{"id":268,"date":"2017-11-18T07:12:19","date_gmt":"2017-11-18T12:12:19","guid":{"rendered":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/?post_type=chapter&#038;p=268"},"modified":"2019-02-27T15:40:31","modified_gmt":"2019-02-27T20:40:31","slug":"4-6-uygulama-topluluklari","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/4-6-uygulama-topluluklari\/","title":{"raw":"4.6 UYGULAMA TOPLULUKLARI","rendered":"4.6 UYGULAMA TOPLULUKLARI"},"content":{"raw":"[caption id=\"attachment_88\" align=\"aligncenter\" width=\"406\"]<br \/><img src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.1.jpg\" alt=\"\" width=\"406\" height=\"261\" class=\" wp-image-88\" \/> \u015eekil 4.6.1\u00a0Bank of America\u2019n\u0131n Vital Voices\u00a0program\u0131, d\u00fcnyadan \u00e7e\u015fitli k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerin kad\u0131n y\u00f6neticilerini birbirlerine ba\u011fl\u0131yor.<br \/>Foto\u011fraf: \u00a9 Belfast Telegraph, 2014[\/caption]\r\n\r\n<hr \/>\r\n\r\n<h2>4.6.1 Uygulama topluluklar\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki kuramlar<\/h2>\r\n\u00d6\u011fretim tasar\u0131m\u0131, genellikle farkl\u0131 \u00f6\u011frenme kuramlar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fir. Uygulama topluluklar\u0131; deneysel \u00f6\u011frenme, sosyal yap\u0131land\u0131rmac\u0131l\u0131k ve ba\u011flant\u0131c\u0131l\u0131k kuramlar\u0131n\u0131 bir araya getirerek \u00f6\u011frenme kuramlar\u0131n\u0131 kesin kurallarla s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ne kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir. Uygulamada, i\u015fler \u00e7ok daha karma\u015f\u0131kt\u0131r.\r\n<h2>4.6.2 Uygulama topluluklar\u0131 nedir?<\/h2>\r\n<h4>Tan\u0131m:<\/h4>\r\n<blockquote><em>Uygulama topluluklar\u0131, yapt\u0131klar\u0131 bir \u015fey i\u00e7in kayg\u0131, ilgi ya da tutku duyan ve d\u00fczenli olarak etkile\u015ferek onu daha iyi nas\u0131l yapabileceklerini \u00f6\u011frenen insan gruplar\u0131d\u0131r.<\/em>\r\n<p style=\"text-align: right\">Wenger, 2014<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\nUygulama topluluklar\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki temel dayanak basittir: Her g\u00fcn, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz topluluklarla \u00f6\u011freniriz. Uygulama topluluklar\u0131 ya\u015fam\u0131n her yerindedir. D\u00fcnya \u00fczerindeki hemen hemen herkes, bir uygulama toplulu\u011funa aittir. Toplulukla ba\u011flant\u0131m\u0131z i\u015f arkada\u015flar\u0131m\u0131z yoluyla ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi gibi, mesle\u011fimiz veya bo\u015f zaman etkinliklerimiz de (kitap kul\u00fcb\u00fc gibi) bizi bir toplulu\u011fa ba\u011fl\u0131 k\u0131lar. Wenger (2000) bir uygulama toplulu\u011funun ayn\u0131 ilgi alan\u0131na veya ayn\u0131 co\u011frafyaya ait topluluklardan farkl\u0131 oldu\u011funu ve bu fark\u0131n ortak uygulamadan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eder. Burada uygulamadan kas\u0131t, topluluk \u00fcyeleri taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lan\u00a0g\u00f6revlerin yerine getirilme yolu ve y\u00f6ntemidir.\r\n\r\nWenger\u2019e g\u00f6re, bir uygulama toplulu\u011funun \u00fc\u00e7 ana \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r:\r\n<ul>\r\n \t<li><strong>\u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131<\/strong>: toplulu\u011fu birbirine ba\u011flayan ve bir arada tutan ortak ilgi alan\u0131d\u0131r;<\/li>\r\n \t<li><strong>topluluk<\/strong>: bir topluluk, ortak \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 etraf\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri ortak etkinlikler (\u00f6rne\u011fin toplant\u0131lar, tart\u0131\u015fmalar gibi) ile birbirine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r;<\/li>\r\n \t<li><strong>uygulama<\/strong>:\u00a0bir uygulama toplulu\u011funun \u00fcyeleri, ayn\u0131 zamanda uygulay\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r; \u00fcyelerin yapt\u0131klar\u0131, toplulu\u011fa olan kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir; topluluktan \u00f6\u011frendikleri de, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 etkiler.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nWenger (2000) bireyler bir uygulama toplulu\u011funa kat\u0131lmak suretiyle \u00f6\u011frense de, as\u0131l \u00f6nemli olan\u0131n grup faaliyetlerinin sonucunda ula\u015f\u0131lan yeni veya derin bilgi d\u00fczeyleri oldu\u011funu iddia eder. \u00d6rne\u011fin uygulama toplulu\u011fu i\u015f s\u00fcre\u00e7lerini merkezine alm\u0131\u015fsa, i\u015f s\u00fcre\u00e7lerini kullanan bir \u00f6rg\u00fct i\u00e7in son derece de\u011ferli olabilecektir. Smith\u2019e (2003) g\u00f6re:\r\n<blockquote><em>\u2026uygulama topluluklar\u0131 performans \u00fczerinde etkilidir.. [Bu] k\u0131smen \u00f6nemli bir \u00f6zelliktir \u00e7\u00fcnk\u00fc uygulama topluluklar\u0131n\u0131n, h\u0131zl\u0131 hareket eden sanal bir ekonomi i\u00e7erisinde yer alan yava\u015f ve geleneksel bir hiyerar\u015finin sahip oldu\u011fu sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelme potansiyeli bulunmaktad\u0131r. Topluluklar, ayn\u0131 zamanda, \u00f6rg\u00fctlerin yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f sorunlar\u0131 ele almalar\u0131 ve elde edilen bilgiyi geleneksel yap\u0131sal s\u0131n\u0131rlar d\u0131\u015far\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kararak payla\u015fmalar\u0131 i\u00e7in etkin bir yol gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Ayr\u0131ca, uzun vadeli \u00f6rg\u00fctsel haf\u0131zan\u0131n geli\u015ftirilmesi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde topluluk kavram\u0131 \u00f6nemli bir y\u00f6ntem olarak kabul edilmektedir.<\/em><\/blockquote>\r\nBrown ve Duguid (2000), uygulama topluluklar\u0131na \u00f6rnek olarak, bozulan makineleri yerinde tamir eden Xerox m\u00fc\u015fteri hizmetleri temsilcilerinin olu\u015fturdu\u011fu uygulama toplulu\u011funu g\u00f6sterir. Xerox temsilcileri kahvalt\u0131 veya \u00f6\u011fle yemeklerinde tamir esnas\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 deneyimlerden bahsetmeye ve faydal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri baz\u0131 ip u\u00e7lar\u0131n\u0131 birbirleriyle payla\u015fmaya ba\u015flar. \u015eirket, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131ndaki bu etkile\u015fimin etkisini fark eder ve Eureka projesini geli\u015ftirerek bu etkile\u015fimlerin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki Xerox temsilcileri aras\u0131nda k\u00fcresel d\u00fczeyde payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flar. Olu\u015fturulan Eureka veritaban\u0131n\u0131n, \u015firkete 100 milyon ABD Dolar\u0131 tasarruf sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Google ve Apple gibi \u015firketler, uzman \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131ndaki bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 yoluyla uygulama topluluklar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmektedir.\r\n\r\nWenger\u2019in (2010) de a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde i\u015faret etti\u011fi gibi teknoloji, uygulama topluluklar\u0131n\u0131 destekleyebilecek \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar sunmaktad\u0131r:\r\n\r\n[caption id=\"attachment_89\" align=\"aligncenter\" width=\"440\"]<img src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.2.jpg\" alt=\"\" width=\"440\" height=\"334\" class=\" wp-image-89\" \/> \u015eekil 4.6.2 Uygulama topluluklar\u0131n\u0131 destekleyen ara\u00e7lar<br \/>Resim: Wenger, 2014[\/caption]\r\n\r\n<hr \/>\r\n\r\n<h2>4.6.3 Etkili uygulama topluluklar\u0131n\u0131 nas\u0131l tasarlar\u0131z?<\/h2>\r\n\u00c7o\u011fu uygulama toplulu\u011funun formal bir tasar\u0131m\u0131 yoktur ve kendi kendine olu\u015fan sistemlerdir. Do\u011fal bir ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcleri vard\u0131r ve toplulu\u011fun gereksinimlerine yan\u0131t vermeyi b\u0131rak\u0131nca sona ererler. Bununla birlikte, bug\u00fcn art\u0131k uygulama topluluklar\u0131n\u0131n etkilili\u011fini art\u0131rmaya ve s\u00fcrd\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olabilecek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan \u00f6nemli bir kuram ve ara\u015ft\u0131rma taban\u0131 bulunmaktad\u0131r.\r\n\r\nBir uygulama toplulu\u011funun ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki en \u00f6nemli fakt\u00f6r toplulu\u011fun \u00fcyelerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi etkinlikler ve eylemler olsa da, Wenger, McDermott ve Snyder (2002) etkili ve kendi kendine yetebilen uygulama topluluklar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in yedi kilit tasar\u0131m ilkesi gerekti\u011fini s\u00f6yler. Bunlar, \u00f6zellikle de toplulu\u011fun y\u00f6netimine ili\u015fkin ilkelerdir. Buna g\u00f6re, bir uygulama toplulu\u011fu tasarlayacak ki\u015filerin a\u015fa\u011f\u0131daki yedi ilkeyi takip etmesi gerekir.\r\n<h3>4.6.3.1\u00a0Evrilme ve de\u011fi\u015fme olana\u011f\u0131<\/h3>\r\nToplulu\u011fun kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n gereksinimlerine paralel olarak evrilebilmesi ve ortak \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131ndan uzakla\u015fmadan odak noktas\u0131n\u0131 kayd\u0131rabilmesi gerekir.\r\n<h3>4.6.3.2 \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda diyalog olana\u011f\u0131<\/h3>\r\nUygulama toplulu\u011funun d\u0131\u015f\u0131ndan gelen veya getirilen yeni perspektifler payla\u015f\u0131l\u0131p tart\u0131\u015f\u0131labilmelidir.\r\n<h3>4.6.3.3 Farkl\u0131 kat\u0131l\u0131m d\u00fczeylerinin \u00f6zendirilmesi ve kabul\u00fc<\/h3>\r\nHem \u00e7ekirdek ekibin (daha aktif \u00fcyelerin) hem de uygulamalara d\u00fczenli olarak kat\u0131lan ancak aktif katk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nc\u00fc veya lider olmayan, ya da toplulu\u011fun d\u0131\u015f \u00e7evresinde yer alan fakat farkl\u0131 etkinlik ve tart\u0131\u015fmalarla daha etkin kat\u0131l\u0131mlar\u0131 sa\u011flanabilecek \u00e7o\u011funlu\u011fun \u00f6zendirilmesi gerekir.\r\n<h3>4.6.3.4 Kamu ve \u00f6zel topluluk alanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi<\/h3>\r\nGenele a\u00e7\u0131k tart\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra nispeten daha \u00f6zel olan bireysel veya grup etkinliklerini te\u015fvik eden uygulama topluluklar\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, toplulukta yer alan bireyler ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri etkinlikleri payla\u015ft\u0131klar\u0131 bloglar olu\u015fturabilirler veya co\u011frafi olarak birbirlerine yak\u0131n olan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar zaman zaman y\u00fcz y\u00fcze bulu\u015fabilirler.\r\n<h3>4.6.3.5 De\u011fere odaklanma<\/h3>\r\nGeri bildirimler ve tart\u0131\u015fmalar yoluyla, toplulu\u011fun en fazla de\u011fer verdi\u011fi katk\u0131lar\u0131n belirlenerek a\u00e7\u0131k\u00e7a payla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir.\r\n<h3>4.6.3.6 \u0130\u00e7tenlik ve heyecan\u0131 bir araya getirme<\/h3>\r\nPayla\u015f\u0131lan ortak kayg\u0131lara ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na odaklan\u0131rken, ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 ve merak uyand\u0131ran bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 da tart\u0131\u015fmaya a\u00e7arak, samimiyet ve heyecan\u0131n birlikte oldu\u011fu bir ortam yarat\u0131lmal\u0131d\u0131r.\r\n<h3>4.6.3.7 Toplulu\u011fun ritmini olu\u015fturma<\/h3>\r\nKat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n zaman ve ilgi alanlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, onlar\u0131 d\u00fczenli olarak bir araya getiren ilgi merkezleri veya d\u00fczenli bir etkinlik takvimi olmal\u0131d\u0131r.\r\n\r\nYap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, uygulama topluluklar\u0131nda yer alan kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n verimlili\u011fini etkileyen bir dizi \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00fc daha belirlemi\u015ftir:\r\n<ul>\r\n \t<li><strong>Sosyal bulunu\u015flu\u011fun fark\u0131nda olma<\/strong>:\u00a0Bireyler, alan uzmanlar\u0131 veya di\u011fer profesyonel ki\u015filerle sosyalle\u015firken kendilerini rahat hissetmek durumundad\u0131r. Daha fazla bilgi sahibi olanlar, di\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bilgi ve g\u00f6r\u00fc\u015flerine sayg\u0131 duyan e\u015fitlik\u00e7i bir tav\u0131rla bilgi ve deneyimlerini payla\u015fmal\u0131d\u0131rlar. Sosyal bulunu\u015fluk, bir etkile\u015fim i\u00e7erisinde bulunan bireylerin di\u011ferlerinin fark\u0131nda olmas\u0131 ve s\u00f6z konusu etkile\u015fimin bireyler aras\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 takdir ve kabul etmesi anlam\u0131na gelir.<\/li>\r\n \t<li><strong>Toplulu\u011fun ortak faydas\u0131 i\u00e7in bilgi payla\u015fma iste\u011fi i\u00e7erisinde olma<\/strong><\/li>\r\n \t<li><strong>\u0130\u015fbirli\u011fi yapmaya istekli ve yeterli olma<\/strong>.