6.5.1 Canl\u0131 veya kaydedilmi\u015f<\/h2>\r\nCanl\u0131 ve kaydedilmi\u015f terimleriyle ne s\u00f6ylenmek istendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Canl\u0131 medya, tan\u0131m\u0131 gere\u011fi, ders anlat\u0131mlar\u0131, seminerler ve bire-bir \u00f6zel dersler gibi y\u00fcz y\u00fcze etkinliklerdir. Bir etkinli\u011fin \u2018canl\u0131\u2019 olmas\u0131, herkesin di\u011ferleri gibi ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 yerde bulunmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu bir rock konseri de olabilir, bir spor olay\u0131 da, bir ders de\u2026 Seminer ve benzeri canl\u0131 etkinlikler, g\u00fcven tesis etme gibi ki\u015fisel ili\u015fkilerin \u00f6nemli oldu\u011fu hallerde ya da \u00f6\u011frenciler veya e\u011fitmenler taraf\u0131ndan duygusal olarak sahip olunan tutum veya duru\u015fa meydan okumak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fe yarar. Canl\u0131 bir dersin e\u011fitsel a\u00e7\u0131dan ba\u015fl\u0131ca avantaj\u0131, bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, \u00f6\u011frencilere ilham veren veya onlar\u0131 g\u00fcd\u00fcleyen ya da \u00f6\u011frencileri bulunduklar\u0131 yerden daha yukar\u0131ya ta\u015f\u0131yabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal niteli\u011fi olmas\u0131d\u0131r. Canl\u0131 etkinlikler, do\u011falar\u0131 gere\u011fi ge\u00e7icidirler. \u0130yi hat\u0131rlanabilirler, ancak tekrar edilemezler; tekrar edilseler bile, farkl\u0131 bir dinleyici kitlesiyle tamamen farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, canl\u0131 etkinliklerin kuvvetli bir nitel veya duyu\u015fsal taraf\u0131 vard\u0131r.\r\n\r\nDi\u011fer taraftan kaydedilen medya, bir video kaset veya ses kasetinde oldu\u011fu gibi, kayda sahip olan ki\u015finin s\u00fcrekli eri\u015fimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kitaplar ve di\u011fer bas\u0131l\u0131 materyallerin t\u00fcm\u00fc, kaydedilmi\u015f medya s\u0131n\u0131f\u0131na dahildir. Kaydedilmi\u015f medyan\u0131n en kritik e\u011fitsel \u00f6zelli\u011fi, \u00f6\u011frencilerin ayn\u0131 \u00f6\u011fretim materyaline s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da ve ne zaman uygun olduklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak esnek bir \u015fekilde eri\u015febilmeleridir.\r\n\r\nCanl\u0131 etkinlikler de, tabii ki kaydedilebilir; ancak canl\u0131 bir spor olay\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 etkinli\u011fin banttan kayd\u0131n\u0131 seyreden herkesin bildi\u011fi gibi, bunlar tamamen farkl\u0131 deneyimlerdir. Banttan verilen spor etkinliklerinde, \u00f6zellikle de skoru biliyorsan\u0131z, duygusal y\u00fckleme \u00e7ok daha az olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018canl\u0131\u2019 etkinlikler \u2018s\u0131cak\u2019 etkinlikler, bant kay\u0131tlar\u0131 ise \u2018so\u011fuk\u2019 etkinlikler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bununla birlikte, kaydedilmi\u015f medya da bizi duygusal olarak harekete ge\u00e7irebilir, ayn\u0131 iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir roman gibi.. Ama elbette ki, romandan edinece\u011fimiz deneyim, romanda tasvir edilen olaylar\u0131n i\u00e7erisinde bizzat yer almam\u0131zdan farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r.\r\n6.5.2 Senkron veya asenkron<\/h2>\r\nSenkron teknolojiler, ileti\u015fim s\u00fcrecinde yer alan t\u00fcm taraflar\u0131n hep birlikte ve ayn\u0131 anda kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir. Taraflar\u0131n, ayn\u0131 mekanda olmalar\u0131na gerek yoktur.\r\n\r\nDolay\u0131s\u0131yla canl\u0131 etkinlikler, senkron veya e\u015f zamanl\u0131 medyaya bir \u00f6rnek olabilir; ancak canl\u0131 etkinliklerin tersine, teknoloji sayesinde senkron \u00f6\u011frenmede herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131na gerek yoktur. Tek yap\u0131lmas\u0131 gereken, mekandan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, etkinli\u011fe ayn\u0131 anda kat\u0131lmakt\u0131r. Video konferans veya webinar, \u2018canl\u0131\u2019 olarak yay\u0131nlanabilen fakat herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131n\u0131 gerektirmeyen senkron teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. Di\u011fer senkron teknolojilere \u00f6rnek, televizyon ve radyo yay\u0131nlar\u0131d\u0131r. Yay\u0131n\u0131n iletildi\u011fi saatte \u2018orada\u2019 olmal\u0131s\u0131n\u0131z, yoksa yay\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Ancak \u2018orada\u2019 ile kast etti\u011fimiz yer, e\u011fitmenin bulundu\u011fu yerden farkl\u0131 bir yer olabilir.\r\n\r\nAsenkron teknolojiler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n farkl\u0131 zamanlarda enformasyona eri\u015febilmelerini veya ileti\u015fime ge\u00e7ebilmelerini olanakl\u0131 k\u0131lar. Yer ve zaman se\u00e7imi, genellikle kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n tercihine kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kaydedilen t\u00fcm medya t\u00fcrleri, asenkrondur. Kitaplar, DVD\u2019ler, YouTube videolar\u0131, kaydedilen ve \u0130nternet \u00fczerinden eri\u015fime sunulan ders anlat\u0131m videolar\u0131 ve \u00e7evrimi\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 asenkron medya veya teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. \u00d6\u011frenenler, bu teknolojilere istedikleri zaman ve istedikleri yerden eri\u015febilirler.\r\n\r\n\u015eekil 6.5.2, farkl\u0131 zaman ve mekan kombinasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, medya t\u00fcrleri aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6stermektedir.\r\n\r\n
\r\n\r\n[caption id=\"attachment_126\" align=\"aligncenter\" width=\"529\"]![\"\"](\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/6.5.2.jpg\")
\u015eekil 6.5.2 \u00d6\u011fretmen\/e\u011fitmenlerin \u00f6\u011frencilerden zaman ve mekan \u00fczerinden ayr\u0131m\u0131[\/caption]\r\n\r\n
\r\n\r\n6.5.3 Neden \u00f6nemli?<\/h2>\r\nE\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, asenkron veya kaydedilen medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkilendirilen b\u00fcy\u00fck faydalar bulunmaktad\u0131r. Enformasyona herhangi bir zaman eri\u015febilmek veya istendi\u011fi zaman ileti\u015fim kurabilmek, \u00f6\u011frenenlere daha fazla kontrol ve esneklik vermektedir. Bu medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitsel faydalar, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada teyit edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Means vd. (2010), \u00f6\u011frencilerin harmanlanm\u0131\u015f derslerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funa, \u00e7\u00fcnk\u00fc etkinliklere ve g\u00f6revlere daha fazla zaman harcad\u0131klar\u0131na ve elbette ki \u00e7evrimi\u00e7i materyallerin \u00f6\u011frencilerin eri\u015fimine s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmi\u015ftir.\r\n\r\nA\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, i\u00e7erik ve format ayn\u0131 da olsa, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 yay\u0131ndan ziyade kasetlere kaydedilen radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 dinlemeyi tercih etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (Grundin, 1981; Bates vd., 1981). Bununla beraber, ses kayd\u0131n\u0131n bi\u00e7imi de\u011fi\u015fip \u00f6\u011frenciler kasetlerin tekrar \u00e7alma ve durdurma gibi kontrol \u00f6zelliklerini kullanmaya ba\u015flay\u0131nca, sa\u011flanan faydan\u0131n daha da \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yay\u0131nlar\u0131n do\u011frudan kaydedildi\u011fi kasetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin b\u00f6yle \u2018tasarlanm\u0131\u015f\u2019 ses kasetlerinden daha iyi \u00f6\u011frendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir; \u00f6zellikle de kasetler metin veya grafik gibi g\u00f6rsel materyallerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilip zenginle\u015ftirildi\u011finde\u2026 Bu \u00f6zellik, \u00f6rne\u011fin matematik form\u00fcllerinin \u00f6\u011frenciye anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 benzeri materyallerde bilhassa de\u011ferlidir (Durbridge, 1983).