcrlerin laboratuvar ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda test edildi\u011finde nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmelerini sa\u011flar.<\/li>\n<li>\u00d6\u011frencilere nas\u0131l deney tasarlayacaklar\u0131n\u0131 ve\/veya deney yapacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretir.<\/li>\n<li>\u00d6\u011frencilerin, farkl\u0131 fiziksel ortamlarda nesne veya ekipman tasarlamalar\u0131na ve ortaya \u00e7\u0131karmalar\u0131na olanak sa\u011flar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Laboratuvar derslerinin \u00f6nemli bir pedagojik de\u011feri, \u00f6\u011frencilerin somuttan (olgunun g\u00f6zlemlenmesi) soyuta (olgunun g\u00f6zlemlenmesinden edinilen ilke veya kuramlar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131) hareket etmelerini sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir pedagojik de\u011fer ise, laboratuvarlar\u0131n \u00f6\u011frencileri fen ve m\u00fchendislik alanlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel boyutu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmesidir: \u2018do\u011fru\u2019 olarak de\u011ferlendirilebilmeleri i\u00e7in, t\u00fcm fikirlerin titiz ve \u00f6zel bir \u015fekilde test edilmesi gerekir.<\/p>\n<p>Geleneksel e\u011fitim laboratuvarlar\u0131 veya at\u00f6lyelerine getirilen \u00f6nemli ele\u015ftirilerden biri, bu t\u00fcr ortamlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz bilim insanlar\u0131n\u0131n, m\u00fchendislerinin ve zanaatkarlar\u0131n\u0131n gereksinim duydu\u011fu ekipman ve deneyim a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Bu alanlara ait ekipman ve donan\u0131m giderek daha karma\u015f\u0131k ve pahal\u0131 bir hal ald\u0131k\u00e7a, hem \u00fcniversite ve meslek y\u00fcksekokullar\u0131nda hem de \u00f6zellikle ilk ve orta \u00f6\u011fretim okullar\u0131nda \u00f6\u011frenim g\u00f6ren \u00f6\u011frencilerin bu t\u00fcr ekipmanlara do\u011frudan eri\u015fimini sa\u011flamak zorla\u015fmaktad\u0131r. Dahas\u0131 geleneksel e\u011fitim laboratuvarlar\u0131 ve at\u00f6lyeler, sermaye ve emek yo\u011fun ortamlar olduklar\u0131ndan kolayl\u0131kla \u00f6l\u00e7eklenebilir de\u011fillerdir. Bu durum, e\u011fitim f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n h\u0131zla yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli dezavantajlardan biridir.<\/p>\n<p>Laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 fen \u00f6\u011fretiminin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fundan, laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yoluyla fen \u00f6\u011fretiminin tarihsel a\u00e7\u0131dan olduk\u00e7a yeni bir geli\u015fme oldu\u011funu unutmamak gerekir. 1860\u2019larda ne Oxford ne de Cambridge \u00fcniversiteleri deneysel bilim \u00f6\u011fretme konusunda istekli de\u011fillerdi. Bu nedenle Thomas Huxley, Londra&#8217;da bug\u00fcn Imperial College olarak bildi\u011fimiz okulun kurucu okulu olan Royal School of Mines b\u00fcnyesinde \u00f6\u011fretmenlere nas\u0131l fen \u00f6\u011fretimi yapacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011freten bir program geli\u015ftirmi\u015fti. Program kapsam\u0131nda, bug\u00fcn dahi hem ilk ve \u00f6\u011fretim okullar\u0131nda hem de \u00fcniversitelerde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir y\u00f6ntem olan \u00e7ocuklara deneysel bilim \u00f6\u011fretmek i\u00e7in nas\u0131l laboratuvar tasarlanaca\u011f\u0131 da yer almaktayd\u0131.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda 19. y\u00fczy\u0131ldan bu yana fen ve m\u00fchendislik alanlar\u0131ndaki ilerlemeler de, okul ve \u00fcniversitelerde olduk\u00e7a yayg\u0131n olan klasik fen laboratuvarlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen bilimsel y\u00f6ntemlerle test ve ge\u00e7erlik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bunlara \u00f6rnek olarak n\u00fckleer h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131lar, nanoteknoloji, kuantum mekani\u011fi ve uzay ke\u015ffini verebiliriz. B\u00f6yle ba\u011flamlarda olgular\u0131n g\u00f6zlenmesi veya kaydedilmesinin tek yolu, bunu uzaktan veya dijital olarak ba\u015farmakt\u0131r. Bu kapsamda, laboratuvar, at\u00f6lye veya st\u00fcdyo \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n hedefleri konusunda net ve a\u00e7\u0131k olmak son derece \u00f6nemlidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bu hedeflere yeni teknolojileri kullanarak daha pratik, daha ekonomik veya daha etkili bir \u015fekilde ula\u015fabilmenin farkl\u0131 yollar\u0131 vard\u0131r: uzak laboratuvarlar, sim\u00fclasyonlar ve ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme gibi\u2026 Bu farkl\u0131 yollara, daha sonra ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olacak de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n<h3>3.6.3.2 Problem temelli \u00f6\u011frenme<\/h3>\n<p>Sistemle\u015fmi\u015f problem temelli \u00f6\u011frenmenin en eski hali, 1969 senesinde Howard Barrows ve Kanada McMaster \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019ndeki arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f, oradan bir\u00e7ok