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nEDUCAUSE, y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde uygulama topluluklar\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131 ve geli\u015ftirilmesine dair ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir <a href=\"http:\/\/net.educause.edu\/ir\/library\/pdf\/nli0531.pdf\">rehber<\/a>\u00a0haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r (Cambridge, Kaplan &amp; Suter, 2005).\r\n\r\nSon olarak, i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme veya KA\u00c7D\u2019ler gibi ba\u011flant\u0131l\u0131 konu alanlar\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar da, uygulama topluluklar\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131 ve geli\u015ftirilmesine ili\u015fkin bulgular ortaya koyabilecektir. \u00d6rne\u011fin, uygulama topluluklar\u0131n\u0131n serbestlik ve kaos aras\u0131nda bir denge kurmas\u0131 gerekir. Topluluk fazla yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funda, \u00e7o\u011fu kat\u0131l\u0131mc\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma ihtiyac\u0131 hissedecektir; toplulu\u011fun \u00e7er\u00e7evesinin iyi \u00e7izilmemesi ve kurallar\u0131n konulmamas\u0131 ise kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n ilgilerini kolayca kaybetmelerine veya bunalmalar\u0131na neden olabilecektir.\r\n\r\nBa\u015fkalar\u0131na sayg\u0131l\u0131 olmak, g\u00f6rg\u00fc kurallar\u0131na uymak ve tart\u0131\u015fmalarda belli bireylerin bask\u0131n olmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek gibi toplum i\u00e7erisinde veya \u00e7evrimi\u00e7i ortamlarda uyulmas\u0131 gereken kurallara dair b\u00fct\u00fcn di\u011fer bulgular, uygulama topluluklar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bununla birlikte \u00e7o\u011fu uygulama toplulu\u011fu do\u011fas\u0131 gere\u011fi kendi kendini y\u00f6netti\u011fi i\u00e7in, topluluk kurallar\u0131n\u0131n konulmas\u0131 ve \u00e7er\u00e7evesinin \u00e7izilmesi asl\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n sorumlulu\u011fundad\u0131r.\r\n<h2>4.6.4 Dijital \u00e7a\u011fda uygulama topluluklar\u0131yla \u00f6\u011frenme<\/h2>\r\n\u0130nformal \u00f6\u011frenmenin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir d\u0131\u015fa vurumu olan uygulama topluluklar\u0131, genellikle, ortak payla\u015f\u0131lan ilgi, konu veya sorunlara dair do\u011fal olarak geli\u015fen topluluklard\u0131r. Do\u011falar\u0131 itibariyle, formal e\u011fitim \u00f6rg\u00fctlerinin d\u0131\u015f\u0131nda var olurlar. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar herhangi bir formal yeterlik yerine ya\u015famlar\u0131nda bir tak\u0131m konulara e\u011filmeyi veya yapt\u0131klar\u0131 i\u015fte daha iyi olmay\u0131 hedeflerler. Dahas\u0131, uygulama topluluklar\u0131 belirli bir ortama veya mek\u00e2na ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar sosyal ortamlarda veya i\u015f yerinde y\u00fcz y\u00fcze bulu\u015fabildikleri gibi, \u00e7evrimi\u00e7i veya sanal uygulama topluluklar\u0131nda da yer alabilirler.\r\n\r\nUnutulmamas\u0131 gerekir ki uygulama topluluklar\u0131, de\u011fi\u015fken, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n oldu\u011fu dijital d\u00fcnyada son derece etkili olabilir. Yak\u0131n zamanda ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenme piyasas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme, bilgi ve deneyim payla\u015f\u0131m\u0131 ile kitle kaynakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma yoluyla uygulama topluluklar\u0131 ve kendi kendine \u00f6\u011frenme taraf\u0131ndan i\u015fgal edilecektir. Bu gibi informal \u00f6\u011frenme olanaklar\u0131, \u00f6zellikle de K\u0131z\u0131lha\u00e7, Greenpeace veya UNICEF gibi sivil toplum ve yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131 ile uygulama alanlar\u0131nda toplumu da katmak isteyen yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan de\u011ferli ve faydal\u0131 olarak nitelendirilecektir.\r\n\r\nBu t\u00fcr \u00f6\u011frenen topluluklar\u0131 a\u00e7\u0131k ve \u00f6zg\u00fcr olacaklar, dolay\u0131s\u0131yla ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversiteleri taraf\u0131ndan sunulan y\u00fcksek bedelli ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenme programlar\u0131na alternatif bir rekabet olu\u015fturacaklard\u0131r. B\u00f6ylece, y\u00fcksek\u00f6\u011fretim akreditasyonuna ait tekellerini s\u00fcrd\u00fcrmek isteyen \u00fcniversiteler ve di\u011fer y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 da informal \u00f6\u011frenmenin tan\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin daha esnek d\u00fczenlemeler getirmek zorunda kalacaklard\u0131r.\r\n\r\nSon y\u0131llardaki \u00f6nemli geli\u015fmelerden biri de, \u00e7evrimi\u00e7i uygulama topluluklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinde kitlesel a\u00e7\u0131k \u00e7evrimi\u00e7i derslerin (KA\u00c7D) kullan\u0131m\u0131 olmu\u015ftur. KA\u00c7D\u2019ler <a href=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/bolum-6-egitimde-teknoloji-kullanimi\/\">B\u00f6l\u00fcm 6<\/a>\u2019da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nacak olsalar da, uygulama topluluklar\u0131yla olan ba\u011flant\u0131lar\u0131ndan bahsetmek \u00f6nemlidir. Daha \u2018\u00f6\u011fretimsel\u2019 nitelikte olan \u00f6KA\u00c7D\u2019ler ger\u00e7ekte uygulama topluluklar\u0131 olarak tasarlanmam\u0131\u015flard\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc uzmanlardan daha az uzman ki\u015filere iletimi temel alan aktar\u0131c\u0131 bir pedagojiyi temel almaktad\u0131rlar.\u00a0Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ba\u011flant\u0131c\u0131 KA\u00c7D\u2019ler, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerindeki uzmanlar\u0131 ortak bir ilgi veya konu alan\u0131 etraf\u0131nda bir araya getirmenin ideal bir yoludur. Ba\u011flant\u0131c\u0131 KA\u00c7D\u2019ler, birbirine az \u00e7ok e\u015f de\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar aras\u0131ndaki bilgi payla\u015f\u0131m\u0131na odaklanmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sanal uygulama topluluklar\u0131na daha yak\u0131nd\u0131r. Ancak var olan ba\u011flant\u0131c\u0131 KA\u00c7D\u2019ler, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n uygulama topluluklar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerini her zaman uygulayamayabilirler. Sanal bir uygulama toplulu\u011fu olu\u015fturmak isteyenler, ba\u015flang\u0131\u00e7ta bir KA\u00c7D sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n deste\u011fini al\u0131p gereken KA\u00c7D yaz\u0131l\u0131m\u0131na bu \u015fekilde ula\u015fabilirler.