\r\n\r\nBu ara\u015ft\u0131rma, senkron teknolojilerden asenkron teknolojilere ge\u00e7erken tasar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. B\u00f6ylelikle, esneklik ve eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kaydedilmesi veya okuma materyallerine zaman veya yer s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n eri\u015filebilmesinin faydalar\u0131 olsa da, ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n veya metinlerin asenkron kullan\u0131m i\u00e7in yeniden tasarlanmas\u0131n\u0131n (testler, geri bildirimler, \u00f6\u011frencilerin dersi durdurup ara\u015ft\u0131rma veya ekstra okuma yaparak derse geri d\u00f6nmesini g\u00f6steren noktalar gibi) \u00f6\u011frenme faydalar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla \u00f6ng\u00f6rebiliriz.\r\n\r\nKay\u0131tl\u0131 ve akan materyaller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla medyaya eri\u015fme olana\u011f\u0131, \u00f6\u011fretim tarihinin deneyimledi\u011fi en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerden biridir. Buna ra\u011fmen y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde ge\u00e7erli paradigma, halen daha, canl\u0131 dersler ve seminerlerdir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi canl\u0131 medyan\u0131n \u00f6nemli avantajlar\u0131 olsa da, sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 en iyi \u015fekilde kullanabilmek i\u00e7in daha se\u00e7ici olunmas\u0131 gerekmektedir.\r\n6.5.4 \u0130nternetin \u00f6nemi<\/h2>\r\nYay\u0131n\/ileti\u015fimsel ve senkron\/asenkron birbirinden farkl\u0131 iki boyuttur. Bunlar\u0131 \u015eekil 6.5.4\u2019deki gibi bir matrise yerle\u015ftirdi\u011fimizde, farkl\u0131 teknolojileri matrisin farkl\u0131 kadranlar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle ben birka\u00e7 teknolojiyi yerle\u015ftirdim, e\u011fer isterseniz ba\u015fka teknolojileri de matrise ekleyebilirsiniz.\r\n\r\n
\r\n\r\n[caption id=\"attachment_127\" align=\"aligncenter\" width=\"538\"]![\"\"](\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/6.5.4-1024x687.png\")
\u015eekil 6.5.4 Medya \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130nternet\u2019in \u00f6nemi[\/caption]\r\n\r\n
\r\n\r\n\u0130nternet ni\u00e7in bu kadar \u00f6nemli? T\u00fcm di\u011fer medya t\u00fcrlerini ve teknolojileri kapsayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z olanaklar sunan bir medya oldu\u011fu i\u00e7in\u2026 Bu durum, e\u011fer istersek, \u00f6\u011fretimimizi nas\u0131l tasarlamam\u0131z gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn olabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece, teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 bu tek bir medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda olursa olsun en etkili \u015fekilde kullanabiliriz.\r\n6.5.5 Sonu\u00e7<\/h2>\r\nBu a\u015famada, \u015funu belirtmem gerekir: yay\u0131n\/ileti\u015fimsel\/senkron\/asenkron \u00f6zelliklerinin baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinden bahsetmi\u015f olsam da, farkl\u0131 teknolojileri ne zaman kullanaca\u011f\u0131m\u0131z veya birle\u015ftirebilece\u011fimize karar verebilmek i\u00e7in bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu da, belirli ba\u011flamlar i\u00e7erisinde en do\u011fru ve en uygun teknolojileri se\u00e7memizi sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fctlerin geli\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.\r\n\r\nEtkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\r\n\r\n \t- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\r\n \t
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\r\n \t
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\r\nBates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.\r\n\r\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nGrundin, H. (1981) Open University Broadcasting Times and their Impact on Students\u2019 Viewing\/Listening<\/em> Milton Keynes: The Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nMeans, B. et al. (2009) Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning: AMeta-Analysis and Review of Online Learning Studies<\/em> <\/a>Washington, DC: US Department of Education.","rendered":"![\"\"](\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2017\/09\/6.5.1-1024x648.jpg\")
\u015eekil 6.5.1 Ses kasetleri, kaydedilmi\u015f, asenkron bir teknolojidir.<\/figcaption><\/figure>\n
\nFarkl\u0131 medya ve teknolojiler, zaman ve mekan i\u00e7erisinde farkl\u0131 i\u015flerler. Bu boyutlar, hem \u00f6\u011frenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmak veya engellemek hem de \u00f6\u011frenenler i\u00e7in daha fazla esneklik sa\u011flamak veya sahip olduklar\u0131 esnekli\u011fi k\u0131s\u0131tlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Burada, ger\u00e7ekten birbirine yak\u0131n iki boyut bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n
\n- \u2018canl\u0131\u2019 veya kaydedilmi\u015f<\/li>\n
- senkron (e\u015f zamanl\u0131) veya asenkron (farkl\u0131 zamanl\u0131)<\/li>\n<\/ul>\n
6.5.1 Canl\u0131 veya kaydedilmi\u015f<\/h2>\n
Canl\u0131 ve kaydedilmi\u015f terimleriyle ne s\u00f6ylenmek istendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Canl\u0131 medya, tan\u0131m\u0131 gere\u011fi, ders anlat\u0131mlar\u0131, seminerler ve bire-bir \u00f6zel dersler gibi y\u00fcz y\u00fcze etkinliklerdir. Bir etkinli\u011fin \u2018canl\u0131\u2019 olmas\u0131, herkesin di\u011ferleri gibi ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 yerde bulunmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu bir rock konseri de olabilir, bir spor olay\u0131 da, bir ders de\u2026 Seminer ve benzeri canl\u0131 etkinlikler, g\u00fcven tesis etme gibi ki\u015fisel ili\u015fkilerin \u00f6nemli oldu\u011fu hallerde ya da \u00f6\u011frenciler veya e\u011fitmenler taraf\u0131ndan duygusal olarak sahip olunan tutum veya duru\u015fa meydan okumak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fe yarar. Canl\u0131 bir dersin e\u011fitsel a\u00e7\u0131dan ba\u015fl\u0131ca avantaj\u0131, bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, \u00f6\u011frencilere ilham veren veya onlar\u0131 g\u00fcd\u00fcleyen ya da \u00f6\u011frencileri bulunduklar\u0131 yerden daha yukar\u0131ya ta\u015f\u0131yabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal niteli\u011fi olmas\u0131d\u0131r. Canl\u0131 etkinlikler, do\u011falar\u0131 gere\u011fi ge\u00e7icidirler. \u0130yi hat\u0131rlanabilirler, ancak tekrar edilemezler; tekrar edilseler bile, farkl\u0131 bir dinleyici kitlesiyle tamamen farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, canl\u0131 etkinliklerin kuvvetli bir nitel veya duyu\u015fsal taraf\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan kaydedilen medya, bir video kaset veya ses kasetinde oldu\u011fu gibi, kayda sahip olan ki\u015finin s\u00fcrekli eri\u015fimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kitaplar ve di\u011fer bas\u0131l\u0131 materyallerin t\u00fcm\u00fc, kaydedilmi\u015f medya s\u0131n\u0131f\u0131na dahildir. Kaydedilmi\u015f medyan\u0131n en kritik e\u011fitsel \u00f6zelli\u011fi, \u00f6\u011frencilerin ayn\u0131 \u00f6\u011fretim materyaline s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da ve ne zaman uygun olduklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak esnek bir \u015fekilde eri\u015febilmeleridir.<\/p>\n
