{"id":270,"date":"2017-11-18T07:15:19","date_gmt":"2017-11-18T12:15:19","guid":{"rendered":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/?post_type=chapter&#038;p=270"},"modified":"2019-02-27T16:25:20","modified_gmt":"2019-02-27T21:25:20","slug":"4-7-cevik-tasarim-esnek-ogrenme-tasarimlari","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/chapter\/4-7-cevik-tasarim-esnek-ogrenme-tasarimlari\/","title":{"raw":"4.7 \u2018\u00c7EV\u0130K' TASARIM: ESNEK \u00d6\u011eRENME TASARIMLARI","rendered":"4.7 \u2018\u00c7EV\u0130K&#8217; TASARIM: ESNEK \u00d6\u011eRENME TASARIMLARI"},"content":{"raw":"<h2>4.7.1 Daha \u2018\u00e7evik\u2019 tasar\u0131m modellerine olan gereksinim<\/h2>\r\nAdamson\u2019a (2012) g\u00f6re:\r\n<blockquote><em>D\u00fcnyan\u0131n i\u015fledi\u011fi d\u00fczen ile bireysel i\u015fletmelerin \u00e7al\u0131\u015fma sistemleri g\u00f6z alabildi\u011fine geni\u015f ve karma\u015f\u0131k sistemler olup, bir noktada karma\u015fa ve belirsizlik yaratabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, do\u011frusal neden-sonu\u00e7 s\u00fcreci giderek daha da ge\u00e7ersiz bir hale gelmekte ve bilgi i\u015f\u00e7ilerinin yeni y\u00f6ntemlerle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp yeni \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131na girmeleri gerekmektedir.<\/em><\/blockquote>\r\n\u00d6zellikle de bilgi i\u015f\u00e7ilerinin de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz durumlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 gereken bir \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz. De\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz terimlerinin \u0130ngilizce kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015f harflerini kullanan Adamson, bu ortam\u0131 VUCA (Volatile-Uncertain-Complex-Ambigious \/ De\u011fi\u015fken-Bilinmez-Karma\u015f\u0131k-Belirsiz) ortam\u0131 olarak adland\u0131r\u0131yor.\r\n\r\nBu durum, yeni teknolojilerle, farkl\u0131 \u00f6\u011frenci gruplar\u0131yla ve kurumlar\u0131 de\u011fi\u015fime zorlayan d\u0131\u015f d\u00fcnyayla \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6\u011fretmenler i\u00e7in de ge\u00e7erli \u015f\u00fcphesiz ki...\r\n\r\nDers tasar\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bir \u00f6\u011fretmenin h\u0131zla de\u011fi\u015fen yeni i\u00e7eriklere, yeni teknolojilere veya her g\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan yeni uygulamalara, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen \u00f6\u011frenci taban\u0131na veya dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve becerilerin geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik bask\u0131ya nas\u0131l yan\u0131t vermesini bekleyebiliriz? Anderson\u2019un VUCA dedi\u011fi bu de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz ortamda, ders tasar\u0131m\u0131 s\u00fcrecinde yaln\u0131zca \u00f6n \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n ortaya konulmas\u0131 bile yeteri kadar endi\u015fe verici g\u00f6r\u00fcnmekte... Ancak bu \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 esnek d\u00fc\u015f\u00fcnme, \u00f6rg\u00fctlenme ve enformasyon edinimi ya da analizi gibi \u2018soyut beceri\u2019 d\u00fczeyinde b\u0131rak\u0131rsan\u0131z, durum biraz daha y\u00f6netilebilir oluyor. \u00d6\u011frenciler gerekli enformasyonu nerede bulacaklar\u0131n\u0131 ve bu enformasyonu nas\u0131l de\u011ferlendirip uygulayacaklar\u0131n\u0131 bilmelerini sa\u011flayacak bilgi y\u00f6netimi becerilerini geli\u015ftirmek zorundalar. Bunun anlam\u0131 \u00f6\u011frencileri \u00f6nceden belirlenmi\u015f bilgiye daha az maruz b\u0131rak\u0131p, onlar\u0131 edindikleri bilgiyi de\u011ferlendirip ger\u00e7ek ya\u015fam sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmede kullanmaya y\u00f6nelik beceri, uygulama olana\u011f\u0131 ve geri bildirimlerle beslemek olacakt\u0131r.\r\n\r\nBunu ba\u015farabilmek i\u00e7in, zengin ve s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 gerekir. B\u00f6yle \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 \u00f6\u011frencilerin de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir d\u00fcnyada ihtiya\u00e7 duyabilecekleri bilgilere eri\u015febilecekleri ve becerileri geli\u015ftirebilecekleri yerler olmal\u0131d\u0131r.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_90\" align=\"aligncenter\" width=\"578\"]<img src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.7.1.png\" alt=\"\" width=\"578\" height=\"435\" class=\" wp-image-90\" \/> \u015eekil 4.7.1\u00a0De\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir d\u00fcnya<br \/>Resim: \u00a9 Carol Mase, Free Management Library, 2011, izinle kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.[\/caption]\r\n\r\n<hr \/>\r\n\r\n<h2>4.7.2 \u00c7evik tasar\u0131m modellerinin temel \u00f6zellikleri<\/h2>\r\nBu modelin tasar\u0131m \u00f6zelliklerini a\u00e7\u0131klamak, iki nedenden dolay\u0131 olduk\u00e7a zordur. Birincisi, \u00e7evik tasar\u0131ma y\u00f6nelik tek bir yakla\u015f\u0131m yoktur. \u00d6nemli olan, ko\u015fullara uyum sa\u011flayabilmek olmakt\u0131r. \u0130kinci olarak, hafif ve kullan\u0131m\u0131 kolay teknolojiler sayesindedir ki son birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde \u00f6\u011fretmenler ve ders tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 standart tasar\u0131m modellerinden uzakla\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar; dolay\u0131s\u0131yla, \u00e7evik tasar\u0131mlar\u0131n halen daha geli\u015fmekte oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz. Bununla birlikte, yaz\u0131l\u0131m tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n da kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 bir sorun olan (\u00f6rne\u011fin bkz. Larman ve Vodde, 2009; Ries, 2011) bu zorlu durumdan edinilecek dersler, e\u011fitim tasar\u0131m\u0131 alan\u0131na da uygulanabilir.