di\u011fer \u00fcniversiteye ve okula yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, bilgi taban\u0131n\u0131n h\u0131zla geni\u015fledi\u011fi ve \u00f6\u011frencilerin alandaki b\u00fct\u00fcn bilgiyi s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi i\u00e7erisinde tam olarak \u00f6\u011frenmesinin g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu konu alanlar\u0131nda giderek artan bir \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Gruplar halinde \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6\u011frenciler, halihaz\u0131rda neleri bildiklerini, neyi bilmeye gereksinim duyduklar\u0131n\u0131 ve problemin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in gerekli yeni enformasyona nas\u0131l ve nereden ula\u015facaklar\u0131n\u0131 belirler. Klasik problem temelli \u00f6\u011frenmede e\u011fitici olarak adland\u0131r\u0131lan \u00f6\u011fretmenin rol\u00fc, \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve s\u00fcrece rehberlik edilmesini i\u00e7erir.<\/p>\n<p>Konu alan\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak izlenen ad\u0131mlar ve s\u0131ralama de\u011fi\u015fim g\u00f6sterse de, problem temelli \u00f6\u011frenmede problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne olduk\u00e7a sistematik bir yakla\u015f\u0131m s\u00f6z konusudur. Bu duruma tipik bir \u00f6rnek, a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde verilmektedir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_374\" aria-describedby=\"caption-attachment-374\" style=\"width: 563px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/11\/3.6.3.2-1024x620.png\" alt=\"\" width=\"563\" height=\"340\" class=\"wp-image-374\" srcset=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/11\/3.6.3.2-1024x620.png 1024w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/11\/3.6.3.2-300x182.png 300w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/11\/3.6.3.2-768x465.png 768w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/11\/3.6.3.2-65x39.png 65w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/11\/3.6.3.2-225x136.png 225w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/11\/3.6.3.2-350x212.png 350w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/11\/3.6.3.2.png 1260w\" sizes=\"auto, (max-width: 563px) 100vw, 563px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-374\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 3.6.3.2 (Gijeselaers, 1995\u2019ten uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r)<\/figcaption><\/figure>\n<hr \/>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te ilk be\u015f ad\u0131m, 20-25 ki\u015fiden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplarla y\u00fcz y\u00fcze yap\u0131l\u0131r, alt\u0131nc\u0131 ad\u0131m ya bireysel ya da 4-5 \u00f6\u011frenciden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplarda \u00f6zel \u00f6\u011fretim \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015ftirilir ve sonunda yedinci a\u015famada e\u011fitici b\u00fct\u00fcn grupla bir araya gelir. Bununla birlikte, bu yakla\u015f\u0131m, ara\u015ft\u0131rma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ad\u0131m\u0131n\u0131n tamamen \u00e7evrimi\u00e7i yap\u0131lmas\u0131yla harmanlanm\u0131\u015f olarak da kullan\u0131labilir. Baz\u0131 e\u011fitmenler ise, internet \u00fczerinden e\u015f zamanl\u0131 video konferans ve farkl\u0131 zamanl\u0131 \u00e7evrimi\u00e7i tart\u0131\u015fma ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanarak b\u00fct\u00fcn s\u00fcreci \u00e7evrimi\u00e7i ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Tamam\u0131yla problem temelli \u00f6\u011frenmeye dayal\u0131 bir \u00f6\u011fretim program\u0131 geli\u015ftirmek olduk\u00e7a zordur. Problemlerin dikkatli, \u00f6zenli, karma\u015f\u0131kl\u0131k ve zorluk derecesini \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrecinde art\u0131racak ve \u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n gereken t\u00fcm bile\u015fenlerini kapsayacak \u015fekilde se\u00e7ilmesi gerekir. \u00d6\u011frenciler problem temelli \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de ilk a\u015famalar\u0131nda \u2018zorlu\u2019 olarak nitelendirirler. Bunun nedeni, sahip olduklar\u0131 bilgi temelinin baz\u0131 problemleri \u00e7\u00f6zmeye yeterli olmayabilece\u011fidir. Bu durumu ifade etmek i\u00e7in \u2018bili\u015fsel y\u00fckleme\u2019 terimi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Baz\u0131 \u00f6\u011frenciler, ayn\u0131 konular\u0131n i\u015flenmesinde ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 ve yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir y\u00f6ntem olabilece\u011fini iddia etmektedir. Problem temelli \u00f6\u011frenmede, de\u011ferlendirmenin de \u00f6zenli bir \u015fekilde tasarlanmas\u0131 gerekmektedir. \u00d6zellikle de final s\u0131nav\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu durumlarda, hem i\u00e7erik bilgisinin hem de problem \u00e7\u00f6zme becerilerinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesine dikkat edilmelidir.