Canl\u0131 etkinlikler de, tabii ki kaydedilebilir; ancak canl\u0131 bir spor olay\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 etkinli\u011fin banttan kayd\u0131n\u0131 seyreden herkesin bildi\u011fi gibi, bunlar tamamen farkl\u0131 deneyimlerdir. Banttan verilen spor etkinliklerinde, \u00f6zellikle de skoru biliyorsan\u0131z, duygusal y\u00fckleme \u00e7ok daha az olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018canl\u0131\u2019 etkinlikler \u2018s\u0131cak\u2019 etkinlikler, bant kay\u0131tlar\u0131 ise \u2018so\u011fuk\u2019 etkinlikler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bununla birlikte, kaydedilmi\u015f medya da bizi duygusal olarak harekete ge\u00e7irebilir, ayn\u0131 iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir roman gibi.. Ama elbette ki, romandan edinece\u011fimiz deneyim, romanda tasvir edilen olaylar\u0131n i\u00e7erisinde bizzat yer almam\u0131zdan farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r.<\/p>\n
6.5.2 Senkron veya asenkron<\/h2>\n
Senkron teknolojiler, ileti\u015fim s\u00fcrecinde yer alan t\u00fcm taraflar\u0131n hep birlikte ve ayn\u0131 anda kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir. Taraflar\u0131n, ayn\u0131 mekanda olmalar\u0131na gerek yoktur.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla canl\u0131 etkinlikler, senkron veya e\u015f zamanl\u0131 medyaya bir \u00f6rnek olabilir; ancak canl\u0131 etkinliklerin tersine, teknoloji sayesinde senkron \u00f6\u011frenmede herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131na gerek yoktur. Tek yap\u0131lmas\u0131 gereken, mekandan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, etkinli\u011fe ayn\u0131 anda kat\u0131lmakt\u0131r. Video konferans veya webinar, \u2018canl\u0131\u2019 olarak yay\u0131nlanabilen fakat herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131n\u0131 gerektirmeyen senkron teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. Di\u011fer senkron teknolojilere \u00f6rnek, televizyon ve radyo yay\u0131nlar\u0131d\u0131r. Yay\u0131n\u0131n iletildi\u011fi saatte \u2018orada\u2019 olmal\u0131s\u0131n\u0131z, yoksa yay\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Ancak \u2018orada\u2019 ile kast etti\u011fimiz yer, e\u011fitmenin bulundu\u011fu yerden farkl\u0131 bir yer olabilir.<\/p>\n
Asenkron teknolojiler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n farkl\u0131 zamanlarda enformasyona eri\u015febilmelerini veya ileti\u015fime ge\u00e7ebilmelerini olanakl\u0131 k\u0131lar. Yer ve zaman se\u00e7imi, genellikle kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n tercihine kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kaydedilen t\u00fcm medya t\u00fcrleri, asenkrondur. Kitaplar, DVD\u2019ler, YouTube videolar\u0131, kaydedilen ve \u0130nternet \u00fczerinden eri\u015fime sunulan ders anlat\u0131m videolar\u0131 ve \u00e7evrimi\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 asenkron medya veya teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. \u00d6\u011frenenler, bu teknolojilere istedikleri zaman ve istedikleri yerden eri\u015febilirler.<\/p>\n
\u015eekil 6.5.2, farkl\u0131 zaman ve mekan kombinasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, medya t\u00fcrleri aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.2 \u00d6\u011fretmen\/e\u011fitmenlerin \u00f6\u011frencilerden zaman ve mekan \u00fczerinden ayr\u0131m\u0131<\/figcaption><\/figure>\n
\n6.5.3 Neden \u00f6nemli?<\/h2>\n
E\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, asenkron veya kaydedilen medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkilendirilen b\u00fcy\u00fck faydalar bulunmaktad\u0131r. Enformasyona herhangi bir zaman eri\u015febilmek veya istendi\u011fi zaman ileti\u015fim kurabilmek, \u00f6\u011frenenlere daha fazla kontrol ve esneklik vermektedir. Bu medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitsel faydalar, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada teyit edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Means vd. (2010), \u00f6\u011frencilerin harmanlanm\u0131\u015f derslerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funa, \u00e7\u00fcnk\u00fc etkinliklere ve g\u00f6revlere daha fazla zaman harcad\u0131klar\u0131na ve elbette ki \u00e7evrimi\u00e7i materyallerin \u00f6\u011frencilerin eri\u015fimine s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, i\u00e7erik ve format ayn\u0131 da olsa, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 yay\u0131ndan ziyade kasetlere kaydedilen radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 dinlemeyi tercih etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (Grundin, 1981; Bates vd., 1981). Bununla beraber, ses kayd\u0131n\u0131n bi\u00e7imi de\u011fi\u015fip \u00f6\u011frenciler kasetlerin tekrar \u00e7alma ve durdurma gibi kontrol \u00f6zelliklerini kullanmaya ba\u015flay\u0131nca, sa\u011flanan faydan\u0131n daha da \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yay\u0131nlar\u0131n do\u011frudan kaydedildi\u011fi kasetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin b\u00f6yle \u2018tasarlanm\u0131\u015f\u2019 ses kasetlerinden daha iyi \u00f6\u011frendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir; \u00f6zellikle de kasetler metin veya grafik gibi g\u00f6rsel materyallerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilip zenginle\u015ftirildi\u011finde\u2026 Bu \u00f6zellik, \u00f6rne\u011fin matematik form\u00fcllerinin \u00f6\u011frenciye anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 benzeri materyallerde bilhassa de\u011ferlidir (Durbridge, 1983).<\/p>\n
Bu ara\u015ft\u0131rma, senkron teknolojilerden asenkron teknolojilere ge\u00e7erken tasar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. B\u00f6ylelikle, esneklik ve eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kaydedilmesi veya okuma materyallerine zaman veya yer s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n eri\u015filebilmesinin faydalar\u0131 olsa da, ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n veya metinlerin asenkron kullan\u0131m i\u00e7in yeniden tasarlanmas\u0131n\u0131n (testler, geri bildirimler, \u00f6\u011frencilerin dersi durdurup ara\u015ft\u0131rma veya ekstra okuma yaparak derse geri d\u00f6nmesini g\u00f6steren noktalar gibi) \u00f6\u011frenme faydalar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla \u00f6ng\u00f6rebiliriz.<\/p>\n
Kay\u0131tl\u0131 ve akan materyaller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla medyaya eri\u015fme olana\u011f\u0131, \u00f6\u011fretim tarihinin deneyimledi\u011fi en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerden biridir. Buna ra\u011fmen y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde ge\u00e7erli paradigma, halen daha, canl\u0131 dersler ve seminerlerdir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi canl\u0131 medyan\u0131n \u00f6nemli avantajlar\u0131 olsa da, sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 en iyi \u015fekilde kullanabilmek i\u00e7in daha se\u00e7ici olunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
6.5.4 \u0130nternetin \u00f6nemi<\/h2>\n
Yay\u0131n\/ileti\u015fimsel ve senkron\/asenkron birbirinden farkl\u0131 iki boyuttur. Bunlar\u0131 \u015eekil 6.5.4\u2019deki gibi bir matrise yerle\u015ftirdi\u011fimizde, farkl\u0131 teknolojileri matrisin farkl\u0131 kadranlar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle ben birka\u00e7 teknolojiyi yerle\u015ftirdim, e\u011fer isterseniz ba\u015fka teknolojileri de matrise ekleyebilirsiniz.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.4 Medya \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130nternet\u2019in \u00f6nemi<\/figcaption><\/figure>\n