\r\n\r\n\u0130lk olarak, \u2018\u00e7evik\u2019 tasar\u0131m ile ATGUD modelinin modernle\u015ftirilmi\u015f versiyonlar\u0131 olan h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 (Meier, 2000) veya h\u0131zl\u0131 prototiplendirmeyi birbirinden ay\u0131rmak gerekir. H\u0131zl\u0131 \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 veya h\u0131zl\u0131 prototiplendirme ders veya ders mod\u00fcllerinin daha s\u00fcratli bir \u015fekilde tasarlanmas\u0131n\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lsa da, asl\u0131nda ATGUD modelindeki s\u0131ral\u0131 veya yinelemeli s\u00fcre\u00e7leri daha yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fekilde takip ederler. H\u0131zl\u0131 \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 ve h\u0131zl\u0131 prototiplendirme \u00e7evik tasar\u0131m\u0131n \u00f6zel t\u00fcrleri olarak kabul edilseler de, a\u015fa\u011f\u0131da betimlenen baz\u0131 \u00f6nemli \u00f6zelliklere sahip de\u011fillerdir.\r\n<h3>4.7.2.1 Hafif ve atiktir<\/h3>\r\nATGUD modelini uzun provalarla \u00e7al\u0131nan karma\u015f\u0131k bir partisyona sahip 100 enstr\u00fcmanl\u0131k bir orkestra gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, \u00e7evik tasar\u0131m\u0131 tek bir performans i\u00e7in bir araya gelen ve daha sonra da\u011f\u0131lan bir caz \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc olarak nitelendirebiliriz. Ders ba\u015flamadan \u00f6nce k\u0131sa bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcresi gerekse de, dersin kapsam\u0131na neyin dahil edilece\u011fi, hangi ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131, \u00f6\u011frencilerin hangi etkinlikleri yapaca\u011f\u0131 ve hatta \u00f6\u011frencilerin nas\u0131l de\u011ferlendirilece\u011fine dair kararlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ders ilerledik\u00e7e al\u0131n\u0131r.\r\n\r\n\u00d6\u011fretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda ger\u00e7ekte yaln\u0131zca birka\u00e7 ki\u015finin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz: bir (veya bazen iki) \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frencilerden al\u0131nan geri bildirimler do\u011frultusunda derse ili\u015fkin karar almak \u00fczere ders devam ederken \u00f6\u011fretmenlerle s\u0131k s\u0131k bulu\u015fan bir \u00f6\u011fretim tasar\u0131mc\u0131s\u0131\u2026 Bununla birlikte, elbette ki i\u00e7eri\u011fe katk\u0131 sa\u011flayacak ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da i\u015fleyi\u015f s\u0131ras\u0131nda s\u00fcrece dahil edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.\r\n<h3>4.7.2.2 \u0130\u00e7erik, \u00f6\u011frenci etkinlikleri, kullan\u0131lan ara\u00e7lar ve de\u011ferlendirme de\u011fi\u015fen ortama g\u00f6re \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterebilir<\/h3>\r\nBir dersin geli\u015ftirmeyi hedefledi\u011fi \u00e7ekirdek beceriler sabit kalsa da, derste i\u015flenecek i\u00e7eri\u011fin hem s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen ve artan bilgi miktar\u0131 hem de \u00f6\u011frencilerin ilgileri veya \u00f6nceki deneyimlerine dayal\u0131 olarak esnek olmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin F senaryosundaki ETEC 522 kodlu dersin amac\u0131, e\u011fitim sekt\u00f6r\u00fcnde bir \u00f6nc\u00fc veya giri\u015fimci olabilmek i\u00e7in gerekli becerileri geli\u015ftirmektir. Bu ama\u00e7, dersin her tekrar\u0131nda ayn\u0131 kal\u0131r. Bununla birlikte, teknolojinin s\u00fcrekli geli\u015fmesiyle her sene yeni \u00fcr\u00fcnler, uygulamalar ve hizmetler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a dersin i\u00e7eri\u011fi de y\u0131ldan y\u0131la de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir.\r\n\r\n\u00d6\u011frencilerin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi etkinlikler ve de\u011ferlendirme y\u00f6ntemleri de ayn\u0131 \u015fekilde de\u011fi\u015fim g\u00f6sterecektir; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frenciler, yeni ara\u00e7lar veya teknolojiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a bunlar\u0131 kendi \u00f6\u011frenmeleri i\u00e7in kullanmaya ba\u015flayacaklard\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman \u00f6\u011frenciler derindeki i\u00e7eri\u011fi kendileri aray\u0131p bulur, d\u00fczenler ve istedikleri arac\u0131 kullanmakta \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr.\r\n<h3>4.7.2.3 Tasar\u0131m, var olan veya yeni ortaya \u00e7\u0131kan teknolojilerin getirdi\u011fi avantajlardan faydalan\u0131r<\/h3>\r\n\u00c7evik tasar\u0131m, yeni ara\u00e7lar\u0131n veya yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n e\u011fitimsel potansiyelini sonuna kadar kullanmay\u0131 ama\u00e7lar. Bunu yaparken, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde en az\u0131ndan dersin alt ama\u00e7lar\u0131nda de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilebilir. Dolay\u0131s\u0131yla, teknoloji de\u011fi\u015ftik\u00e7e her y\u0131l \u00f6\u011frencilerin edinmesi beklenen beceriler de\u011fi\u015febilir ve yeni \u015feylerin yap\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Burada \u00f6nemli olan ayn\u0131 \u015feyi yeni teknolojilerle daha iyi \u015fekilde yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak de\u011fil, dijital d\u00fcnyada daha ge\u00e7erli olan yeni ve farkl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar elde etmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.