<\/p>\n<p>Bununla birlikte ara\u015ft\u0131rmalar (\u00f6rne\u011fin Strobel ve van Barneveld, 2009), problem temelli \u00f6\u011frenmenin, bilginin uzun s\u00fcreli ak\u0131lda tutulmas\u0131 ve \u2018tekrarlanabilir\u2019 becerilerin geli\u015ftirilmesinin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenmeye kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in daha etkili oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u2018Saf\u2019 problem temelli \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, ba\u015flang\u0131\u00e7taki i\u00e7eri\u011fin ders anlat\u0131m\u0131 veya \u00f6n okuma gibi daha geleneksel y\u00f6ntemlerle ele al\u0131nd\u0131ktan sonra problemlerin ortaya konuldu\u011fu t\u00fcr gibi bir\u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3>3.6.3.3 Vaka temelli \u00f6\u011frenme<\/h3>\n<blockquote><p><em>Vaka temelli \u00f6\u011fretimde, \u00f6\u011frenciler, analitik d\u00fc\u015f\u00fcnme ve yans\u0131t\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce becerilerini okuyarak ve karma\u015f\u0131k, ger\u00e7ek ya\u015fam senaryolar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015farak geli\u015ftirirler.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><a href=\"http:\/\/www.crlt.umich.edu\/tstrategies\/tscbt\">Michigan \u00dcniversitesi \u00d6\u011frenme ve \u00d6\u011fretme Ara\u015ft\u0131rma Merkezi<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Vaka temelli \u00f6\u011frenme, bazen problem temelli \u00f6\u011frenmenin bir \u00e7e\u015fidi olarak de\u011ferlendirilir. Baz\u0131lar\u0131 ise, vaka temelli \u00f6\u011frenmeyi kendi ba\u015f\u0131na bir tasar\u0131m modeli olarak ele al\u0131rlar. Problem temelli \u00f6\u011frenmede oldu\u011fu gibi, vaka temelli \u00f6\u011frenme de y\u00f6nlendirilmi\u015f bir sorgulama y\u00f6ntemi kullan\u0131r; ancak burada, \u00f6\u011frencilerin vakay\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri i\u00e7in belli d\u00fczeyde bir \u00f6n bilgiye ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Problem temelli \u00f6\u011frenmeyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, vaka temelli \u00f6\u011frenmede daha esnek bir yakla\u015f\u0131m sergilendi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Vaka temelli \u00f6\u011frenme, \u00f6zellikle de i\u015fletme ve hukuk e\u011fitimi ile t\u0131p e\u011fitimindeki klinik uygulamalarda yayg\u0131n olarak tercih edilse de, bir\u00e7ok di\u011fer konu alan\u0131nda da kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p>Herreid (2004), vaka temelli \u00f6\u011frenme i\u00e7in 11 temel kuraldan bahseder:<\/p>\n<ol>\n<li>Bir \u00f6yk\u00fc anlat\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130lgi \u00e7ekici bir konuya odaklan\u0131r.<\/li>\n<li>Son be\u015f y\u0131l i\u00e7erisinde ge\u00e7er.<\/li>\n<li>Ana karakterlerle empati olu\u015fturur.<\/li>\n<li>Karakterlerin a\u011fz\u0131ndan do\u011frudan al\u0131nt\u0131lar i\u00e7erir.<\/li>\n<li>Okuyucu ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Pedagojik uygunlu\u011fa sahiptir.<\/li>\n<li>\u00c7at\u0131\u015fmay\u0131 ate\u015fler.<\/li>\n<li>Karar vermeye zorlar.<\/li>\n<li>Genelleme vard\u0131r.<\/li>\n<li>K\u0131sad\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>T\u0131p e\u011fitiminde klinik uygulamalardan \u00f6rneklere dayal\u0131 olarak Irby (1994), vaka temelli \u00f6\u011frenmede be\u015f ad\u0131m \u00f6ne s\u00fcrer:<\/p>\n<ul>\n<li>Bir vaka (dikkatle se\u00e7ilmi\u015f) i\u00e7erisinde ba\u011fla\u015f\u0131k \u00f6\u011fretim;<\/li>\n<li>\u00d6\u011frencileri vakaya ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalara, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelere ve \u00f6nerilerde bulunmaya aktif olarak dahil etme;<\/li>\n<li>Vakan\u0131n \u00f6\u011frencilerle tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131nda e\u011fitmen olarak profesyonel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve eyleme model olma;<\/li>\n<li>Tart\u0131\u015fmalarda \u00f6\u011frencileri y\u00f6nlendirme ve geri bildirim sa\u011flama;<\/li>\n<li>T\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015flerin sayg\u0131yla kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 olu\u015fturma.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Vaka temelli \u00f6\u011frenme, kesin bir \u2018do\u011fru veya yanl\u0131\u015f\u2019 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 ya da \u00f6\u011frencilerin birbiriyle \u00e7eli\u015febilen alternatif a\u00e7\u0131klamalar\u0131 de\u011ferlendirip karara varmas\u0131 gereken karma\u015f\u0131k ve disiplinler aras\u0131 konular\u0131n ele al\u0131nmas\u0131nda \u00f6zellikle faydal\u0131 olabilir. Vaka temelli \u00f6\u011frenme, hem harmanlanm\u0131\u015f hem de tamamen \u00e7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131nda etkili olabilir. Marcus, Taylor ve Ellis (2004) veterinerlik alan\u0131ndaki bir vaka temelli harmanlanm\u0131\u015f \u00f6\u011frenme projesinde a\u015fa\u011f\u0131daki tasar\u0131m modelini kullanm\u0131\u015flard\u0131r:<\/p>\n<figure id=\"attachment_59\" aria-describedby=\"caption-attachment-59\" style=\"width: 