\n\u0130nternet ni\u00e7in bu kadar \u00f6nemli? T\u00fcm di\u011fer medya t\u00fcrlerini ve teknolojileri kapsayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z olanaklar sunan bir medya oldu\u011fu i\u00e7in\u2026 Bu durum, e\u011fer istersek, \u00f6\u011fretimimizi nas\u0131l tasarlamam\u0131z gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn olabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece, teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 bu tek bir medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda olursa olsun en etkili \u015fekilde kullanabiliriz.<\/p>\n
6.5.5 Sonu\u00e7<\/h2>\n
Bu a\u015famada, \u015funu belirtmem gerekir: yay\u0131n\/ileti\u015fimsel\/senkron\/asenkron \u00f6zelliklerinin baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinden bahsetmi\u015f olsam da, farkl\u0131 teknolojileri ne zaman kullanaca\u011f\u0131m\u0131z veya birle\u015ftirebilece\u011fimize karar verebilmek i\u00e7in bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu da, belirli ba\u011flamlar i\u00e7erisinde en do\u011fru ve en uygun teknolojileri se\u00e7memizi sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fctlerin geli\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
\nEtkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\n\n- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\n
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\n
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\n
Bates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.<\/p>\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.<\/p>\n
\r\n\r\n[caption id=\"attachment_126\" align=\"aligncenter\" width=\"529\"]
\u015eekil 6.5.2 \u00d6\u011fretmen\/e\u011fitmenlerin \u00f6\u011frencilerden zaman ve mekan \u00fczerinden ayr\u0131m\u0131[\/caption]\r\n\r\n\r\n\r\n
6.5.3 Neden \u00f6nemli?<\/h2>\r\nE\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, asenkron veya kaydedilen medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkilendirilen b\u00fcy\u00fck faydalar bulunmaktad\u0131r. Enformasyona herhangi bir zaman eri\u015febilmek veya istendi\u011fi zaman ileti\u015fim kurabilmek, \u00f6\u011frenenlere daha fazla kontrol ve esneklik vermektedir. Bu medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitsel faydalar, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada teyit edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Means vd. (2010), \u00f6\u011frencilerin harmanlanm\u0131\u015f derslerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funa, \u00e7\u00fcnk\u00fc etkinliklere ve g\u00f6revlere daha fazla zaman harcad\u0131klar\u0131na ve elbette ki \u00e7evrimi\u00e7i materyallerin \u00f6\u011frencilerin eri\u015fimine s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmi\u015ftir.\r\n\r\nA\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, i\u00e7erik ve format ayn\u0131 da olsa, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 yay\u0131ndan ziyade kasetlere kaydedilen radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 dinlemeyi tercih etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (Grundin, 1981; Bates vd., 1981). Bununla beraber, ses kayd\u0131n\u0131n bi\u00e7imi de\u011fi\u015fip \u00f6\u011frenciler kasetlerin tekrar \u00e7alma ve durdurma gibi kontrol \u00f6zelliklerini kullanmaya ba\u015flay\u0131nca, sa\u011flanan faydan\u0131n daha da \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yay\u0131nlar\u0131n do\u011frudan kaydedildi\u011fi kasetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin b\u00f6yle \u2018tasarlanm\u0131\u015f\u2019 ses kasetlerinden daha iyi \u00f6\u011frendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir; \u00f6zellikle de kasetler metin veya grafik gibi g\u00f6rsel materyallerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilip zenginle\u015ftirildi\u011finde\u2026 Bu \u00f6zellik, \u00f6rne\u011fin matematik form\u00fcllerinin \u00f6\u011frenciye anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 benzeri materyallerde bilhassa de\u011ferlidir (Durbridge, 1983).\r\n\r\nBu ara\u015ft\u0131rma, senkron teknolojilerden asenkron teknolojilere ge\u00e7erken tasar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. B\u00f6ylelikle, esneklik ve eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kaydedilmesi veya okuma materyallerine zaman veya yer s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n eri\u015filebilmesinin faydalar\u0131 olsa da, ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n veya metinlerin asenkron kullan\u0131m i\u00e7in yeniden tasarlanmas\u0131n\u0131n (testler, geri bildirimler, \u00f6\u011frencilerin dersi durdurup ara\u015ft\u0131rma veya ekstra okuma yaparak derse geri d\u00f6nmesini g\u00f6steren noktalar gibi) \u00f6\u011frenme faydalar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla \u00f6ng\u00f6rebiliriz.\r\n\r\nKay\u0131tl\u0131 ve akan materyaller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla medyaya eri\u015fme olana\u011f\u0131, \u00f6\u011fretim tarihinin deneyimledi\u011fi en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerden biridir. Buna ra\u011fmen y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde ge\u00e7erli paradigma, halen daha, canl\u0131 dersler ve seminerlerdir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi canl\u0131 medyan\u0131n \u00f6nemli avantajlar\u0131 olsa da, sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 en iyi \u015fekilde kullanabilmek i\u00e7in daha se\u00e7ici olunmas\u0131 gerekmektedir.\r\n6.5.4 \u0130nternetin \u00f6nemi<\/h2>\r\nYay\u0131n\/ileti\u015fimsel ve senkron\/asenkron birbirinden farkl\u0131 iki boyuttur. Bunlar\u0131 \u015eekil 6.5.4\u2019deki gibi bir matrise yerle\u015ftirdi\u011fimizde, farkl\u0131 teknolojileri matrisin farkl\u0131 kadranlar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle ben birka\u00e7 teknolojiyi yerle\u015ftirdim, e\u011fer isterseniz ba\u015fka teknolojileri de matrise ekleyebilirsiniz.\r\n\r\n
\r\n\r\n[caption id=\"attachment_127\" align=\"aligncenter\" width=\"538\"] \u015eekil 6.5.4 Medya \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130nternet\u2019in \u00f6nemi[\/caption]\r\n\r\n
\r\n\r\n\u0130nternet ni\u00e7in bu kadar \u00f6nemli? T\u00fcm di\u011fer medya t\u00fcrlerini ve teknolojileri kapsayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z olanaklar sunan bir medya oldu\u011fu i\u00e7in\u2026 Bu durum, e\u011fer istersek, \u00f6\u011fretimimizi nas\u0131l tasarlamam\u0131z gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn olabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece, teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 bu tek bir medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda olursa olsun en etkili \u015fekilde kullanabiliriz.\r\n6.5.5 Sonu\u00e7<\/h2>\r\nBu a\u015famada, \u015funu belirtmem gerekir: yay\u0131n\/ileti\u015fimsel\/senkron\/asenkron \u00f6zelliklerinin baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinden bahsetmi\u015f olsam da, farkl\u0131 teknolojileri ne zaman kullanaca\u011f\u0131m\u0131z veya birle\u015ftirebilece\u011fimize karar verebilmek i\u00e7in bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu da, belirli ba\u011flamlar i\u00e7erisinde en do\u011fru ve en uygun teknolojileri se\u00e7memizi sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fctlerin geli\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.\r\n\r\nEtkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\r\n\r\n \t- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\r\n \t
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\r\n \t
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\r\nBates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.\r\n\r\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nGrundin, H. (1981) Open University Broadcasting Times and their Impact on Students\u2019 Viewing\/Listening<\/em> Milton Keynes: The Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nMeans, B. et al. (2009) Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning: AMeta-Analysis and Review of Online Learning Studies<\/em> <\/a>Washington, DC: US Department of Education.","rendered":"\u015eekil 6.5.1 Ses kasetleri, kaydedilmi\u015f, asenkron bir teknolojidir.<\/figcaption><\/figure>\n