\r\n\r\n\u00d6rne\u011fin yukar\u0131da bahsedilen ETEC 522 kodlu derste bir \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemi kullan\u0131lm\u0131yordu. Bunun yerine, ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak \u00f6\u011frenci etkinlikleri i\u00e7in WordPress\u2019te haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir web sitesi kullan\u0131l\u0131yor ve hem \u00f6\u011frenciler hem de e\u011fitmenler i\u00e7eri\u011fe katk\u0131 sa\u011flayabiliyordu. Ancak sonraki y\u0131llarda dersin i\u00e7eri\u011fi mobil \u00f6\u011frenmeye yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, dersin kuvvetli unsurlar\u0131 olarak mobil uygulamalar ve di\u011fer mobil ara\u00e7lar kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.\r\n<h3>4.7.2.4 Dersin tasar\u0131m\u0131na sa\u011flam pedagojik ilkeler rehberlik eder (bir yere kadar)<\/h3>\r\nBa\u015far\u0131l\u0131 caz \u00fc\u00e7l\u00fclerinin ortak bir melodi, ritim ve kompozisyon \u00e7er\u00e7evesinde birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 gibi, \u00e7evik tasar\u0131m da en iyi uygulamalarda etkili olan temel ilkeler etraf\u0131nda \u015fekillenir. \u00c7o\u011fu ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7evik tasar\u0131m, \u2018iyi\u2019 \u00f6\u011fretim ile ili\u015fkilendirilmi\u015f ana tasar\u0131m ilkelerini temel al\u0131r: a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmi\u015f \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 veya hedefleri, bu hedeflerle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6\u011frenci deste\u011fi, zaman\u0131nda ve bireyselle\u015ftirilmi\u015f geri bildirim, aktif \u00f6\u011frenme, i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011frenenlerden al\u0131nan geri bildirimlere g\u00f6re s\u00fcrekli iyile\u015ftirme ile zenginle\u015ftirilmi\u015f bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 (bkz. Ek 1). Bununla birlikte, deneysel nedenlerle yerle\u015fik uygulamalardan uzakla\u015f\u0131p k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli denemelerle dersin t\u00fcm\u00fcn\u00fc tehlikeye atmadan de\u011fi\u015fikliklerin ba\u015far\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\r\n<h3>4.7.2.5 Deneysel, a\u00e7\u0131k ve uygulamal\u0131 \u00f6\u011frenme<\/h3>\r\n\u00c7evik ders tasar\u0131m\u0131, genellikle i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7ek d\u00fcnya i\u00e7erisine g\u00f6m\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Dersin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 veya tamam\u0131, derse kay\u0131tl\u0131 \u00f6\u011frenciler haricindeki kat\u0131l\u0131mc\u0131lara da a\u00e7\u0131k olabilir. \u00d6rne\u011fin senaryomuzdaki ETEC 522 kodlu dersin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 (YouTube videolar\u0131 gibi) konuya ilgi duyan herkesin eri\u015fimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bunun sonucunda, yeni \u00fcr\u00fcn veya hizmetlerini tan\u0131tmak isteyen ya da yaln\u0131zca deneyimlerini payla\u015fmak isteyen giri\u015fimciler dersle ba\u011flant\u0131ya ge\u00e7ebilmektedir.\r\n\r\nDi\u011fer bir \u00f6rnek olarak, yine Kanada\u2019da bir \u00fcniversitede Latin Amerika \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin bir dersten bahsedebiliriz. Bu derste, \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan y\u00f6netilen a\u00e7\u0131k bir viki bulunmaktad\u0131r. Vikinin ziyaret\u00e7ileri, yeri geldi\u011finde, dersin konusuyla ilgili olarak d\u00fcnyada ya\u015fanan geli\u015fmeleri tart\u0131\u015fabilmektedir. Arjantin h\u00fck\u00fcmetinin Repsol isimli \u0130spanyol petrol \u015firketini kamula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde bu ders aktif olarak verilmekteydi. Bir\u00e7ok \u00f6\u011frenci Arjantin h\u00fck\u00fcmetinin bu karar\u0131na y\u00f6nelik ele\u015ftirilerini vikide payla\u015ft\u0131lar. Bir hafta sonra Arjantin\u2019de bir \u00fcniversitede g\u00f6rev yapan bir profes\u00f6r internette ara\u015ft\u0131rma yaparken bu vikiye rastlad\u0131ktan sonra, tart\u0131\u015fmaya kat\u0131larak h\u00fck\u00fcmetin politikas\u0131n\u0131 ve ald\u0131\u011f\u0131 karar\u0131n nedenlerini detayl\u0131 bir \u015fekilde savundu. Bu konu, daha sonra ders i\u00e7erisinde formal bir tart\u0131\u015fma konusu olarak yerini ald\u0131.\r\n\r\nB\u00f6yle derslerin k\u0131smen a\u00e7\u0131k olmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn elbette... Hassas konular \u015fifre kontroll\u00fc bir tart\u0131\u015fma forumunda yaln\u0131zca dersin e\u011fitmenleri ve \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131labilecekken, dersin di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131 herkesin eri\u015fimine a\u00e7\u0131k olabilir. Bu tasar\u0131m t\u00fcr\u00fcndeki deneyimler artt\u0131k\u00e7a, ba\u015fka ve hatta belki daha a\u00e7\u0131k ve net tasar\u0131m ilkelerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.\r\n<h2>4.7.3 Esnek tasar\u0131m modellerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\r\n\u00c7evik tasar\u0131m\u0131n en \u00f6nemli avantaj\u0131, \u00f6\u011frencileri de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir d\u00fcnyaya haz\u0131rlamas\u0131d\u0131r. \u00c7evik tasar\u0131m; bilgi y\u00f6netimi, \u00e7okluortam ileti\u015fim becerileri, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, yenilik ve dijital okuryazarl\u0131k gibi \u00f6\u011frencilerin dijital d\u00fcnyada ihtiya\u00e7 duyacaklar\u0131 belli becerilerin bir \u00e7o\u011funu geli\u015ftirmelerine yard\u0131m etmeyi ama\u00e7lar. Bunu yaparken, becerilerin geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik ilgili konu alan\u0131 ile birle\u015ftirir. \u00c7evik tasar\u0131m\u0131n ba\u015far\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda, \u00f6\u011frenciler bu yakla\u015f\u0131m\u0131 olduk\u00e7a g\u00fcd\u00fcleyici ve e\u011flenceli olarak nitelendirmektedir. \u00d6\u011fretmenler ise, \u00f6\u011fretmeye kar\u015f\u0131 canl\u0131 ve istekli olmaktad\u0131r. \u00c7evik tasar\u0131m, derslerin tasar\u0131m\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde ATGUD tabanl\u0131 yakla\u015f\u0131mlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunmaktad\u0131r.