526px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.3.jpg\" alt=\"\" width=\"526\" height=\"139\" class=\"wp-image-59\" srcset=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.3.jpg 901w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.3-300x80.jpg 300w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.3-768x204.jpg 768w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.3-65x17.jpg 65w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.3-225x60.jpg 225w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.3-350x93.jpg 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 526px) 100vw, 526px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-59\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 3.6.3.3 \u00c7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenme kaynaklar\u0131n\u0131 i\u00e7eren harmanlanm\u0131\u015f \u00f6\u011frenme s\u00fcreci (Marcus, Taylor &amp; Ellis, 2004)<\/figcaption><\/figure>\n<hr \/>\n<p>Konu alan\u0131n\u0131n gerekliliklerine ba\u011fl\u0131 olarak, di\u011fer konfig\u00fcrasyonlar\u0131n tasarlanmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<h3>3.6.3.4 Proje temelli \u00f6\u011frenme<\/h3>\n<p>Proje temelli \u00f6\u011frenme vaka temelli \u00f6\u011frenmeye olduk\u00e7a benzese de, s\u00fcre ve kapsam olarak daha geni\u015ftir. Proje temelli \u00f6\u011frenmede alt konu ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n se\u00e7iminde, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n d\u00fczenlenmesinde ve projeyi y\u00fcr\u00fctmede kullan\u0131lacak y\u00f6ntemlerin se\u00e7imine karar vermede \u00f6\u011frencilerin sorumlulu\u011fu ve yetkisi daha \u00e7oktur. Projeler, \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme faaliyetlerinde daha fazla sorumluluk ve aidiyet duygusuna sahip olmalar\u0131na olanak sa\u011flayan ger\u00e7ek d\u00fcnya problemleri etraf\u0131nda \u015fekillenir.<\/p>\n<p>Ba\u015far\u0131l\u0131 bir proje \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in izlenebilecek \u00e7ok say\u0131da iyi uygulama ve k\u0131lavuz bulunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Larmer ve Mergendoller (2010), her iyi projenin iki temel \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekti\u011fini iddia eder:<\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6\u011frenciler, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kendileri i\u00e7in \u00f6nemli ve anlaml\u0131 oldu\u011funu kabul etmeli ve \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 en iyi \u015fekilde yerine getirmeleri gerekti\u011fini i\u00e7selle\u015ftirmelidir.<\/li>\n<li>Anlaml\u0131 bir proje, e\u011fitsel bir amac\u0131 yerine getirir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Proje temelli \u00f6\u011frenmenin en b\u00fcy\u00fck tehlikesi, projenin kendi dinami\u011fi i\u00e7erisinde kimse taraf\u0131ndan kontrol edilemeyecek bir hale gelmesi ve yaln\u0131zca \u00f6\u011frencilerin de\u011fil \u00f6\u011fretmenin de istemeden as\u0131l \u00f6\u011frenme hedeflerinden uzakla\u015farak \u00f6nceden planlanan \u00f6nemli noktalar\u0131n kapsam d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131 riskidir. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00a0proje temelli \u00f6\u011frenme ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan dikkatle tasarlanmas\u0131 ve izlenmesi gerekti\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<h3>3.6.3.5 Sorgu temelli \u00f6\u011frenme<\/h3>\n<p>Sorgu temelli \u00f6\u011frenme, proje temelli \u00f6\u011frenmeye benzer ancak sorgu temelli \u00f6\u011frenmede \u00f6\u011fretmenin veya e\u011fitmenin rol\u00fc biraz daha farkl\u0131d\u0131r. Proje temelli \u00f6\u011frenmede, ba\u015flang\u0131\u00e7taki \u2018itici soru\u2019ya e\u011fitmen karar verir ve \u00f6\u011frencilerin s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde y\u00f6nlendirilmesinde daha aktif bir rol oynar. Sorgulama temelli \u00f6\u011frenmede, \u00f6\u011frenci bir temay\u0131 inceler, ke\u015ffeder ve ara\u015ft\u0131rmak \u00fczere bir konu se\u00e7er. Ard\u0131ndan bir ara\u015ft\u0131rma plan\u0131 geli\u015ftirir ve sonuca var\u0131r. E\u011fitmen s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde hep var olsa da, ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda sadece yard\u0131m ve rehberlik eder.<\/p>\n<p>Banchi ve Bell\u2019e (2008) g\u00f6re, farkl\u0131 sorgulama d\u00fczeyleri vard\u0131r. \u2018Do\u011fru\u2019 ve \u2018a\u00e7\u0131k\u2019 sorgulamaya ula\u015fmak i\u00e7in \u00f6\u011frencilerin ilk d\u00fczeyden ba\u015flayarak yava\u015f yava\u015f ilerlemeleri gerekir (\u015eekil 3.6.3.5 ).