\nFarkl\u0131 medya ve teknolojiler, zaman ve mekan i\u00e7erisinde farkl\u0131 i\u015flerler. Bu boyutlar, hem \u00f6\u011frenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmak veya engellemek hem de \u00f6\u011frenenler i\u00e7in daha fazla esneklik sa\u011flamak veya sahip olduklar\u0131 esnekli\u011fi k\u0131s\u0131tlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Burada, ger\u00e7ekten birbirine yak\u0131n iki boyut bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n
\n- \u2018canl\u0131\u2019 veya kaydedilmi\u015f<\/li>\n
- senkron (e\u015f zamanl\u0131) veya asenkron (farkl\u0131 zamanl\u0131)<\/li>\n<\/ul>\n
6.5.1 Canl\u0131 veya kaydedilmi\u015f<\/h2>\n
Canl\u0131 ve kaydedilmi\u015f terimleriyle ne s\u00f6ylenmek istendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Canl\u0131 medya, tan\u0131m\u0131 gere\u011fi, ders anlat\u0131mlar\u0131, seminerler ve bire-bir \u00f6zel dersler gibi y\u00fcz y\u00fcze etkinliklerdir. Bir etkinli\u011fin \u2018canl\u0131\u2019 olmas\u0131, herkesin di\u011ferleri gibi ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 yerde bulunmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu bir rock konseri de olabilir, bir spor olay\u0131 da, bir ders de\u2026 Seminer ve benzeri canl\u0131 etkinlikler, g\u00fcven tesis etme gibi ki\u015fisel ili\u015fkilerin \u00f6nemli oldu\u011fu hallerde ya da \u00f6\u011frenciler veya e\u011fitmenler taraf\u0131ndan duygusal olarak sahip olunan tutum veya duru\u015fa meydan okumak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fe yarar. Canl\u0131 bir dersin e\u011fitsel a\u00e7\u0131dan ba\u015fl\u0131ca avantaj\u0131, bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, \u00f6\u011frencilere ilham veren veya onlar\u0131 g\u00fcd\u00fcleyen ya da \u00f6\u011frencileri bulunduklar\u0131 yerden daha yukar\u0131ya ta\u015f\u0131yabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal niteli\u011fi olmas\u0131d\u0131r. Canl\u0131 etkinlikler, do\u011falar\u0131 gere\u011fi ge\u00e7icidirler. \u0130yi hat\u0131rlanabilirler, ancak tekrar edilemezler; tekrar edilseler bile, farkl\u0131 bir dinleyici kitlesiyle tamamen farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, canl\u0131 etkinliklerin kuvvetli bir nitel veya duyu\u015fsal taraf\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan kaydedilen medya, bir video kaset veya ses kasetinde oldu\u011fu gibi, kayda sahip olan ki\u015finin s\u00fcrekli eri\u015fimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kitaplar ve di\u011fer bas\u0131l\u0131 materyallerin t\u00fcm\u00fc, kaydedilmi\u015f medya s\u0131n\u0131f\u0131na dahildir. Kaydedilmi\u015f medyan\u0131n en kritik e\u011fitsel \u00f6zelli\u011fi, \u00f6\u011frencilerin ayn\u0131 \u00f6\u011fretim materyaline s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da ve ne zaman uygun olduklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak esnek bir \u015fekilde eri\u015febilmeleridir.<\/p>\n
Canl\u0131 etkinlikler de, tabii ki kaydedilebilir; ancak canl\u0131 bir spor olay\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 etkinli\u011fin banttan kayd\u0131n\u0131 seyreden herkesin bildi\u011fi gibi, bunlar tamamen farkl\u0131 deneyimlerdir. Banttan verilen spor etkinliklerinde, \u00f6zellikle de skoru biliyorsan\u0131z, duygusal y\u00fckleme \u00e7ok daha az olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018canl\u0131\u2019 etkinlikler \u2018s\u0131cak\u2019 etkinlikler, bant kay\u0131tlar\u0131 ise \u2018so\u011fuk\u2019 etkinlikler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bununla birlikte, kaydedilmi\u015f medya da bizi duygusal olarak harekete ge\u00e7irebilir, ayn\u0131 iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir roman gibi.. Ama elbette ki, romandan edinece\u011fimiz deneyim, romanda tasvir edilen olaylar\u0131n i\u00e7erisinde bizzat yer almam\u0131zdan farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r.<\/p>\n
6.5.2 Senkron veya asenkron<\/h2>\n
Senkron teknolojiler, ileti\u015fim s\u00fcrecinde yer alan t\u00fcm taraflar\u0131n hep birlikte ve ayn\u0131 anda kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir. Taraflar\u0131n, ayn\u0131 mekanda olmalar\u0131na gerek yoktur.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla canl\u0131 etkinlikler, senkron veya e\u015f zamanl\u0131 medyaya bir \u00f6rnek olabilir; ancak canl\u0131 etkinliklerin tersine, teknoloji sayesinde senkron \u00f6\u011frenmede herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131na gerek yoktur. Tek yap\u0131lmas\u0131 gereken, mekandan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, etkinli\u011fe ayn\u0131 anda kat\u0131lmakt\u0131r. Video konferans veya webinar, \u2018canl\u0131\u2019 olarak yay\u0131nlanabilen fakat herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131n\u0131 gerektirmeyen senkron teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. Di\u011fer senkron teknolojilere \u00f6rnek, televizyon ve radyo yay\u0131nlar\u0131d\u0131r. Yay\u0131n\u0131n iletildi\u011fi saatte \u2018orada\u2019 olmal\u0131s\u0131n\u0131z, yoksa yay\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Ancak \u2018orada\u2019 ile kast etti\u011fimiz yer, e\u011fitmenin bulundu\u011fu yerden farkl\u0131 bir yer olabilir.<\/p>\n
Asenkron teknolojiler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n farkl\u0131 zamanlarda enformasyona eri\u015febilmelerini veya ileti\u015fime ge\u00e7ebilmelerini olanakl\u0131 k\u0131lar. Yer ve zaman se\u00e7imi, genellikle kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n tercihine kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kaydedilen t\u00fcm medya t\u00fcrleri, asenkrondur. Kitaplar, DVD\u2019ler, YouTube videolar\u0131, kaydedilen ve \u0130nternet \u00fczerinden eri\u015fime sunulan ders anlat\u0131m videolar\u0131 ve \u00e7evrimi\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 asenkron medya veya teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. \u00d6\u011frenenler, bu teknolojilere istedikleri zaman ve istedikleri yerden eri\u015febilirler.<\/p>\n
\u015eekil 6.5.2, farkl\u0131 zaman ve mekan kombinasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, medya t\u00fcrleri aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.2 \u00d6\u011fretmen\/e\u011fitmenlerin \u00f6\u011frencilerden zaman ve mekan \u00fczerinden ayr\u0131m\u0131<\/figcaption><\/figure>\n
\n6.5.3 Neden \u00f6nemli?<\/h2>\n
E\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, asenkron veya kaydedilen medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkilendirilen b\u00fcy\u00fck faydalar bulunmaktad\u0131r. Enformasyona herhangi bir zaman eri\u015febilmek veya istendi\u011fi zaman ileti\u015fim kurabilmek, \u00f6\u011frenenlere daha fazla kontrol ve esneklik vermektedir. Bu medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitsel faydalar, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada teyit edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Means vd. (2010), \u00f6\u011frencilerin harmanlanm\u0131\u015f derslerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funa, \u00e7\u00fcnk\u00fc etkinliklere ve g\u00f6revlere daha fazla zaman harcad\u0131klar\u0131na ve elbette ki \u00e7evrimi\u00e7i materyallerin \u00f6\u011frencilerin eri\u015fimine s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, i\u00e7erik ve format ayn\u0131 da olsa, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 yay\u0131ndan ziyade kasetlere kaydedilen radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 dinlemeyi tercih etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (Grundin, 1981; Bates vd., 1981). Bununla beraber, ses kayd\u0131n\u0131n bi\u00e7imi de\u011fi\u015fip \u00f6\u011frenciler kasetlerin tekrar \u00e7alma ve durdurma gibi kontrol \u00f6zelliklerini kullanmaya ba\u015flay\u0131nca, sa\u011flanan faydan\u0131n daha da \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yay\u0131nlar\u0131n do\u011frudan kaydedildi\u011fi kasetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin b\u00f6yle \u2018tasarlanm\u0131\u015f\u2019 ses kasetlerinden daha iyi \u00f6\u011frendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir; \u00f6zellikle de kasetler metin veya grafik gibi g\u00f6rsel materyallerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilip zenginle\u015ftirildi\u011finde\u2026 Bu \u00f6zellik, \u00f6rne\u011fin matematik form\u00fcllerinin \u00f6\u011frenciye anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 benzeri materyallerde bilhassa de\u011ferlidir (Durbridge, 1983).<\/p>\n