\r\n\r\nBununla birlikte, \u00e7evik tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131 olduk\u00e7a yeni bir kavramd\u0131r ve de\u011ferlendirmeyi bir kenara b\u0131rak\u0131n hakk\u0131nda \u00e7ok fazla yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilmemi\u015ftir. \u00d6\u011frenme tasar\u0131m\u0131na \u00e7evik yakla\u015f\u0131m ile bilgisayar yaz\u0131l\u0131m\u0131 geli\u015ftirme s\u00fcrecindeki \u00e7evik yakla\u015f\u0131m aras\u0131nda baz\u0131 benzerlikler olsa da, bunun bir \u2018okulu\u2019 veya kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f k\u0131lavuz ilkeleri bulunmamaktad\u0131r. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, \u00e7evrimi\u00e7i i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme veya deneysel \u00f6\u011frenme gibi \u00e7evik tasar\u0131mda var olan \u015feylerin bir \u00e7o\u011fu, di\u011fer \u00f6\u011fretim modellerinin i\u00e7erisinde yer almaktad\u0131r. Buna ra\u011fmen, yenilik\u00e7i e\u011fitmenler derslerini ETEC 522\u2019e benzer \u015fekilde tasarlay\u0131p geli\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Her bir ders veya program y\u00fczeyde birbirinden olduk\u00e7a farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de, belli bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve tarz sahibi olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel tasar\u0131m ilkeleri bulunmaktad\u0131r. \u00c7evik tasar\u0131m\u0131n ba\u015fka bir \u00f6rne\u011fi de, ETEC 522\u2019den tamamen farkl\u0131 olan ve McMaster \u00dcniversitesi\u2019nde y\u00fczy\u00fcze verilen <a href=\"http:\/\/future.mcmaster.ca\/programs\/isci\/\">Integrated Science program<\/a>\u0131d\u0131r.\r\n\r\n\u00c7evik tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131, e\u011fitmenlerin risk almaya a\u00e7\u0131k olmalar\u0131n\u0131 ve kendilerine g\u00fcvenmelerini gerektirir. Tasar\u0131m\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131, iyi bir \u00f6\u011fretim deneyimine sahip olan e\u011fitmenlere ve\/veya e\u011fitmenlerin yenilik\u00e7i ve yarat\u0131c\u0131 \u00f6\u011fretim tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 deste\u011fi almalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr tasar\u0131m deneyiminin nispeten az olmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, tasar\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131 tam anlam\u0131yla belirlenememi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, \u00e7evik yakla\u015f\u0131m k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131n\u0131flarda ba\u015far\u0131yla uygulanmaktad\u0131r ancak daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde nas\u0131l uygulanabilir? Yakla\u015f\u0131m\u0131n ba\u015far\u0131yla uygulanmas\u0131, \u00f6\u011frencilerin ilgili konu alan\u0131nda yeterli temel bilgiye sahip olmalar\u0131na da ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bununla birlikte de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir d\u00fcnyan\u0131n gerektirdiklerine daha kolay yan\u0131t verebilece\u011fi i\u00e7in, \u00f6\u011frenme alan\u0131nda daha \u2018\u00e7evik\u2019 tasar\u0131mlar\u0131n ilerleyen y\u0131llarda \u00e7o\u011falaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.\r\n<div class=\"textbox exercises\">\r\n<h3>Etkinlik 4.7 \u00a0\u00c7evik tasar\u0131mda risk alma<\/h3>\r\n<ol>\r\n \t<li>\u00c7evik\/esnek tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n akademik niteli\u011fi art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 yoksa azaltaca\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmenizin nedeni nedir?<\/li>\r\n \t<li>Kendi \u00f6\u011fretim ya\u015fant\u0131n\u0131zda b\u00f6yle bir \u015fey denemek ister misiniz? Ya da halihaz\u0131rda b\u00f6yle bir tasar\u0131m uyguluyor musunuz? Kendi \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131zda b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131n takip etmenin riskleri ve faydalar\u0131 neler olabilir?<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n<h2>Kaynak\u00e7a<\/h2>\r\nAdamson, C. (2012) Learning in a VUCA world,<a href=\"http:\/\/www.online-educa.com\/OEB_Newsportal\/learning-in-a-vuca-world-how-knowledge-workers-learn-to-innovate\/\">\u00a0<em>Online Educa Berlin News Portal<\/em><\/a>, November 13.\r\n\r\nBertram, J. (2013)\u00a0<em><a href=\"http:\/\/www.bottomlineperformance.com\/what-is-agile-learning-design\/\">Agile Learning Design for Beginners<\/a><\/em>\u00a0New Palestine IN: Bottom Line Performance.\r\n\r\nLarman, C. and Vodde, B. (2009)\u00a0<em>Scaling Lean and Agile Development<\/em>\u00a0New York: Addison-Wesley.\r\n\r\nMeier, D. (2000).\u00a0<em><a href=\"http:\/\/www.amazon.com\/Accelerated-Learning-Handbook-Designing-Delivering\/dp\/0071355472\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1318343928&amp;sr=8-1\/bigdogsbowlofbis\/\">The Accelerated Learning Handbook<\/a><\/em>. New York: McGraw-Hill\r\n\r\nRawsthorne, P. (2012)\u00a0<em><a href=\"http:\/\/www.rawsthorne.org\/bit\/docs\/RawsthorneAIDFinal.pdf\">Agile Instructional Design<\/a><\/em>\u00a0St. John\u2019s NF: Memorial University of Newfoundland.\r\n\r\nRies, E. (2011)\u00a0<em>The Lean Start-Up<\/em>\u00a0New York: Crown Business\/Random House.","rendered":"<h2>4.7.1 Daha \u2018\u00e7evik\u2019 tasar\u0131m modellerine olan gereksinim<\/h2>\n<p>Adamson\u2019a (2012) g\u00f6re:<\/p>\n<blockquote><p><em>D\u00fcnyan\u0131n i\u015fledi\u011fi d\u00fczen ile bireysel i\u015fletmelerin \u00e7al\u0131\u015fma sistemleri g\u00f6z alabildi\u011fine geni\u015f ve karma\u015f\u0131k sistemler olup, bir noktada karma\u015fa ve belirsizlik yaratabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, do\u011frusal neden-sonu\u00e7 s\u00fcreci giderek daha da ge\u00e7ersiz bir hale gelmekte ve bilgi i\u015f\u00e7ilerinin yeni y\u00f6ntemlerle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp yeni \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131na girmeleri gerekmektedir.