<\/p>\n<figure id=\"attachment_60\" aria-describedby=\"caption-attachment-60\" style=\"width: 463px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.5.jpg\" alt=\"\" width=\"463\" height=\"336\" class=\"wp-image-60\" srcset=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.5.jpg 953w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.5-300x218.jpg 300w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.5-768x557.jpg 768w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.5-65x47.jpg 65w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.5-225x163.jpg 225w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.3.5-350x254.jpg 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 463px) 100vw, 463px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-60\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 3.6.3.5 Sorgulama temelli \u00f6\u011frenme d\u00fczeyleri (Banchi &amp; Bell, 2008)<\/figcaption><\/figure>\n<hr \/>\n<p>Sorgulama temelli \u00f6\u011frenmenin savunucular\u0131 modelin t\u00fcm e\u011fitim d\u00fczeylerinde faydal\u0131 oldu\u011funu ifade etseler de, \u015fekilde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi sorgulaman\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u00fczeyi mezuniyet tezi s\u00fcrecini tan\u0131mlar.<\/p>\n<h2>3.6.4 \u00c7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131nda ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme<\/h2>\n<p>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin destekleyicileri genellikle \u00e7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenmeye ele\u015ftirel bir perspektiften bakarlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frenmenin ger\u00e7ek hayattan al\u0131nan \u00f6rnekler i\u00e7erisine yerle\u015ftirilemeyece\u011fini savunurlar. Bu, durumun oldu\u011fundan \u00e7ok daha basite indirgenmesidir. Nitekim, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin desteklenmesi veya geli\u015ftirilmesinde \u00e7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenmenin son derece etkin olarak kullan\u0131labilece\u011fi farkl\u0131 durumlar vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Harmanlanm\u0131\u015f veya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f (ters y\u00fcz) model: S\u00fcreci ba\u015flatacak ve bir problemi ya da projeyi sonu\u00e7land\u0131racak olan grup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 genellikle s\u0131n\u0131f veya laboratuvar ortam\u0131nda yap\u0131l\u0131r. \u00d6\u011frenciler ara\u015ft\u0131rma ve enformasyon edinimini \u00e7evrimi\u00e7i kaynaklara eri\u015ferek yapabilecekleri gibi, \u00e7evrimi\u00e7i \u00e7oklu ortam ara\u00e7lar\u0131 kullanarak rapor ve sunum haz\u0131rlayabilir ve grup proje \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ya da birbirlerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirme i\u015flemini \u00e7evrimi\u00e7i i\u015f birli\u011fi ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanarak ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler.<\/li>\n<li>Tamamen \u00e7evrimi\u00e7i model: Giderek daha fazla say\u0131da e\u011fitmen, internet \u00fczerinden video konferans gibi e\u015f zamanl\u0131 ara\u00e7lar ya da grup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 ve\/veya sosyal medya, raporlama i\u00e7in elektronik \u00fcr\u00fcn dosyas\u0131 ve \u00e7oklu ortam, deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in ise uzaktan laboratuvarlar gibi farkl\u0131 zamanl\u0131 ara\u00e7lar\u0131 birlikte kullanmak suretiyle ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin tamamen \u00e7evrimi\u00e7i olarak ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini ke\u015ffetmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa ger\u00e7ek d\u00fcnyada ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeyi kullanman\u0131n pratik olmad\u0131\u011f\u0131 ya da \u00e7ok tehlikeli veya pahal\u0131 oldu\u011fu bir tak\u0131m durumlar vard\u0131r. \u00c7evrimi\u00e7i \u00f6\u011frenme, bu t\u00fcr ger\u00e7ek ko\u015fullar\u0131n benzetimlenerek bir becerinin iyice \u00f6\u011frenilmesi i\u00e7in gereken s\u00fcreyi azaltmada rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir. Pilot adaylar\u0131n\u0131n temel u\u00e7u\u015f bilgilerini ger\u00e7ek hava ara\u00e7lar\u0131nda \u00f6\u011frenmelerinin getirece\u011fi s\u00fcre dezavantaj\u0131, pilot e\u011fitiminde uzun y\u0131llard\u0131r kullan\u0131lan u\u00e7u\u015f sim\u00fclat\u00f6rleriyle s\u0131f\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ticari pilot sim\u00fclat\u00f6rlerinin geli\u015ftirilmesi ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 halen daha \u00e7ok pahal\u0131 olsa da, ger\u00e7ek sim\u00fclasyon maliyetleri son y\u0131llarda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_61\" aria-describedby=\"caption-attachment-61\" style=\"width: 359px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.4.jpg\" alt=\"\" width=\"359\" height=\"265\" class=\"size-full wp-image-61\" srcset=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.4.jpg 359w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.4-300x221.jpg 300w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.4-65x48.jpg 65w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.4-225x166.jpg 225w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-3.6.4-350x258.jpg 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 359px) 100vw, 359px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-61\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 3.6.4 Sanal d\u00fcnya s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131, Loyalist College, Ontario<\/figcaption><\/figure>\n<hr \/>\n<p>Loyalist College\u2019daki e\u011fitmenler, Kanada S\u0131n\u0131r Ge\u00e7i\u015f G\u00f6revlileri\u2019nin e\u011fitimi i\u00e7in Second Life program\u0131n i\u00e7erisinde \u2018sanal\u2019 olarak tam anlam\u0131yla i\u015flevsel bir s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131 ve bir sanal araba olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. E\u011fitimde her \u00f6\u011frenci s\u0131n\u0131r ge\u00e7i\u015f g\u00f6revlisi rol\u00fcn\u00fc oynamakta, kendi avatar\u0131n\u0131 kullanarak Kanada\u2019ya girmek isteyen yolcular\u0131n avatarlar\u0131yla resmi g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131p olas\u0131 bir senaryoyu deneyimlemektedir. T\u00fcm ileti\u015fim Second Life\u2019taki ses ileti\u015fimi kullan\u0131larak yap\u0131lmakta, yolcu rol\u00fcn\u00fc oynayan ki\u015filer \u00f6\u011frencilerden farkl\u0131 bir odada bulunmaktad\u0131r. Her \u00f6\u011frenci \u00fc\u00e7 veya d\u00f6rt yolcu ile g\u00f6r\u00fc\u015fme yapmakta, s\u0131n\u0131f\u0131n geri kalan\u0131 etkile\u015fimi g\u00f6zlemleyerek durumu ve konu\u015fmalar\u0131 tart\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ara\u00e7 aramalar\u0131yla ilgili di\u011fer bir sitede, tamamen par\u00e7alanabilen bir sanal araba bulunmaktad\u0131r. B\u00f6ylece \u00f6\u011frenciler, \u00fclkeye ka\u00e7ak olarak sokulmak istenen mallar\u0131n ara\u00e7 i\u00e7erisinde saklanabilece\u011fi olas\u0131 yerleri \u00f6\u011frenmektedir. Bu \u00f6\u011frenme deneyimi, daha sonra \u00f6\u011frencilerin okulda bulunan bir araba tamirhanesini ziyaret edip ger\u00e7ek bir araba \u00fczerinde arama ger\u00e7ekle\u015ftirmesiyle peki\u015ftirilmektedir. G\u00fcmr\u00fck ve s\u0131n\u0131r polis noktalar\u0131nda istihdam edilecek \u00a0\u00f6\u011frenciler, final de\u011ferlendirmesinin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fc\u015fme tekniklerinden not almaktad\u0131r. Second Life s\u0131n\u0131r noktas\u0131 sim\u00fclasyonunun ilk senesine kat\u0131lan \u00f6\u011frenciler, sanal d\u00fcnya uygulamas\u0131n\u0131 kullanmayan bir \u00f6nceki senenin \u00f6\u011frencilerine g\u00f6re %28 daha y\u00fcksek ba\u015far\u0131 g\u00f6stermi\u015flerdir. Bir sonraki sene, Second Life kullanan \u00f6\u011frencilerinin ba\u015far\u0131lar\u0131 %9 daha y\u00fckselmi\u015ftir. Uygulama ile ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiye <a href=\"http:\/\/contactnorth.ca\/pockets-innovation\/border-simulation\">buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n<p>Britanya Kolombiyas\u0131 Adalet Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn Acil Durum Y\u00f6netim Birimi\u2019nde g\u00f6rev yapan personel, sim\u00fclasyonlar\u0131 kullanarak ger\u00e7ek d\u00fcnyada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek kritik olaylar\u0131 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n i\u00e7erisine dahil etmek amac\u0131yla <a href=\"http:\/\/www.jibc.ca\/programs-courses\/simulations-jibc\">Praxis<\/a> ad\u0131 verilen bir sim\u00fclasyon arac\u0131 geli\u015ftirmi\u015flerdir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar Praxis\u2019e web \u00fczerinden ula\u015fabilmekte, b\u00f6ylece \u00fc\u00e7 boyutlu, etkile\u015fimli ve senaryo tabanl\u0131 e\u011fitim al\u0131\u015ft\u0131rma ve uygulamalar\u0131na istedikleri zaman, istedikleri yerden eri\u015fme esnekli\u011fine sahip olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, son derece olas\u0131 bir senaryoda, tehlikeli kimyasal maddelerin tutuldu\u011fu bir depoda b\u00fcy\u00fck bir yang\u0131n \u00e7\u0131km\u0131\u015f olabilir. B\u00f6yle bir durumda, \u2018aday\u2019 acil durum g\u00f6revlilerine (itfaiye personeli, polis, paramedik, belediye personeli veya yerel idareciler gibi), mobil cihazlar\u0131ndan bir uyar\u0131 g\u00f6nderilmektedir. G\u00f6revliler h\u0131zla ilerleyen senaryoya ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak yan\u0131t vermek zorundad\u0131r. S\u00fcre\u00e7, daha \u00f6nceden \u00f6\u011fretilen ve g\u00f6revlilerin mobil cihazlar\u0131nda da y\u00fckl\u00fc olan prosed\u00fcrler takip edilerek deneyimli bir kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netilmektedir. T\u00fcm s\u00fcre\u00e7 ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar kaydedilmekte ve daha sonra y\u00fcz y\u00fcze yap\u0131lan bir de\u011ferlendirme toplant\u0131s\u0131nda g\u00f6zden ge\u00e7irilmektedir.<\/p>\n<p>Bir kez daha vurgulamak gerekir ki, tasar\u0131m modelleri \u00e7o\u011fu zaman belli bir ortama ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Pedagoji, farkl\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m y\u00f6ntemleri \u00fczerinden kolayl\u0131kla transfer edilebilir. Yaparak \u00f6\u011frenme, dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi becerilerin bir \u00e7o\u011funun geli\u015ftirilmesinde kullan\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir y\u00f6ntemdir.