\r\n\r\nUygulama topluluklar\u0131 dijital bir \u00e7a\u011f i\u00e7erisinde daha da \u00f6nemli hale geliyor olsa bile, geleneksel e\u011fitim formlar\u0131n\u0131n yerini alacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r. \u00d6\u011fretim tasar\u0131m\u0131nda tek bir \u2018do\u011fru\u2019 yakla\u015f\u0131m yoktur. Farkl\u0131 gruplar\u0131n farkl\u0131 gereksinimleri vard\u0131r. Uygulama topluluklar\u0131, ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenenler gibi belirli bir t\u00fcr \u00f6\u011frenen grubu i\u00e7in \u00f6nemli bir alternatiftir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n alana ait belirli bir bilgi d\u00fczeyine sahip olduklar\u0131 ve bireysel olarak yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde katk\u0131 sa\u011flayabildikleri durumlarda olduk\u00e7a faydal\u0131d\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla, etkili uygulama topluluklar\u0131nda yer alanlar\u0131n bir t\u00fcr \u00f6n e\u011fitim veya \u00f6\u011fretimden ge\u00e7mi\u015f olmalar\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.\r\n\r\nSonu\u00e7 olarak giderek daha da de\u011fi\u015fken, hareketli, belirsiz ve karma\u015f\u0131k bir hale gelen d\u00fcnyam\u0131zda \u0130nternetin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 'a\u00e7\u0131k'l\u0131k, sosyal medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n herkesin eri\u015fimine a\u00e7\u0131k olmas\u0131 ve k\u00fcresel d\u00fczeyde bilgi payla\u015f\u0131m\u0131na olan gereksinim de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, sanal uygulama topluluklar\u0131 daha da yayg\u0131n ve \u00f6nemli hale gelecektir. Zeki e\u011fitimciler, \u00f6zellikle de ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu tasar\u0131m modelinin g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerinden nas\u0131l faydalanabileceklerini ara\u015ft\u0131racakt\u0131r. Bununla birlikte, sadece ortak ilgi alan\u0131na sahip \u00e7ok say\u0131da insan\u0131 bir araya getirmek etkili \u00f6\u011frenmeye yol a\u00e7mayacakt\u0131r elbette\u2026 \u00d6nemli olan, etkili uygulama topluluklar\u0131n\u0131 olu\u015fturan tasar\u0131m ilkelerine dikkat etmektir.\r\n<div class=\"textbox exercises\">\r\n<h3 itemprop=\"educationalUse\">Etkinlik 4.6 Uygulama topluluklar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmak<\/h3>\r\n<ol>\r\n \t<li>Par\u00e7as\u0131 oldu\u011funuz bir uygulama toplulu\u011fundan bahsedebilir misiniz? Ba\u015far\u0131l\u0131 bir topluluk mu? Yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en kilit tasar\u0131m ilkelerini kar\u015f\u0131l\u0131yor mu?<\/li>\r\n \t<li>Bir \u00f6\u011fretmen olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z\u0131 destekleyecek bir uygulama toplulu\u011fu olu\u015fturmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr m\u00fcs\u00fcn\u00fcz?<\/li>\r\n \t<li>Sanal bir uygulama toplulu\u011funun ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in gereken, ancak y\u00fcz y\u00fcze bir toplulukta ihtiya\u00e7 duyulmayacak bir \u015fey akl\u0131n\u0131za geliyor mu?<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n<h2>Kaynak\u00e7a<\/h2>\r\nBrown, J. &amp; Duguid, P.\u00a0(2000)\u00a0<em><a href=\"http:\/\/lymabe.edublogs.org\/files\/2007\/04\/balancing-act.doc\">Balancing act: How to capture knowledge without killing it<\/a><\/em>\u00a0Harvard Business Review.\r\n\r\nCambridge, D., Kaplan, S. &amp; Suter, V. (2005)\u00a0<em><a href=\"http:\/\/net.educause.edu\/ir\/library\/pdf\/nli0531.pdf\">Community of Practice Design Guide<\/a><\/em>\u00a0Louisville\u00a0\u00a0CO: EDUCAUSE.\r\n\r\nSmith, M. K. (2003) \u2018Communities of practice\u2019,\u00a0<a href=\"https:\/\/opentextbc.ca\/teachinginadigitalage\/chapter\/6-7-experiential-learning\/www.infed.org\/biblio\/communities_of_practice.htm\">the encyclopedia of informal education<\/a>, accessed 26 September, 2014.\r\n\r\nWenger, E. (2000)\u00a0<em>Communities of Practice: Learning, Meaning and Identity<\/em>\u00a0Cambridge UK: Cambridge University Press.\r\n\r\nWenger, E. (2014)\u00a0<a href=\"http:\/\/wenger-trayner.com\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/06-Brief-introduction-to-communities-of-practice.pdf\">Communities of practice: a brief introduction<\/a>, accessed 26 September, 2014.\r\n\r\nWenger, E, McDermott, R., &amp; Snyder, W. (2002).\u00a0<em><a href=\"http:\/\/books.google.com\/?id=m1xZuNq9RygC&amp;dq=cultivating+communities+of+practice&amp;printsec=frontcover&amp;q=\">Cultivating Communities of Practice (Hardcover)<\/a><\/em>. Harvard Business Press; 1 edition.\r\n<h2>G\u00fcncelleme ve Ek Okuma<\/h2>\r\nWenger, E., Trayner, B. and de Laat, M. (2011)<a href=\"https:\/\/www.ou.nl\/documents\/14300\/23cd8044-ce98-48d3-8733-8fa0404380ab\">\u00a0<em>Promoting and assessing value creation in communities and networks: a conceptual framework<\/em><\/a>\u00a0Heerlen NL: The Open University of the Netherlands\r\n<blockquote><em>Bu belge, topluluklarda ve a\u011flarda de\u011fer olu\u015fturmak ve de\u011ferlendirmek i\u00e7in kavramsal bir temel ortaya koymaktad\u0131r. De\u011fer olu\u015fturmadan kas\u0131t, toplulu\u011fun kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00f6\u011frenmenin de\u011ferlenmesidir.<\/em><\/blockquote>\r\nBu makalenin ilgin\u00e7 bir ele\u015ftirisi i\u00e7in ise, a\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131y\u0131 okuyabilirsiniz:\r\n\r\nDingyloudi, F. and Strijbos, J. (2015)\u00a0Examining value creation in a community of learning practice: Methodological reflections on story-telling and story-reading\u00a0<em><a href=\"http:\/\/www.seminar.net\/104-frontpage\/253-examining-value-creation-in-a-community-of-learning-practice-methodological-reflections-on-story-telling-and-story-reading\">Seminar.net<\/a><\/em>, Vol. 11, No.3.","rendered":"<figure id=\"attachment_88\" aria-describedby=\"caption-attachment-88\" style=\"width: 406px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.1.jpg\" alt=\"\" width=\"406\" height=\"261\" class=\"wp-image-88\" srcset=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.1.jpg 527w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.1-300x193.jpg 300w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.1-65x42.jpg 65w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.1-225x145.jpg 225w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.1-350x225.jpg 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 406px) 100vw, 406px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-88\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 4.6.1\u00a0Bank of America\u2019n\u0131n Vital Voices\u00a0program\u0131, d\u00fcnyadan \u00e7e\u015fitli k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerin kad\u0131n y\u00f6neticilerini birbirlerine ba\u011fl\u0131yor.