Bu ara\u015ft\u0131rma, senkron teknolojilerden asenkron teknolojilere ge\u00e7erken tasar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. B\u00f6ylelikle, esneklik ve eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kaydedilmesi veya okuma materyallerine zaman veya yer s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n eri\u015filebilmesinin faydalar\u0131 olsa da, ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n veya metinlerin asenkron kullan\u0131m i\u00e7in yeniden tasarlanmas\u0131n\u0131n (testler, geri bildirimler, \u00f6\u011frencilerin dersi durdurup ara\u015ft\u0131rma veya ekstra okuma yaparak derse geri d\u00f6nmesini g\u00f6steren noktalar gibi) \u00f6\u011frenme faydalar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla \u00f6ng\u00f6rebiliriz.<\/p>\n
Kay\u0131tl\u0131 ve akan materyaller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla medyaya eri\u015fme olana\u011f\u0131, \u00f6\u011fretim tarihinin deneyimledi\u011fi en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerden biridir. Buna ra\u011fmen y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde ge\u00e7erli paradigma, halen daha, canl\u0131 dersler ve seminerlerdir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi canl\u0131 medyan\u0131n \u00f6nemli avantajlar\u0131 olsa da, sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 en iyi \u015fekilde kullanabilmek i\u00e7in daha se\u00e7ici olunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
6.5.4 \u0130nternetin \u00f6nemi<\/h2>\n
Yay\u0131n\/ileti\u015fimsel ve senkron\/asenkron birbirinden farkl\u0131 iki boyuttur. Bunlar\u0131 \u015eekil 6.5.4\u2019deki gibi bir matrise yerle\u015ftirdi\u011fimizde, farkl\u0131 teknolojileri matrisin farkl\u0131 kadranlar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle ben birka\u00e7 teknolojiyi yerle\u015ftirdim, e\u011fer isterseniz ba\u015fka teknolojileri de matrise ekleyebilirsiniz.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.4 Medya \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130nternet\u2019in \u00f6nemi<\/figcaption><\/figure>\n
\n\u0130nternet ni\u00e7in bu kadar \u00f6nemli? T\u00fcm di\u011fer medya t\u00fcrlerini ve teknolojileri kapsayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z olanaklar sunan bir medya oldu\u011fu i\u00e7in\u2026 Bu durum, e\u011fer istersek, \u00f6\u011fretimimizi nas\u0131l tasarlamam\u0131z gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn olabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece, teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 bu tek bir medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda olursa olsun en etkili \u015fekilde kullanabiliriz.<\/p>\n
6.5.5 Sonu\u00e7<\/h2>\n
Bu a\u015famada, \u015funu belirtmem gerekir: yay\u0131n\/ileti\u015fimsel\/senkron\/asenkron \u00f6zelliklerinin baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinden bahsetmi\u015f olsam da, farkl\u0131 teknolojileri ne zaman kullanaca\u011f\u0131m\u0131z veya birle\u015ftirebilece\u011fimize karar verebilmek i\u00e7in bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu da, belirli ba\u011flamlar i\u00e7erisinde en do\u011fru ve en uygun teknolojileri se\u00e7memizi sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fctlerin geli\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
\nEtkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\n\n- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\n
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\n
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\n
Bates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.<\/p>\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.<\/p>\n
\r\n\r\n[caption id=\"attachment_127\" align=\"aligncenter\" width=\"538\"]
\u015eekil 6.5.4 Medya \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130nternet\u2019in \u00f6nemi[\/caption]\r\n\r\n\r\n\r\n\u0130nternet ni\u00e7in bu kadar \u00f6nemli? T\u00fcm di\u011fer medya t\u00fcrlerini ve teknolojileri kapsayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z olanaklar sunan bir medya oldu\u011fu i\u00e7in\u2026 Bu durum, e\u011fer istersek, \u00f6\u011fretimimizi nas\u0131l tasarlamam\u0131z gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn olabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece, teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 bu tek bir medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda olursa olsun en etkili \u015fekilde kullanabiliriz.\r\n
6.5.5 Sonu\u00e7<\/h2>\r\nBu a\u015famada, \u015funu belirtmem gerekir: yay\u0131n\/ileti\u015fimsel\/senkron\/asenkron \u00f6zelliklerinin baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinden bahsetmi\u015f olsam da, farkl\u0131 teknolojileri ne zaman kullanaca\u011f\u0131m\u0131z veya birle\u015ftirebilece\u011fimize karar verebilmek i\u00e7in bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu da, belirli ba\u011flamlar i\u00e7erisinde en do\u011fru ve en uygun teknolojileri se\u00e7memizi sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fctlerin geli\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.\r\n\r\nEtkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\r\n\r\n \t- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\r\n \t
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\r\n \t
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\r\nBates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.\r\n\r\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nGrundin, H. (1981) Open University Broadcasting Times and their Impact on Students\u2019 Viewing\/Listening<\/em> Milton Keynes: The Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nMeans, B. et al. (2009) Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning: AMeta-Analysis and Review of Online Learning Studies<\/em> <\/a>Washington, DC: US Department of Education.","rendered":"\u015eekil 6.5.1 Ses kasetleri, kaydedilmi\u015f, asenkron bir teknolojidir.<\/figcaption><\/figure>\n
\nFarkl\u0131 medya ve teknolojiler, zaman ve mekan i\u00e7erisinde farkl\u0131 i\u015flerler. Bu boyutlar, hem \u00f6\u011frenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmak veya engellemek hem de \u00f6\u011frenenler i\u00e7in daha fazla esneklik sa\u011flamak veya sahip olduklar\u0131 esnekli\u011fi k\u0131s\u0131tlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Burada, ger\u00e7ekten birbirine yak\u0131n iki boyut bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n
\n- \u2018canl\u0131\u2019 veya kaydedilmi\u015f<\/li>\n
- senkron (e\u015f zamanl\u0131) veya asenkron (farkl\u0131 zamanl\u0131)<\/li>\n<\/ul>\n
6.5.1 Canl\u0131 veya kaydedilmi\u015f<\/h2>\n