<\/p>\n<h2>3.6.5 Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme modellerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\n<p>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n nas\u0131l de\u011ferlendirildi\u011fi, k\u0131smen de olsa de\u011ferlendirmeyi yapan\u0131n epistemolojik duru\u015funa ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yap\u0131land\u0131rmac\u0131lar ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme modellerini \u015fiddetle desteklerken, nesnelci bir duru\u015fa sahip olanlar bu yakla\u015f\u0131m\u0131n etkilili\u011fine \u015f\u00fcpheyle yakla\u015f\u0131rlar. Bununla birlikte, problem temelli \u00f6\u011frenme \u00f6zellikle de fen veya t\u0131p \u00f6\u011fretimi yapan \u00e7o\u011fu kurumda olduk\u00e7a tercih edilen bir model olmu\u015ftur. Proje temelli \u00f6\u011frenme ise, bir\u00e7ok e\u011fitim d\u00fczeyinde ve konu alan\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Do\u011fru \u015fekilde tasarlanan ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin \u00f6\u011frenciler i\u00e7in g\u00fcd\u00fcleyici oldu\u011funa ve uzun s\u00fcreli belle\u011fin geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na dair kan\u0131tlar vard\u0131r. Modeli savunanlar, ayr\u0131ca, derin \u00f6\u011frenmeye destek oldu\u011funu ve problem \u00e7\u00f6zme, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, geli\u015fmi\u015f ileti\u015fim becerileri ve bilgi y\u00f6netimi gibi dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi becerileri geli\u015ftirdi\u011fini iddia etmektedir. Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme modeli, \u00f6\u011frencilerin, \u00f6zellikle de farkl\u0131 disiplinlerin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi ve bilgi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n zor idare edildi\u011fi konu alanlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren karma\u015f\u0131k durumlar\u0131 daha iyi y\u00f6netebilmelerini sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla birlikte Kirschner, Sweller ve Clark (2006) gibi ele\u015ftirmenler, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmede \u00f6\u011fretimin s\u0131kl\u0131kla \u2018rehbersiz\u2019 oldu\u011funu savunmakta, problem temelli \u00f6\u011frenmenin etkinli\u011fine ili\u015fkin yap\u0131lan bir\u00e7ok meta analizin problem \u00e7\u00f6zme becerilerinde anlaml\u0131 bir farka yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131na, temel fen s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne, \u00f6\u011frencilerin daha uzun saatler \u00e7al\u0131\u015fmak durumunda kald\u0131klar\u0131na ve problem temelli \u00f6\u011frenmenin y\u00fcksek maliyetine i\u015faret etmekte ve \u015fu sonuca varmaktad\u0131r:<\/p>\n<blockquote><p><em>Kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalardan elde edilen kan\u0131tlar \u015funu g\u00f6stermektedir: problem temelli \u00f6\u011frenme, ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00fczeyinden orta d\u00fczeye kadar olan \u00f6\u011frencilerin e\u011fitiminde yap\u0131land\u0131rmac\u0131 temelli minimal rehberlikten ziyade, hatta belki de e\u015fit oranda, do\u011frudan ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011fitsel rehberlik durumunu desteklemektedir. \u00d6n bilgi d\u00fczeyi y\u00fcksek olan \u00f6\u011frencilerde bile, \u00f6\u011frenme esnas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rehberli\u011fin rehbersiz yakla\u015f\u0131mlar kadar etkili olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n, \u00f6\u011fretimde ciddi bir yeniden yap\u0131lanma ve detayl\u0131 bir planlama gerektirdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6\u011fretim program\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gereken bu d\u00fczenlemeler d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6\u011fetim elemanlar\u0131n\u0131n kapsaml\u0131 bir bi\u00e7imde e\u011fitilmesi ve \u00f6\u011frencilerin oryantasyonu da son derece \u00f6nemlidir. Hi\u00e7bir rehberlik ve destek sa\u011flamadan \u00f6\u011frencilere ger\u00e7ek ya\u015fam g\u00f6revleri verilmesinin etkili olmayaca\u011f\u0131 hususunda Kirschner ve arkada\u015flar\u0131na kat\u0131l\u0131yorum.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin bir\u00e7ok bi\u00e7iminde \u00f6\u011fretmenlerin g\u00fc\u00e7l\u00fc rehberli\u011fi s\u00f6z konusudur. Ara\u015ft\u0131rmalarda e\u015fle\u015ftirilmi\u015f grup kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca geleneksel y\u00f6ntemler i\u00e7in kullan\u0131lan ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ezber ve kavrama \u00f6n yarg\u0131s\u0131na teslim olmu\u015f de\u011ferlendirmeler de\u011fil, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmeyle geli\u015ftirilmesi beklenen becerileri de \u00f6l\u00e7en de\u011ferlendirmeler temel al\u0131narak yap\u0131lmas\u0131na dikkat edilmelidir.<\/p>\n<p>Dengeli bir yakla\u015f\u0131mla, ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve becerileri geli\u015ftirmede kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 destekledi\u011fimi, ancak her zaman oldu\u011fu gibi kabul g\u00f6ren tasar\u0131m modelleriyle ili\u015fkilendirilmi\u015f iyi uygulamalara dayal\u0131 bir \u00f6\u011frenme deneyiminin olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmek isterim.