<br \/>Foto\u011fraf: \u00a9 Belfast Telegraph, 2014<\/figcaption><\/figure>\n<hr \/>\n<h2>4.6.1 Uygulama topluluklar\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki kuramlar<\/h2>\n<p>\u00d6\u011fretim tasar\u0131m\u0131, genellikle farkl\u0131 \u00f6\u011frenme kuramlar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fir. Uygulama topluluklar\u0131; deneysel \u00f6\u011frenme, sosyal yap\u0131land\u0131rmac\u0131l\u0131k ve ba\u011flant\u0131c\u0131l\u0131k kuramlar\u0131n\u0131 bir araya getirerek \u00f6\u011frenme kuramlar\u0131n\u0131 kesin kurallarla s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ne kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir. Uygulamada, i\u015fler \u00e7ok daha karma\u015f\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<h2>4.6.2 Uygulama topluluklar\u0131 nedir?<\/h2>\n<h4>Tan\u0131m:<\/h4>\n<blockquote><p><em>Uygulama topluluklar\u0131, yapt\u0131klar\u0131 bir \u015fey i\u00e7in kayg\u0131, ilgi ya da tutku duyan ve d\u00fczenli olarak etkile\u015ferek onu daha iyi nas\u0131l yapabileceklerini \u00f6\u011frenen insan gruplar\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">Wenger, 2014<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Uygulama topluluklar\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki temel dayanak basittir: Her g\u00fcn, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz topluluklarla \u00f6\u011freniriz. Uygulama topluluklar\u0131 ya\u015fam\u0131n her yerindedir. D\u00fcnya \u00fczerindeki hemen hemen herkes, bir uygulama toplulu\u011funa aittir. Toplulukla ba\u011flant\u0131m\u0131z i\u015f arkada\u015flar\u0131m\u0131z yoluyla ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi gibi, mesle\u011fimiz veya bo\u015f zaman etkinliklerimiz de (kitap kul\u00fcb\u00fc gibi) bizi bir toplulu\u011fa ba\u011fl\u0131 k\u0131lar. Wenger (2000) bir uygulama toplulu\u011funun ayn\u0131 ilgi alan\u0131na veya ayn\u0131 co\u011frafyaya ait topluluklardan farkl\u0131 oldu\u011funu ve bu fark\u0131n ortak uygulamadan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eder. Burada uygulamadan kas\u0131t, topluluk \u00fcyeleri taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lan\u00a0g\u00f6revlerin yerine getirilme yolu ve y\u00f6ntemidir.<\/p>\n<p>Wenger\u2019e g\u00f6re, bir uygulama toplulu\u011funun \u00fc\u00e7 ana \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131<\/strong>: toplulu\u011fu birbirine ba\u011flayan ve bir arada tutan ortak ilgi alan\u0131d\u0131r;<\/li>\n<li><strong>topluluk<\/strong>: bir topluluk, ortak \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 etraf\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri ortak etkinlikler (\u00f6rne\u011fin toplant\u0131lar, tart\u0131\u015fmalar gibi) ile birbirine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r;<\/li>\n<li><strong>uygulama<\/strong>:\u00a0bir uygulama toplulu\u011funun \u00fcyeleri, ayn\u0131 zamanda uygulay\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r; \u00fcyelerin yapt\u0131klar\u0131, toplulu\u011fa olan kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir; topluluktan \u00f6\u011frendikleri de, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 etkiler.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wenger (2000) bireyler bir uygulama toplulu\u011funa kat\u0131lmak suretiyle \u00f6\u011frense de, as\u0131l \u00f6nemli olan\u0131n grup faaliyetlerinin sonucunda ula\u015f\u0131lan yeni veya derin bilgi d\u00fczeyleri oldu\u011funu iddia eder. \u00d6rne\u011fin uygulama toplulu\u011fu i\u015f s\u00fcre\u00e7lerini merkezine alm\u0131\u015fsa, i\u015f s\u00fcre\u00e7lerini kullanan bir \u00f6rg\u00fct i\u00e7in son derece de\u011ferli olabilecektir. Smith\u2019e (2003) g\u00f6re:<\/p>\n<blockquote><p><em>\u2026uygulama topluluklar\u0131 performans \u00fczerinde etkilidir.. [Bu] k\u0131smen \u00f6nemli bir \u00f6zelliktir \u00e7\u00fcnk\u00fc uygulama topluluklar\u0131n\u0131n, h\u0131zl\u0131 hareket eden sanal bir ekonomi i\u00e7erisinde yer alan yava\u015f ve geleneksel bir hiyerar\u015finin sahip oldu\u011fu sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelme potansiyeli bulunmaktad\u0131r. Topluluklar, ayn\u0131 zamanda, \u00f6rg\u00fctlerin yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f sorunlar\u0131 ele almalar\u0131 ve elde edilen bilgiyi geleneksel yap\u0131sal s\u0131n\u0131rlar d\u0131\u015far\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kararak payla\u015fmalar\u0131 i\u00e7in etkin bir yol gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Ayr\u0131ca, uzun vadeli \u00f6rg\u00fctsel haf\u0131zan\u0131n geli\u015ftirilmesi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde topluluk kavram\u0131 \u00f6nemli bir y\u00f6ntem olarak kabul edilmektedir.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Brown ve Duguid (2000), uygulama topluluklar\u0131na \u00f6rnek olarak, bozulan makineleri yerinde tamir eden Xerox m\u00fc\u015fteri hizmetleri temsilcilerinin olu\u015fturdu\u011fu uygulama toplulu\u011funu g\u00f6sterir. Xerox temsilcileri kahvalt\u0131 veya \u00f6\u011fle yemeklerinde tamir esnas\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 deneyimlerden bahsetmeye ve faydal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri baz\u0131 ip u\u00e7lar\u0131n\u0131 birbirleriyle payla\u015fmaya ba\u015flar. \u015eirket, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131ndaki bu etkile\u015fimin etkisini fark eder ve Eureka projesini geli\u015ftirerek bu etkile\u015fimlerin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki Xerox temsilcileri aras\u0131nda k\u00fcresel d\u00fczeyde payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flar. Olu\u015fturulan Eureka veritaban\u0131n\u0131n, \u015firkete 100 milyon ABD Dolar\u0131 tasarruf sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Google ve Apple gibi \u015firketler, uzman \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131ndaki bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 yoluyla uygulama topluluklar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmektedir.<\/p>\n<p>Wenger\u2019in (2010) de a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde i\u015faret etti\u011fi gibi teknoloji, uygulama topluluklar\u0131n\u0131 destekleyebilecek \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar sunmaktad\u0131r:<\/p>\n<figure id=\"attachment_89\" aria-describedby=\"caption-attachment-89\" style=\"width: 440px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.2.jpg\" alt=\"\" width=\"440\" height=\"334\" class=\"wp-image-89\" srcset=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.2.jpg 942w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.2-300x227.jpg 300w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.2-768x582.jpg 768w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.2-65x49.jpg 65w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.2-225x171.jpg 225w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.6.2-350x265.jpg 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 440px) 100vw, 440px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-89\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 4.6.2 Uygulama topluluklar\u0131n\u0131 destekleyen ara\u00e7lar<br \/>Resim: Wenger, 2014<\/figcaption><\/figure>\n<hr \/>\n<h2>4.6.3 Etkili uygulama topluluklar\u0131n\u0131 nas\u0131l tasarlar\u0131z?<\/h2>\n<p>\u00c7o\u011fu uygulama toplulu\u011funun formal bir tasar\u0131m\u0131 yoktur ve kendi kendine olu\u015fan sistemlerdir. Do\u011fal bir ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcleri vard\u0131r ve toplulu\u011fun gereksinimlerine yan\u0131t vermeyi b\u0131rak\u0131nca sona ererler. Bununla birlikte, bug\u00fcn art\u0131k uygulama topluluklar\u0131n\u0131n etkilili\u011fini art\u0131rmaya ve s\u00fcrd\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olabilecek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan \u00f6nemli bir kuram ve ara\u015ft\u0131rma taban\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bir uygulama toplulu\u011funun ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki en \u00f6nemli fakt\u00f6r toplulu\u011fun \u00fcyelerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi etkinlikler ve eylemler olsa da, Wenger, McDermott ve Snyder (2002) etkili ve kendi kendine yetebilen uygulama topluluklar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in yedi kilit tasar\u0131m ilkesi gerekti\u011fini s\u00f6yler. Bunlar, \u00f6zellikle de toplulu\u011fun y\u00f6netimine ili\u015fkin ilkelerdir. Buna g\u00f6re, bir uygulama toplulu\u011fu tasarlayacak ki\u015filerin a\u015fa\u011f\u0131daki yedi ilkeyi takip etmesi gerekir.<\/p>\n<h3>4.6.3.1\u00a0Evrilme ve de\u011fi\u015fme olana\u011f\u0131<\/h3>\n<p>Toplulu\u011fun kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n gereksinimlerine paralel olarak evrilebilmesi ve ortak \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131ndan uzakla\u015fmadan odak noktas\u0131n\u0131 kayd\u0131rabilmesi gerekir.<\/p>\n<h3>4.6.3.2 \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda diyalog olana\u011f\u0131<\/h3>\n<p>Uygulama toplulu\u011funun d\u0131\u015f\u0131ndan gelen veya getirilen yeni perspektifler payla\u015f\u0131l\u0131p tart\u0131\u015f\u0131labilmelidir.<\/p>\n<h3>4.6.3.3 Farkl\u0131 kat\u0131l\u0131m d\u00fczeylerinin \u00f6zendirilmesi ve kabul\u00fc<\/h3>\n<p>Hem \u00e7ekirdek ekibin (daha aktif \u00fcyelerin) hem de uygulamalara d\u00fczenli olarak kat\u0131lan ancak aktif katk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nc\u00fc veya lider olmayan, ya da toplulu\u011fun d\u0131\u015f \u00e7evresinde yer alan fakat farkl\u0131 etkinlik ve tart\u0131\u015fmalarla daha etkin kat\u0131l\u0131mlar\u0131 sa\u011flanabilecek \u00e7o\u011funlu\u011fun \u00f6zendirilmesi gerekir.<\/p>\n<h3>4.6.3.4 Kamu ve \u00f6zel topluluk alanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi<\/h3>\n<p>Genele a\u00e7\u0131k tart\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra nispeten daha \u00f6zel olan bireysel veya grup etkinliklerini te\u015fvik eden uygulama topluluklar\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, toplulukta yer alan bireyler ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri etkinlikleri payla\u015ft\u0131klar\u0131 bloglar olu\u015fturabilirler veya co\u011frafi olarak birbirlerine yak\u0131n olan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar zaman zaman y\u00fcz y\u00fcze bulu\u015fabilirler.<\/p>\n<h3>4.6.3.5 De\u011fere odaklanma<\/h3>\n<p>Geri bildirimler ve tart\u0131\u015fmalar yoluyla, toplulu\u011fun en fazla de\u011fer verdi\u011fi katk\u0131lar\u0131n belirlenerek a\u00e7\u0131k\u00e7a payla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<h3>4.6.3.6 \u0130\u00e7tenlik ve heyecan\u0131 bir araya getirme<\/h3>\n<p>Payla\u015f\u0131lan ortak kayg\u0131lara ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na odaklan\u0131rken, ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 ve merak uyand\u0131ran bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 da tart\u0131\u015fmaya a\u00e7arak, samimiyet ve heyecan\u0131n birlikte oldu\u011fu bir ortam yarat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>4.6.3.7 Toplulu\u011fun ritmini olu\u015fturma<\/h3>\n<p>Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n zaman ve ilgi alanlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, onlar\u0131 d\u00fczenli olarak bir araya getiren ilgi merkezleri veya d\u00fczenli bir etkinlik takvimi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, uygulama topluluklar\u0131nda yer alan kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n verimlili\u011fini etkileyen bir dizi \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00fc daha belirlemi\u015ftir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Sosyal bulunu\u015flu\u011fun fark\u0131nda olma<\/strong>:\u00a0Bireyler, alan uzmanlar\u0131 veya di\u011fer profesyonel ki\u015filerle sosyalle\u015firken kendilerini rahat hissetmek durumundad\u0131r. Daha fazla bilgi sahibi olanlar, di\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bilgi ve g\u00f6r\u00fc\u015flerine sayg\u0131 duyan e\u015fitlik\u00e7i bir tav\u0131rla bilgi ve deneyimlerini payla\u015fmal\u0131d\u0131rlar. Sosyal bulunu\u015fluk, bir etkile\u015fim i\u00e7erisinde bulunan bireylerin di\u011ferlerinin fark\u0131nda olmas\u0131 ve s\u00f6z konusu etkile\u015fimin bireyler aras\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 takdir ve kabul etmesi anlam\u0131na gelir.