Canl\u0131 ve kaydedilmi\u015f terimleriyle ne s\u00f6ylenmek istendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Canl\u0131 medya, tan\u0131m\u0131 gere\u011fi, ders anlat\u0131mlar\u0131, seminerler ve bire-bir \u00f6zel dersler gibi y\u00fcz y\u00fcze etkinliklerdir. Bir etkinli\u011fin \u2018canl\u0131\u2019 olmas\u0131, herkesin di\u011ferleri gibi ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 yerde bulunmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu bir rock konseri de olabilir, bir spor olay\u0131 da, bir ders de\u2026 Seminer ve benzeri canl\u0131 etkinlikler, g\u00fcven tesis etme gibi ki\u015fisel ili\u015fkilerin \u00f6nemli oldu\u011fu hallerde ya da \u00f6\u011frenciler veya e\u011fitmenler taraf\u0131ndan duygusal olarak sahip olunan tutum veya duru\u015fa meydan okumak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fe yarar. Canl\u0131 bir dersin e\u011fitsel a\u00e7\u0131dan ba\u015fl\u0131ca avantaj\u0131, bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, \u00f6\u011frencilere ilham veren veya onlar\u0131 g\u00fcd\u00fcleyen ya da \u00f6\u011frencileri bulunduklar\u0131 yerden daha yukar\u0131ya ta\u015f\u0131yabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal niteli\u011fi olmas\u0131d\u0131r. Canl\u0131 etkinlikler, do\u011falar\u0131 gere\u011fi ge\u00e7icidirler. \u0130yi hat\u0131rlanabilirler, ancak tekrar edilemezler; tekrar edilseler bile, farkl\u0131 bir dinleyici kitlesiyle tamamen farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, canl\u0131 etkinliklerin kuvvetli bir nitel veya duyu\u015fsal taraf\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan kaydedilen medya, bir video kaset veya ses kasetinde oldu\u011fu gibi, kayda sahip olan ki\u015finin s\u00fcrekli eri\u015fimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kitaplar ve di\u011fer bas\u0131l\u0131 materyallerin t\u00fcm\u00fc, kaydedilmi\u015f medya s\u0131n\u0131f\u0131na dahildir. Kaydedilmi\u015f medyan\u0131n en kritik e\u011fitsel \u00f6zelli\u011fi, \u00f6\u011frencilerin ayn\u0131 \u00f6\u011fretim materyaline s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da ve ne zaman uygun olduklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak esnek bir \u015fekilde eri\u015febilmeleridir.<\/p>\n
Canl\u0131 etkinlikler de, tabii ki kaydedilebilir; ancak canl\u0131 bir spor olay\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 etkinli\u011fin banttan kayd\u0131n\u0131 seyreden herkesin bildi\u011fi gibi, bunlar tamamen farkl\u0131 deneyimlerdir. Banttan verilen spor etkinliklerinde, \u00f6zellikle de skoru biliyorsan\u0131z, duygusal y\u00fckleme \u00e7ok daha az olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018canl\u0131\u2019 etkinlikler \u2018s\u0131cak\u2019 etkinlikler, bant kay\u0131tlar\u0131 ise \u2018so\u011fuk\u2019 etkinlikler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bununla birlikte, kaydedilmi\u015f medya da bizi duygusal olarak harekete ge\u00e7irebilir, ayn\u0131 iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir roman gibi.. Ama elbette ki, romandan edinece\u011fimiz deneyim, romanda tasvir edilen olaylar\u0131n i\u00e7erisinde bizzat yer almam\u0131zdan farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r.<\/p>\n
6.5.2 Senkron veya asenkron<\/h2>\n
Senkron teknolojiler, ileti\u015fim s\u00fcrecinde yer alan t\u00fcm taraflar\u0131n hep birlikte ve ayn\u0131 anda kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir. Taraflar\u0131n, ayn\u0131 mekanda olmalar\u0131na gerek yoktur.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla canl\u0131 etkinlikler, senkron veya e\u015f zamanl\u0131 medyaya bir \u00f6rnek olabilir; ancak canl\u0131 etkinliklerin tersine, teknoloji sayesinde senkron \u00f6\u011frenmede herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131na gerek yoktur. Tek yap\u0131lmas\u0131 gereken, mekandan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, etkinli\u011fe ayn\u0131 anda kat\u0131lmakt\u0131r. Video konferans veya webinar, \u2018canl\u0131\u2019 olarak yay\u0131nlanabilen fakat herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131n\u0131 gerektirmeyen senkron teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. Di\u011fer senkron teknolojilere \u00f6rnek, televizyon ve radyo yay\u0131nlar\u0131d\u0131r. Yay\u0131n\u0131n iletildi\u011fi saatte \u2018orada\u2019 olmal\u0131s\u0131n\u0131z, yoksa yay\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Ancak \u2018orada\u2019 ile kast etti\u011fimiz yer, e\u011fitmenin bulundu\u011fu yerden farkl\u0131 bir yer olabilir.<\/p>\n
Asenkron teknolojiler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n farkl\u0131 zamanlarda enformasyona eri\u015febilmelerini veya ileti\u015fime ge\u00e7ebilmelerini olanakl\u0131 k\u0131lar. Yer ve zaman se\u00e7imi, genellikle kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n tercihine kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kaydedilen t\u00fcm medya t\u00fcrleri, asenkrondur. Kitaplar, DVD\u2019ler, YouTube videolar\u0131, kaydedilen ve \u0130nternet \u00fczerinden eri\u015fime sunulan ders anlat\u0131m videolar\u0131 ve \u00e7evrimi\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 asenkron medya veya teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. \u00d6\u011frenenler, bu teknolojilere istedikleri zaman ve istedikleri yerden eri\u015febilirler.<\/p>\n
\u015eekil 6.5.2, farkl\u0131 zaman ve mekan kombinasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, medya t\u00fcrleri aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.2 \u00d6\u011fretmen\/e\u011fitmenlerin \u00f6\u011frencilerden zaman ve mekan \u00fczerinden ayr\u0131m\u0131<\/figcaption><\/figure>\n
\n6.5.3 Neden \u00f6nemli?<\/h2>\n
E\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, asenkron veya kaydedilen medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkilendirilen b\u00fcy\u00fck faydalar bulunmaktad\u0131r. Enformasyona herhangi bir zaman eri\u015febilmek veya istendi\u011fi zaman ileti\u015fim kurabilmek, \u00f6\u011frenenlere daha fazla kontrol ve esneklik vermektedir. Bu medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitsel faydalar, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada teyit edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Means vd. (2010), \u00f6\u011frencilerin harmanlanm\u0131\u015f derslerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funa, \u00e7\u00fcnk\u00fc etkinliklere ve g\u00f6revlere daha fazla zaman harcad\u0131klar\u0131na ve elbette ki \u00e7evrimi\u00e7i materyallerin \u00f6\u011frencilerin eri\u015fimine s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, i\u00e7erik ve format ayn\u0131 da olsa, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 yay\u0131ndan ziyade kasetlere kaydedilen radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 dinlemeyi tercih etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (Grundin, 1981; Bates vd., 1981). Bununla beraber, ses kayd\u0131n\u0131n bi\u00e7imi de\u011fi\u015fip \u00f6\u011frenciler kasetlerin tekrar \u00e7alma ve durdurma gibi kontrol \u00f6zelliklerini kullanmaya ba\u015flay\u0131nca, sa\u011flanan faydan\u0131n daha da \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yay\u0131nlar\u0131n do\u011frudan kaydedildi\u011fi kasetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin b\u00f6yle \u2018tasarlanm\u0131\u015f\u2019 ses kasetlerinden daha iyi \u00f6\u011frendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir; \u00f6zellikle de kasetler metin veya grafik gibi g\u00f6rsel materyallerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilip zenginle\u015ftirildi\u011finde\u2026 Bu \u00f6zellik, \u00f6rne\u011fin matematik form\u00fcllerinin \u00f6\u011frenciye anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 benzeri materyallerde bilhassa de\u011ferlidir (Durbridge, 1983).<\/p>\n