<\/p>\n<div class=\"textbox exercises\">\n<h3>Etkinlik 3.6 Ya\u015fant\u0131sal tasar\u0131m modellerinin de\u011ferlendirilmesi<\/h3>\n<ol>\n<li>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenme deneyiminiz oldu ise, ba\u015far\u0131l\u0131 ve eksik g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz durumlar nelerdi?<\/li>\n<li>Problem temelli \u00f6\u011frenme, vaka temelli \u00f6\u011frenme, proje temelli \u00f6\u011frenme ve sorgulama temelli \u00f6\u011frenme aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar sizce belirgin farklar m\u0131d\u0131r, yoksa ayn\u0131 tasar\u0131m modelinin k\u00fc\u00e7\u00fck varyasyonlar\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/li>\n<li>Bu modeller aras\u0131ndan hangisini tercih edersiniz? Neden?<\/li>\n<li>Ya\u015fant\u0131sal \u00f6\u011frenmenin s\u0131n\u0131fta veya alanda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7evrimi\u00e7i olarak da yap\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? E\u011fer yan\u0131t\u0131n\u0131z hay\u0131r ise, y\u00fcz y\u00fcze deneyimin \u00e7evrimi\u00e7i deneyimde elde edilemeyecek \u2018e\u015fsiz\u2019 \u00f6zelli\u011fi nedir? Bir \u00f6rnek verebilir misiniz?<\/li>\n<li>Kirschner, Sweller ve Clark\u2019\u0131n makalesinde, proje temelli \u00f6\u011frenme \u015fiddetle k\u0131nanmaktad\u0131r. Makaleyi okuyarak yazarlar\u0131n vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7la ayn\u0131 fikirde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131za bak\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc nedenleriyle belirtiniz.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu etkinli\u011fin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 bizle payla\u015fmak isterseniz, l\u00fctfen a\u015fa\u011f\u0131daki metin kutusunu kullan\u0131n\u0131z.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Kaynak\u00e7a<\/h2>\n<p>Banchi, H., and Bell, R. (2008). The Many Levels of Inquiry <em>Science and Children<\/em>, Vol. 46, No. 2.<\/p>\n<p>Dewey, J. (1938). <em>Experience &amp; Education<\/em>. New York, NY: Kappa Delta Pi.<\/p>\n<p>Gijselaers, W., (1995) \u2018Perspectives on problem-based learning\u2019 in Gijselaers, W, Tempelaar, D, Keizer, P, Blommaert, J, Bernard, E &amp; Kapser, H (eds) <em>Educational Innovation in Economics and Business Administration: The Case of Problem-Based Learning<\/em>. Dordrecht, Kluwer.<\/p>\n<p>Herreid, C. F. (2007). <a href=\"http:\/\/pal.lternet.edu\/docs\/outreach\/educators\/education_pedagogy_research\/start_with_a_story.pdf\"><em>Start with a story: The case study method of teaching college science<\/em>.<\/a> Arlington VA: NSTA Press.<\/p>\n<p>Irby, D. (1994) Three exemplary models of case-based teaching <em><a href=\"http:\/\/www.bumc.bu.edu\/facdev-medicine\/files\/2010\/06\/3-models-of-case-based-learning-irby.pdf\">Academic Medicine<\/a><\/em>, Vol. 69, No. 12.<\/p>\n<p>Kirshner, P., Sweller, J. amd Clark, R. (2006) Why Minimal Guidance During Instruction Does Not Work: An Analysis of the Failure of Constructivist, Discovery, Problem-Based, Experiential, and Inquiry-Based Teaching <a href=\"http:\/\/www.cogtech.usc.edu\/publications\/kirschner_Sweller_Clark.pdf\"><em>Educational Psychologist<\/em><\/a>, Vo. 41, No.2.<\/p>\n<p>Kolb. D. (1984) <em>Experiential Learning: Experience as the source of learning and development<\/em> Englewood Cliffs NJ: Prentice Hall.<\/p>\n<p>Larmer, J. and Mergendoller, J. (2010) Seven essentials for project-based learning <em><a href=\"http:\/\/www.ascd.org\/publications\/educational_leadership\/sept10\/vol68\/num01\/Seven_Essentials_for_Project-Based_Learning.aspx\">Educational Leadership<\/a><\/em>, Vol. 68, No. 1.<\/p>\n<p>Marcus, G. Taylor, R. and Ellis, R. (2004) <em><a href=\"http:\/\/www.ascilite.org.au\/conferences\/perth04\/procs\/pdf\/marcus.pdf\">Implications for the design of online case-based learning activities based on the student blended learning experience<\/a><\/em>\u00a0Perth, Australia: Proceedings of the ACSCILITE conference, 2004.<\/p>\n<p>Moon, J.A. (2004) <em>A Handbook of Reflective and Experiential Learning: Theory and Practice<\/em> New York: Routledge.<\/p>\n<p>Strobel, J. , &amp; van Barneveld, A. (2009). When is PBL More Effective? A Meta-synthesis of Meta-analyses Comparing PBL to Conventional Classrooms. <a href=\"http:\/\/dx.doi.org\/10.7771\/1541-5015.1046\"><em>Interdisciplinary Journal of Problem-based Learning<\/em><\/a>, Vol. 3, No. 1.<\/p>\n","protected":false},"author":43,"menu_order":7,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-247","chapter","type-chapter","status-publish","hentry"],"part":236,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=247"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1217,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/247\/revisions\/1217"}],"part":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/236"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/247\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=247"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=247"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}