<\/li>\n<li><strong>Toplulu\u011fun ortak faydas\u0131 i\u00e7in bilgi payla\u015fma iste\u011fi i\u00e7erisinde olma<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u0130\u015fbirli\u011fi yapmaya istekli ve yeterli olma<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>EDUCAUSE, y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde uygulama topluluklar\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131 ve geli\u015ftirilmesine dair ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir <a href=\"http:\/\/net.educause.edu\/ir\/library\/pdf\/nli0531.pdf\">rehber<\/a>\u00a0haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r (Cambridge, Kaplan &amp; Suter, 2005).<\/p>\n<p>Son olarak, i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme veya KA\u00c7D\u2019ler gibi ba\u011flant\u0131l\u0131 konu alanlar\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar da, uygulama topluluklar\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131 ve geli\u015ftirilmesine ili\u015fkin bulgular ortaya koyabilecektir. \u00d6rne\u011fin, uygulama topluluklar\u0131n\u0131n serbestlik ve kaos aras\u0131nda bir denge kurmas\u0131 gerekir. Topluluk fazla yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funda, \u00e7o\u011fu kat\u0131l\u0131mc\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma ihtiyac\u0131 hissedecektir; toplulu\u011fun \u00e7er\u00e7evesinin iyi \u00e7izilmemesi ve kurallar\u0131n konulmamas\u0131 ise kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n ilgilerini kolayca kaybetmelerine veya bunalmalar\u0131na neden olabilecektir.<\/p>\n<p>Ba\u015fkalar\u0131na sayg\u0131l\u0131 olmak, g\u00f6rg\u00fc kurallar\u0131na uymak ve tart\u0131\u015fmalarda belli bireylerin bask\u0131n olmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek gibi toplum i\u00e7erisinde veya \u00e7evrimi\u00e7i ortamlarda uyulmas\u0131 gereken kurallara dair b\u00fct\u00fcn di\u011fer bulgular, uygulama topluluklar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bununla birlikte \u00e7o\u011fu uygulama toplulu\u011fu do\u011fas\u0131 gere\u011fi kendi kendini y\u00f6netti\u011fi i\u00e7in, topluluk kurallar\u0131n\u0131n konulmas\u0131 ve \u00e7er\u00e7evesinin \u00e7izilmesi asl\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n sorumlulu\u011fundad\u0131r.<\/p>\n<h2>4.6.4 Dijital \u00e7a\u011fda uygulama topluluklar\u0131yla \u00f6\u011frenme<\/h2>\n<p>\u0130nformal \u00f6\u011frenmenin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir d\u0131\u015fa vurumu olan uygulama topluluklar\u0131, genellikle, ortak payla\u015f\u0131lan ilgi, konu veya sorunlara dair do\u011fal olarak geli\u015fen topluluklard\u0131r. Do\u011falar\u0131 itibariyle, formal e\u011fitim \u00f6rg\u00fctlerinin d\u0131\u015f\u0131nda var olurlar. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar herhangi bir formal yeterlik yerine ya\u015famlar\u0131nda bir tak\u0131m konulara e\u011filmeyi veya yapt\u0131klar\u0131 i\u015fte daha iyi olmay\u0131 hedeflerler. Dahas\u0131, uygulama topluluklar\u0131 belirli bir ortama veya mek\u00e2na ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar sosyal ortamlarda veya i\u015f yerinde y\u00fcz y\u00fcze bulu\u015fabildikleri gibi, \u00e7evrimi\u00e7i veya sanal uygulama topluluklar\u0131nda da yer alabilirler.<\/p>\n<p>Unutulmamas\u0131 gerekir ki uygulama topluluklar\u0131, de\u011fi\u015fken, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n oldu\u011fu dijital d\u00fcnyada son derece etkili olabilir. Yak\u0131n zamanda ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenme piyasas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme, bilgi ve deneyim payla\u015f\u0131m\u0131 ile kitle kaynakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma yoluyla uygulama topluluklar\u0131 ve kendi kendine \u00f6\u011frenme taraf\u0131ndan i\u015fgal edilecektir. Bu gibi informal \u00f6\u011frenme olanaklar\u0131, \u00f6zellikle de K\u0131z\u0131lha\u00e7, Greenpeace veya UNICEF gibi sivil toplum ve yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131 ile uygulama alanlar\u0131nda toplumu da katmak isteyen yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan de\u011ferli ve faydal\u0131 olarak nitelendirilecektir.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr \u00f6\u011frenen topluluklar\u0131 a\u00e7\u0131k ve \u00f6zg\u00fcr olacaklar, dolay\u0131s\u0131yla ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversiteleri taraf\u0131ndan sunulan y\u00fcksek bedelli ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenme programlar\u0131na alternatif bir rekabet olu\u015fturacaklard\u0131r. B\u00f6ylece, y\u00fcksek\u00f6\u011fretim akreditasyonuna ait tekellerini s\u00fcrd\u00fcrmek isteyen \u00fcniversiteler ve di\u011fer y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 da informal \u00f6\u011frenmenin tan\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin daha esnek d\u00fczenlemeler getirmek zorunda kalacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Son y\u0131llardaki \u00f6nemli geli\u015fmelerden biri de, \u00e7evrimi\u00e7i uygulama topluluklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinde kitlesel a\u00e7\u0131k \u00e7evrimi\u00e7i derslerin (KA\u00c7D) kullan\u0131m\u0131 olmu\u015ftur. KA\u00c7D\u2019ler <a href=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/bolum-6-egitimde-teknoloji-kullanimi\/\">B\u00f6l\u00fcm 6<\/a>\u2019da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nacak olsalar da, uygulama topluluklar\u0131yla olan ba\u011flant\u0131lar\u0131ndan bahsetmek \u00f6nemlidir. Daha \u2018\u00f6\u011fretimsel\u2019 nitelikte olan \u00f6KA\u00c7D\u2019ler ger\u00e7ekte uygulama topluluklar\u0131 olarak tasarlanmam\u0131\u015flard\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc uzmanlardan daha az uzman ki\u015filere iletimi temel alan aktar\u0131c\u0131 bir pedagojiyi temel almaktad\u0131rlar.\u00a0Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ba\u011flant\u0131c\u0131 KA\u00c7D\u2019ler, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerindeki uzmanlar\u0131 ortak bir ilgi veya konu alan\u0131 etraf\u0131nda bir araya getirmenin ideal bir yoludur. Ba\u011flant\u0131c\u0131 KA\u00c7D\u2019ler, birbirine az \u00e7ok e\u015f de\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar aras\u0131ndaki bilgi payla\u015f\u0131m\u0131na odaklanmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sanal uygulama topluluklar\u0131na daha yak\u0131nd\u0131r. Ancak var olan ba\u011flant\u0131c\u0131 KA\u00c7D\u2019ler, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n uygulama topluluklar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerini her zaman uygulayamayabilirler. Sanal bir uygulama toplulu\u011fu olu\u015fturmak isteyenler, ba\u015flang\u0131\u00e7ta bir KA\u00c7D sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n deste\u011fini al\u0131p gereken KA\u00c7D yaz\u0131l\u0131m\u0131na bu \u015fekilde ula\u015fabilirler.