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>\u00d6zellikle de bilgi i\u015f\u00e7ilerinin de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz durumlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 gereken bir \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz. De\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz terimlerinin \u0130ngilizce kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015f harflerini kullanan Adamson, bu ortam\u0131 VUCA (Volatile-Uncertain-Complex-Ambigious \/ De\u011fi\u015fken-Bilinmez-Karma\u015f\u0131k-Belirsiz) ortam\u0131 olarak adland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu durum, yeni teknolojilerle, farkl\u0131 \u00f6\u011frenci gruplar\u0131yla ve kurumlar\u0131 de\u011fi\u015fime zorlayan d\u0131\u015f d\u00fcnyayla \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6\u011fretmenler i\u00e7in de ge\u00e7erli \u015f\u00fcphesiz ki&#8230;<\/p>\n<p>Ders tasar\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bir \u00f6\u011fretmenin h\u0131zla de\u011fi\u015fen yeni i\u00e7eriklere, yeni teknolojilere veya her g\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan yeni uygulamalara, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen \u00f6\u011frenci taban\u0131na veya dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve becerilerin geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik bask\u0131ya nas\u0131l yan\u0131t vermesini bekleyebiliriz? Anderson\u2019un VUCA dedi\u011fi bu de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz ortamda, ders tasar\u0131m\u0131 s\u00fcrecinde yaln\u0131zca \u00f6n \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n ortaya konulmas\u0131 bile yeteri kadar endi\u015fe verici g\u00f6r\u00fcnmekte&#8230; Ancak bu \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 esnek d\u00fc\u015f\u00fcnme, \u00f6rg\u00fctlenme ve enformasyon edinimi ya da analizi gibi \u2018soyut beceri\u2019 d\u00fczeyinde b\u0131rak\u0131rsan\u0131z, durum biraz daha y\u00f6netilebilir oluyor. \u00d6\u011frenciler gerekli enformasyonu nerede bulacaklar\u0131n\u0131 ve bu enformasyonu nas\u0131l de\u011ferlendirip uygulayacaklar\u0131n\u0131 bilmelerini sa\u011flayacak bilgi y\u00f6netimi becerilerini geli\u015ftirmek zorundalar. Bunun anlam\u0131 \u00f6\u011frencileri \u00f6nceden belirlenmi\u015f bilgiye daha az maruz b\u0131rak\u0131p, onlar\u0131 edindikleri bilgiyi de\u011ferlendirip ger\u00e7ek ya\u015fam sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmede kullanmaya y\u00f6nelik beceri, uygulama olana\u011f\u0131 ve geri bildirimlerle beslemek olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in, zengin ve s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 gerekir. B\u00f6yle \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 \u00f6\u011frencilerin de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir d\u00fcnyada ihtiya\u00e7 duyabilecekleri bilgilere eri\u015febilecekleri ve becerileri geli\u015ftirebilecekleri yerler olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_90\" aria-describedby=\"caption-attachment-90\" style=\"width: 578px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.7.1.png\" alt=\"\" width=\"578\" height=\"435\" class=\"wp-image-90\" srcset=\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.7.1.png 934w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.7.1-300x226.png 300w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.7.1-768x578.png 768w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.7.1-65x49.png 65w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.7.1-225x169.png 225w, https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/\u015eekil-4.7.1-350x263.png 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 578px) 100vw, 578px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-90\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 4.7.1\u00a0De\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir d\u00fcnya<br \/>Resim: \u00a9 Carol Mase, Free Management Library, 2011, izinle kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n<hr \/>\n<h2>4.7.2 \u00c7evik tasar\u0131m modellerinin temel \u00f6zellikleri<\/h2>\n<p>Bu modelin tasar\u0131m \u00f6zelliklerini a\u00e7\u0131klamak, iki nedenden dolay\u0131 olduk\u00e7a zordur. Birincisi, \u00e7evik tasar\u0131ma y\u00f6nelik tek bir yakla\u015f\u0131m yoktur. \u00d6nemli olan, ko\u015fullara uyum sa\u011flayabilmek olmakt\u0131r. \u0130kinci olarak, hafif ve kullan\u0131m\u0131 kolay teknolojiler sayesindedir ki son birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde \u00f6\u011fretmenler ve ders tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 standart tasar\u0131m modellerinden uzakla\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar; dolay\u0131s\u0131yla, \u00e7evik tasar\u0131mlar\u0131n halen daha geli\u015fmekte oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz. Bununla birlikte, yaz\u0131l\u0131m tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n da kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 bir sorun olan (\u00f6rne\u011fin bkz. Larman ve Vodde, 2009; Ries, 2011) bu zorlu durumdan edinilecek dersler, e\u011fitim tasar\u0131m\u0131 alan\u0131na da uygulanabilir.