<\/p>\n<p>Uygulama topluluklar\u0131 dijital bir \u00e7a\u011f i\u00e7erisinde daha da \u00f6nemli hale geliyor olsa bile, geleneksel e\u011fitim formlar\u0131n\u0131n yerini alacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r. \u00d6\u011fretim tasar\u0131m\u0131nda tek bir \u2018do\u011fru\u2019 yakla\u015f\u0131m yoktur. Farkl\u0131 gruplar\u0131n farkl\u0131 gereksinimleri vard\u0131r. Uygulama topluluklar\u0131, ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenenler gibi belirli bir t\u00fcr \u00f6\u011frenen grubu i\u00e7in \u00f6nemli bir alternatiftir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n alana ait belirli bir bilgi d\u00fczeyine sahip olduklar\u0131 ve bireysel olarak yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde katk\u0131 sa\u011flayabildikleri durumlarda olduk\u00e7a faydal\u0131d\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla, etkili uygulama topluluklar\u0131nda yer alanlar\u0131n bir t\u00fcr \u00f6n e\u011fitim veya \u00f6\u011fretimden ge\u00e7mi\u015f olmalar\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak giderek daha da de\u011fi\u015fken, hareketli, belirsiz ve karma\u015f\u0131k bir hale gelen d\u00fcnyam\u0131zda \u0130nternetin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 &#8216;a\u00e7\u0131k&#8217;l\u0131k, sosyal medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n herkesin eri\u015fimine a\u00e7\u0131k olmas\u0131 ve k\u00fcresel d\u00fczeyde bilgi payla\u015f\u0131m\u0131na olan gereksinim de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, sanal uygulama topluluklar\u0131 daha da yayg\u0131n ve \u00f6nemli hale gelecektir. Zeki e\u011fitimciler, \u00f6zellikle de ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu tasar\u0131m modelinin g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerinden nas\u0131l faydalanabileceklerini ara\u015ft\u0131racakt\u0131r. Bununla birlikte, sadece ortak ilgi alan\u0131na sahip \u00e7ok say\u0131da insan\u0131 bir araya getirmek etkili \u00f6\u011frenmeye yol a\u00e7mayacakt\u0131r elbette\u2026 \u00d6nemli olan, etkili uygulama topluluklar\u0131n\u0131 olu\u015fturan tasar\u0131m ilkelerine dikkat etmektir.<\/p>\n<div class=\"textbox exercises\">\n<h3 itemprop=\"educationalUse\">Etkinlik 4.6 Uygulama topluluklar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmak<\/h3>\n<ol>\n<li>Par\u00e7as\u0131 oldu\u011funuz bir uygulama toplulu\u011fundan bahsedebilir misiniz? Ba\u015far\u0131l\u0131 bir topluluk mu? Yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en kilit tasar\u0131m ilkelerini kar\u015f\u0131l\u0131yor mu?<\/li>\n<li>Bir \u00f6\u011fretmen olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z\u0131 destekleyecek bir uygulama toplulu\u011fu olu\u015fturmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr m\u00fcs\u00fcn\u00fcz?<\/li>\n<li>Sanal bir uygulama toplulu\u011funun ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in gereken, ancak y\u00fcz y\u00fcze bir toplulukta ihtiya\u00e7 duyulmayacak bir \u015fey akl\u0131n\u0131za geliyor mu?<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<h2>Kaynak\u00e7a<\/h2>\n<p>Brown, J. &amp; Duguid, P.\u00a0(2000)\u00a0<em><a href=\"http:\/\/lymabe.edublogs.org\/files\/2007\/04\/balancing-act.doc\">Balancing act: How to capture knowledge without killing it<\/a><\/em>\u00a0Harvard Business Review.<\/p>\n<p>Cambridge, D., Kaplan, S. &amp; Suter, V. (2005)\u00a0<em><a href=\"http:\/\/net.educause.edu\/ir\/library\/pdf\/nli0531.pdf\">Community of Practice Design Guide<\/a><\/em>\u00a0Louisville\u00a0\u00a0CO: EDUCAUSE.<\/p>\n<p>Smith, M. K. (2003) \u2018Communities of practice\u2019,\u00a0<a href=\"https:\/\/opentextbc.ca\/teachinginadigitalage\/chapter\/6-7-experiential-learning\/www.infed.org\/biblio\/communities_of_practice.htm\">the encyclopedia of informal education<\/a>, accessed 26 September, 2014.<\/p>\n<p>Wenger, E. (2000)\u00a0<em>Communities of Practice: Learning, Meaning and Identity<\/em>\u00a0Cambridge UK: Cambridge University Press.<\/p>\n<p>Wenger, E. (2014)\u00a0<a href=\"http:\/\/wenger-trayner.com\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/06-Brief-introduction-to-communities-of-practice.pdf\">Communities of practice: a brief introduction<\/a>, accessed 26 September, 2014.<\/p>\n<p>Wenger, E, McDermott, R., &amp; Snyder, W. (2002).\u00a0<em><a href=\"http:\/\/books.google.com\/?id=m1xZuNq9RygC&amp;dq=cultivating+communities+of+practice&amp;printsec=frontcover&amp;q=\">Cultivating Communities of Practice (Hardcover)<\/a><\/em>. Harvard Business Press; 1 edition.<\/p>\n<h2>G\u00fcncelleme ve Ek Okuma<\/h2>\n<p>Wenger, E., Trayner, B. and de Laat, M. (2011)<a href=\"https:\/\/www.ou.nl\/documents\/14300\/23cd8044-ce98-48d3-8733-8fa0404380ab\">\u00a0<em>Promoting and assessing value creation in communities and networks: a conceptual framework<\/em><\/a>\u00a0Heerlen NL: The Open University of the Netherlands<\/p>\n<blockquote><p><em>Bu belge, topluluklarda ve a\u011flarda de\u011fer olu\u015fturmak ve de\u011ferlendirmek i\u00e7in kavramsal bir temel ortaya koymaktad\u0131r. De\u011fer olu\u015fturmadan kas\u0131t, toplulu\u011fun kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00f6\u011frenmenin de\u011ferlenmesidir.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Bu makalenin ilgin\u00e7 bir ele\u015ftirisi i\u00e7in ise, a\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131y\u0131 okuyabilirsiniz:<\/p>\n<p>Dingyloudi, F. and Strijbos, J. (2015)\u00a0Examining value creation in a community of learning practice: Methodological reflections on story-telling and story-reading\u00a0<em><a href=\"http:\/\/www.seminar.net\/104-frontpage\/253-examining-value-creation-in-a-community-of-learning-practice-methodological-reflections-on-story-telling-and-story-reading\">Seminar.net<\/a><\/em>, Vol. 11, No.3.<\/p>\n","protected":false},"author":43,"menu_order":7,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-268","chapter","type-chapter","status-publish","hentry"],"part":253,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=268"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1231,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/268\/revisions\/1231"}],"part":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/253"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/268\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=268"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=268"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}