<\/p>\n<p>\u0130lk olarak, \u2018\u00e7evik\u2019 tasar\u0131m ile ATGUD modelinin modernle\u015ftirilmi\u015f versiyonlar\u0131 olan h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 (Meier, 2000) veya h\u0131zl\u0131 prototiplendirmeyi birbirinden ay\u0131rmak gerekir. H\u0131zl\u0131 \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 veya h\u0131zl\u0131 prototiplendirme ders veya ders mod\u00fcllerinin daha s\u00fcratli bir \u015fekilde tasarlanmas\u0131n\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lsa da, asl\u0131nda ATGUD modelindeki s\u0131ral\u0131 veya yinelemeli s\u00fcre\u00e7leri daha yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fekilde takip ederler. H\u0131zl\u0131 \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 ve h\u0131zl\u0131 prototiplendirme \u00e7evik tasar\u0131m\u0131n \u00f6zel t\u00fcrleri olarak kabul edilseler de, a\u015fa\u011f\u0131da betimlenen baz\u0131 \u00f6nemli \u00f6zelliklere sahip de\u011fillerdir.<\/p>\n<h3>4.7.2.1 Hafif ve atiktir<\/h3>\n<p>ATGUD modelini uzun provalarla \u00e7al\u0131nan karma\u015f\u0131k bir partisyona sahip 100 enstr\u00fcmanl\u0131k bir orkestra gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, \u00e7evik tasar\u0131m\u0131 tek bir performans i\u00e7in bir araya gelen ve daha sonra da\u011f\u0131lan bir caz \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc olarak nitelendirebiliriz. Ders ba\u015flamadan \u00f6nce k\u0131sa bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcresi gerekse de, dersin kapsam\u0131na neyin dahil edilece\u011fi, hangi ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131, \u00f6\u011frencilerin hangi etkinlikleri yapaca\u011f\u0131 ve hatta \u00f6\u011frencilerin nas\u0131l de\u011ferlendirilece\u011fine dair kararlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ders ilerledik\u00e7e al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6\u011fretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda ger\u00e7ekte yaln\u0131zca birka\u00e7 ki\u015finin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz: bir (veya bazen iki) \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frencilerden al\u0131nan geri bildirimler do\u011frultusunda derse ili\u015fkin karar almak \u00fczere ders devam ederken \u00f6\u011fretmenlerle s\u0131k s\u0131k bulu\u015fan bir \u00f6\u011fretim tasar\u0131mc\u0131s\u0131\u2026 Bununla birlikte, elbette ki i\u00e7eri\u011fe katk\u0131 sa\u011flayacak ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da i\u015fleyi\u015f s\u0131ras\u0131nda s\u00fcrece dahil edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/p>\n<h3>4.7.2.2 \u0130\u00e7erik, \u00f6\u011frenci etkinlikleri, kullan\u0131lan ara\u00e7lar ve de\u011ferlendirme de\u011fi\u015fen ortama g\u00f6re \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterebilir<\/h3>\n<p>Bir dersin geli\u015ftirmeyi hedefledi\u011fi \u00e7ekirdek beceriler sabit kalsa da, derste i\u015flenecek i\u00e7eri\u011fin hem s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen ve artan bilgi miktar\u0131 hem de \u00f6\u011frencilerin ilgileri veya \u00f6nceki deneyimlerine dayal\u0131 olarak esnek olmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin F senaryosundaki ETEC 522 kodlu dersin amac\u0131, e\u011fitim sekt\u00f6r\u00fcnde bir \u00f6nc\u00fc veya giri\u015fimci olabilmek i\u00e7in gerekli becerileri geli\u015ftirmektir. Bu ama\u00e7, dersin her tekrar\u0131nda ayn\u0131 kal\u0131r. Bununla birlikte, teknolojinin s\u00fcrekli geli\u015fmesiyle her sene yeni \u00fcr\u00fcnler, uygulamalar ve hizmetler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a dersin i\u00e7eri\u011fi de y\u0131ldan y\u0131la de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>\u00d6\u011frencilerin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi etkinlikler ve de\u011ferlendirme y\u00f6ntemleri de ayn\u0131 \u015fekilde de\u011fi\u015fim g\u00f6sterecektir; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frenciler, yeni ara\u00e7lar veya teknolojiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a bunlar\u0131 kendi \u00f6\u011frenmeleri i\u00e7in kullanmaya ba\u015flayacaklard\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman \u00f6\u011frenciler derindeki i\u00e7eri\u011fi kendileri aray\u0131p bulur, d\u00fczenler ve istedikleri arac\u0131 kullanmakta \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n<h3>4.7.2.3 Tasar\u0131m, var olan veya yeni ortaya \u00e7\u0131kan teknolojilerin getirdi\u011fi avantajlardan faydalan\u0131r<\/h3>\n<p>\u00c7evik tasar\u0131m, yeni ara\u00e7lar\u0131n veya yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n e\u011fitimsel potansiyelini sonuna kadar kullanmay\u0131 ama\u00e7lar. Bunu yaparken, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde en az\u0131ndan dersin alt ama\u00e7lar\u0131nda de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilebilir. Dolay\u0131s\u0131yla, teknoloji de\u011fi\u015ftik\u00e7e her y\u0131l \u00f6\u011frencilerin edinmesi beklenen beceriler de\u011fi\u015febilir ve yeni \u015feylerin yap\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Burada \u00f6nemli olan ayn\u0131 \u015feyi yeni teknolojilerle daha iyi \u015fekilde yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak de\u011fil, dijital d\u00fcnyada daha ge\u00e7erli olan yeni ve farkl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar elde etmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin yukar\u0131da bahsedilen ETEC 522 kodlu derste bir \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemi kullan\u0131lm\u0131yordu. Bunun yerine, ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak \u00f6\u011frenci etkinlikleri i\u00e7in WordPress\u2019te haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir web sitesi kullan\u0131l\u0131yor ve hem \u00f6\u011frenciler hem de e\u011fitmenler i\u00e7eri\u011fe katk\u0131 sa\u011flayabiliyordu. Ancak sonraki y\u0131llarda dersin i\u00e7eri\u011fi mobil \u00f6\u011frenmeye yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, dersin kuvvetli unsurlar\u0131 olarak mobil uygulamalar ve di\u011fer mobil ara\u00e7lar kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<h3>4.7.2.4 Dersin tasar\u0131m\u0131na sa\u011flam pedagojik ilkeler rehberlik eder (bir yere kadar)<\/h3>\n<p>Ba\u015far\u0131l\u0131 caz \u00fc\u00e7l\u00fclerinin ortak bir melodi, ritim ve kompozisyon \u00e7er\u00e7evesinde birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 gibi, \u00e7evik tasar\u0131m da en iyi uygulamalarda etkili olan temel ilkeler etraf\u0131nda \u015fekillenir. \u00c7o\u011fu ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7evik tasar\u0131m, \u2018iyi\u2019 \u00f6\u011fretim ile ili\u015fkilendirilmi\u015f ana tasar\u0131m ilkelerini temel al\u0131r: a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmi\u015f \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 veya hedefleri, bu hedeflerle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6\u011frenci deste\u011fi, zaman\u0131nda ve bireyselle\u015ftirilmi\u015f geri bildirim, aktif \u00f6\u011frenme, i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011frenenlerden al\u0131nan geri bildirimlere g\u00f6re s\u00fcrekli iyile\u015ftirme ile zenginle\u015ftirilmi\u015f bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 (bkz. Ek 1). Bununla birlikte, deneysel nedenlerle yerle\u015fik uygulamalardan uzakla\u015f\u0131p k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli denemelerle dersin t\u00fcm\u00fcn\u00fc tehlikeye atmadan de\u011fi\u015fikliklerin ba\u015far\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<h3>4.7.2.5 Deneysel, a\u00e7\u0131k ve uygulamal\u0131 \u00f6\u011frenme<\/h3>\n<p>\u00c7evik ders tasar\u0131m\u0131, genellikle i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7ek d\u00fcnya i\u00e7erisine g\u00f6m\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Dersin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 veya tamam\u0131, derse kay\u0131tl\u0131 \u00f6\u011frenciler haricindeki kat\u0131l\u0131mc\u0131lara da a\u00e7\u0131k olabilir. \u00d6rne\u011fin senaryomuzdaki ETEC 522 kodlu dersin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 (YouTube videolar\u0131 gibi) konuya ilgi duyan herkesin eri\u015fimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bunun sonucunda, yeni \u00fcr\u00fcn veya hizmetlerini tan\u0131tmak isteyen ya da yaln\u0131zca deneyimlerini payla\u015fmak isteyen giri\u015fimciler dersle ba\u011flant\u0131ya ge\u00e7ebilmektedir.<\/p>\n<p>Di\u011fer bir \u00f6rnek olarak, yine Kanada\u2019da bir \u00fcniversitede Latin Amerika \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin bir dersten bahsedebiliriz. Bu derste, \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan y\u00f6netilen a\u00e7\u0131k bir viki bulunmaktad\u0131r. Vikinin ziyaret\u00e7ileri, yeri geldi\u011finde, dersin konusuyla ilgili olarak d\u00fcnyada ya\u015fanan geli\u015fmeleri tart\u0131\u015fabilmektedir. Arjantin h\u00fck\u00fcmetinin Repsol isimli \u0130spanyol petrol \u015firketini kamula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde bu ders aktif olarak verilmekteydi. Bir\u00e7ok \u00f6\u011frenci Arjantin h\u00fck\u00fcmetinin bu karar\u0131na y\u00f6nelik ele\u015ftirilerini vikide payla\u015ft\u0131lar. Bir hafta sonra Arjantin\u2019de bir \u00fcniversitede g\u00f6rev yapan bir profes\u00f6r internette ara\u015ft\u0131rma yaparken bu vikiye rastlad\u0131ktan sonra, tart\u0131\u015fmaya kat\u0131larak h\u00fck\u00fcmetin politikas\u0131n\u0131 ve ald\u0131\u011f\u0131 karar\u0131n nedenlerini detayl\u0131 bir \u015fekilde savundu. Bu konu, daha sonra ders i\u00e7erisinde formal bir tart\u0131\u015fma konusu olarak yerini ald\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6yle derslerin k\u0131smen a\u00e7\u0131k olmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn elbette&#8230; Hassas konular \u015fifre kontroll\u00fc bir tart\u0131\u015fma forumunda yaln\u0131zca dersin e\u011fitmenleri ve \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131labilecekken, dersin di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131 herkesin eri\u015fimine a\u00e7\u0131k olabilir. Bu tasar\u0131m t\u00fcr\u00fcndeki deneyimler artt\u0131k\u00e7a, ba\u015fka ve hatta belki daha a\u00e7\u0131k ve net tasar\u0131m ilkelerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n<h2>4.7.3 Esnek tasar\u0131m modellerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\n<p>\u00c7evik tasar\u0131m\u0131n en \u00f6nemli avantaj\u0131, \u00f6\u011frencileri de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir d\u00fcnyaya haz\u0131rlamas\u0131d\u0131r. \u00c7evik tasar\u0131m; bilgi y\u00f6netimi, \u00e7okluortam ileti\u015fim becerileri, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, yenilik ve dijital okuryazarl\u0131k gibi \u00f6\u011frencilerin dijital d\u00fcnyada ihtiya\u00e7 duyacaklar\u0131 belli becerilerin bir \u00e7o\u011funu geli\u015ftirmelerine yard\u0131m etmeyi ama\u00e7lar. Bunu yaparken, becerilerin geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik ilgili konu alan\u0131 ile birle\u015ftirir. \u00c7evik tasar\u0131m\u0131n ba\u015far\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda, \u00f6\u011frenciler bu yakla\u015f\u0131m\u0131 olduk\u00e7a g\u00fcd\u00fcleyici ve e\u011flenceli olarak nitelendirmektedir. \u00d6\u011fretmenler ise, \u00f6\u011fretmeye kar\u015f\u0131 canl\u0131 ve istekli olmaktad\u0131r. \u00c7evik tasar\u0131m, derslerin tasar\u0131m\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde ATGUD tabanl\u0131 yakla\u015f\u0131mlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, \u00e7evik tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131 olduk\u00e7a yeni bir kavramd\u0131r ve de\u011ferlendirmeyi bir kenara b\u0131rak\u0131n hakk\u0131nda \u00e7ok fazla yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilmemi\u015ftir. \u00d6\u011frenme tasar\u0131m\u0131na \u00e7evik yakla\u015f\u0131m ile bilgisayar yaz\u0131l\u0131m\u0131 geli\u015ftirme s\u00fcrecindeki \u00e7evik yakla\u015f\u0131m aras\u0131nda baz\u0131 benzerlikler olsa da, bunun bir \u2018okulu\u2019 veya kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f k\u0131lavuz ilkeleri bulunmamaktad\u0131r. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, \u00e7evrimi\u00e7i i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme veya deneysel \u00f6\u011frenme gibi \u00e7evik tasar\u0131mda var olan \u015feylerin bir \u00e7o\u011fu, di\u011fer \u00f6\u011fretim modellerinin i\u00e7erisinde yer almaktad\u0131r. Buna ra\u011fmen, yenilik\u00e7i e\u011fitmenler derslerini ETEC 522\u2019e benzer \u015fekilde tasarlay\u0131p geli\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Her bir ders veya program y\u00fczeyde birbirinden olduk\u00e7a farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de, belli bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve tarz sahibi olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel tasar\u0131m ilkeleri bulunmaktad\u0131r. \u00c7evik tasar\u0131m\u0131n ba\u015fka bir \u00f6rne\u011fi de, ETEC 522\u2019den tamamen farkl\u0131 olan ve McMaster \u00dcniversitesi\u2019nde y\u00fczy\u00fcze verilen <a href=\"http:\/\/future.mcmaster.ca\/programs\/isci\/\">Integrated Science program<\/a>\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7evik tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131, e\u011fitmenlerin risk almaya a\u00e7\u0131k olmalar\u0131n\u0131 ve kendilerine g\u00fcvenmelerini gerektirir. Tasar\u0131m\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131, iyi bir \u00f6\u011fretim deneyimine sahip olan e\u011fitmenlere ve\/veya e\u011fitmenlerin yenilik\u00e7i ve yarat\u0131c\u0131 \u00f6\u011fretim tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 deste\u011fi almalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr tasar\u0131m deneyiminin nispeten az olmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, tasar\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131 tam anlam\u0131yla belirlenememi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, \u00e7evik yakla\u015f\u0131m k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131n\u0131flarda ba\u015far\u0131yla uygulanmaktad\u0131r ancak daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde nas\u0131l uygulanabilir? Yakla\u015f\u0131m\u0131n ba\u015far\u0131yla uygulanmas\u0131, \u00f6\u011frencilerin ilgili konu alan\u0131nda yeterli temel bilgiye sahip olmalar\u0131na da ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bununla birlikte de\u011fi\u015fken, bilinmez, karma\u015f\u0131k ve belirsiz bir d\u00fcnyan\u0131n gerektirdiklerine daha kolay yan\u0131t verebilece\u011fi i\u00e7in, \u00f6\u011frenme alan\u0131nda daha \u2018\u00e7evik\u2019 tasar\u0131mlar\u0131n ilerleyen y\u0131llarda \u00e7o\u011falaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.<\/p>\n<div class=\"textbox exercises\">\n<h3>Etkinlik 4.7 \u00a0\u00c7evik tasar\u0131mda risk alma<\/h3>\n<ol>\n<li>\u00c7evik\/esnek tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n akademik niteli\u011fi art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 yoksa azaltaca\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmenizin nedeni nedir?<\/li>\n<li>Kendi \u00f6\u011fretim ya\u015fant\u0131n\u0131zda b\u00f6yle bir \u015fey denemek ister misiniz? Ya da halihaz\u0131rda b\u00f6yle bir tasar\u0131m uyguluyor musunuz? Kendi \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131zda b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131n takip etmenin riskleri ve faydalar\u0131 neler olabilir?<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<h2>Kaynak\u00e7a<\/h2>\n<p>Adamson, C. (2012) Learning in a VUCA world,<a href=\"http:\/\/www.online-educa.com\/OEB_Newsportal\/learning-in-a-vuca-world-how-knowledge-workers-learn-to-innovate\/\">\u00a0<em>Online Educa Berlin News Portal<\/em><\/a>, November 13.<\/p>\n<p>Bertram, J. (2013)\u00a0<em><a href=\"http:\/\/www.bottomlineperformance.com\/what-is-agile-learning-design\/\">Agile Learning Design for Beginners<\/a><\/em>\u00a0New Palestine IN: Bottom Line Performance.<\/p>\n<p>Larman, C. and Vodde, B. (2009)\u00a0<em>Scaling Lean and Agile Development<\/em>\u00a0New York: Addison-Wesley.<\/p>\n<p>Meier, D. (2000).\u00a0<em><a href=\"http:\/\/www.amazon.com\/Accelerated-Learning-Handbook-Designing-Delivering\/dp\/0071355472\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1318343928&amp;sr=8-1\/bigdogsbowlofbis\/\">The Accelerated Learning Handbook<\/a><\/em>. New York: McGraw-Hill<\/p>\n<p>Rawsthorne, P. (2012)\u00a0<em><a href=\"http:\/\/www.rawsthorne.org\/bit\/docs\/RawsthorneAIDFinal.pdf\">Agile Instructional Design<\/a><\/em>\u00a0St. John\u2019s NF: Memorial University of Newfoundland.<\/p>\n<p>Ries, E. (2011)\u00a0<em>The Lean Start-Up<\/em>\u00a0New York: Crown Business\/Random House.<\/p>\n","protected":false},"author":43,"menu_order":9,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-270","chapter","type-chapter","status-publish","hentry"],"part":253,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=270"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1234,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/270\/revisions\/1234"}],"part":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/253"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/270\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=270"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=270"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}