Bu ara\u015ft\u0131rma, senkron teknolojilerden asenkron teknolojilere ge\u00e7erken tasar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. B\u00f6ylelikle, esneklik ve eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kaydedilmesi veya okuma materyallerine zaman veya yer s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n eri\u015filebilmesinin faydalar\u0131 olsa da, ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n veya metinlerin asenkron kullan\u0131m i\u00e7in yeniden tasarlanmas\u0131n\u0131n (testler, geri bildirimler, \u00f6\u011frencilerin dersi durdurup ara\u015ft\u0131rma veya ekstra okuma yaparak derse geri d\u00f6nmesini g\u00f6steren noktalar gibi) \u00f6\u011frenme faydalar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla \u00f6ng\u00f6rebiliriz.<\/p>\n
Kay\u0131tl\u0131 ve akan materyaller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla medyaya eri\u015fme olana\u011f\u0131, \u00f6\u011fretim tarihinin deneyimledi\u011fi en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerden biridir. Buna ra\u011fmen y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde ge\u00e7erli paradigma, halen daha, canl\u0131 dersler ve seminerlerdir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi canl\u0131 medyan\u0131n \u00f6nemli avantajlar\u0131 olsa da, sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 en iyi \u015fekilde kullanabilmek i\u00e7in daha se\u00e7ici olunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
6.5.4 \u0130nternetin \u00f6nemi<\/h2>\n
Yay\u0131n\/ileti\u015fimsel ve senkron\/asenkron birbirinden farkl\u0131 iki boyuttur. Bunlar\u0131 \u015eekil 6.5.4\u2019deki gibi bir matrise yerle\u015ftirdi\u011fimizde, farkl\u0131 teknolojileri matrisin farkl\u0131 kadranlar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle ben birka\u00e7 teknolojiyi yerle\u015ftirdim, e\u011fer isterseniz ba\u015fka teknolojileri de matrise ekleyebilirsiniz.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.4 Medya \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130nternet\u2019in \u00f6nemi<\/figcaption><\/figure>\n
\n\u0130nternet ni\u00e7in bu kadar \u00f6nemli? T\u00fcm di\u011fer medya t\u00fcrlerini ve teknolojileri kapsayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z olanaklar sunan bir medya oldu\u011fu i\u00e7in\u2026 Bu durum, e\u011fer istersek, \u00f6\u011fretimimizi nas\u0131l tasarlamam\u0131z gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn olabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece, teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 bu tek bir medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda olursa olsun en etkili \u015fekilde kullanabiliriz.<\/p>\n
6.5.5 Sonu\u00e7<\/h2>\n
Bu a\u015famada, \u015funu belirtmem gerekir: yay\u0131n\/ileti\u015fimsel\/senkron\/asenkron \u00f6zelliklerinin baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinden bahsetmi\u015f olsam da, farkl\u0131 teknolojileri ne zaman kullanaca\u011f\u0131m\u0131z veya birle\u015ftirebilece\u011fimize karar verebilmek i\u00e7in bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu da, belirli ba\u011flamlar i\u00e7erisinde en do\u011fru ve en uygun teknolojileri se\u00e7memizi sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fctlerin geli\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
\nEtkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\n\n- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\n
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\n
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\n
Bates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.<\/p>\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.<\/p>\n
Etkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\r\n\r\n \t- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\r\n \t
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\r\n \t
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\r\nBates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.\r\n\r\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nGrundin, H. (1981) Open University Broadcasting Times and their Impact on Students\u2019 Viewing\/Listening<\/em> Milton Keynes: The Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nMeans, B. et al. (2009) Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning: AMeta-Analysis and Review of Online Learning Studies<\/em> <\/a>Washington, DC: US Department of Education.","rendered":"\u015eekil 6.5.1 Ses kasetleri, kaydedilmi\u015f, asenkron bir teknolojidir.<\/figcaption><\/figure>\n
\nFarkl\u0131 medya ve teknolojiler, zaman ve mekan i\u00e7erisinde farkl\u0131 i\u015flerler. Bu boyutlar, hem \u00f6\u011frenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmak veya engellemek hem de \u00f6\u011frenenler i\u00e7in daha fazla esneklik sa\u011flamak veya sahip olduklar\u0131 esnekli\u011fi k\u0131s\u0131tlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Burada, ger\u00e7ekten birbirine yak\u0131n iki boyut bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n
\n- \u2018canl\u0131\u2019 veya kaydedilmi\u015f<\/li>\n
- senkron (e\u015f zamanl\u0131) veya asenkron (farkl\u0131 zamanl\u0131)<\/li>\n<\/ul>\n
6.5.1 Canl\u0131 veya kaydedilmi\u015f<\/h2>\n
Canl\u0131 ve kaydedilmi\u015f terimleriyle ne s\u00f6ylenmek istendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Canl\u0131 medya, tan\u0131m\u0131 gere\u011fi, ders anlat\u0131mlar\u0131, seminerler ve bire-bir \u00f6zel dersler gibi y\u00fcz y\u00fcze etkinliklerdir. Bir etkinli\u011fin \u2018canl\u0131\u2019 olmas\u0131, herkesin di\u011ferleri gibi ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 yerde bulunmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu bir rock konseri de olabilir, bir spor olay\u0131 da, bir ders de\u2026 Seminer ve benzeri canl\u0131 etkinlikler, g\u00fcven tesis etme gibi ki\u015fisel ili\u015fkilerin \u00f6nemli oldu\u011fu hallerde ya da \u00f6\u011frenciler veya e\u011fitmenler taraf\u0131ndan duygusal olarak sahip olunan tutum veya duru\u015fa meydan okumak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fe yarar. Canl\u0131 bir dersin e\u011fitsel a\u00e7\u0131dan ba\u015fl\u0131ca avantaj\u0131, bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, \u00f6\u011frencilere ilham veren veya onlar\u0131 g\u00fcd\u00fcleyen ya da \u00f6\u011frencileri bulunduklar\u0131 yerden daha yukar\u0131ya ta\u015f\u0131yabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal niteli\u011fi olmas\u0131d\u0131r. Canl\u0131 etkinlikler, do\u011falar\u0131 gere\u011fi ge\u00e7icidirler. \u0130yi hat\u0131rlanabilirler, ancak tekrar edilemezler; tekrar edilseler bile, farkl\u0131 bir dinleyici kitlesiyle tamamen farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, canl\u0131 etkinliklerin kuvvetli bir nitel veya duyu\u015fsal taraf\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan kaydedilen medya, bir video kaset veya ses kasetinde oldu\u011fu gibi, kayda sahip olan ki\u015finin s\u00fcrekli eri\u015fimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kitaplar ve di\u011fer bas\u0131l\u0131 materyallerin t\u00fcm\u00fc, kaydedilmi\u015f medya s\u0131n\u0131f\u0131na dahildir. Kaydedilmi\u015f medyan\u0131n en kritik e\u011fitsel \u00f6zelli\u011fi, \u00f6\u011frencilerin ayn\u0131 \u00f6\u011fretim materyaline s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da ve ne zaman uygun olduklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak esnek bir \u015fekilde eri\u015febilmeleridir.<\/p>\n
Canl\u0131 etkinlikler de, tabii ki kaydedilebilir; ancak canl\u0131 bir spor olay\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 etkinli\u011fin banttan kayd\u0131n\u0131 seyreden herkesin bildi\u011fi gibi, bunlar tamamen farkl\u0131 deneyimlerdir. Banttan verilen spor etkinliklerinde, \u00f6zellikle de skoru biliyorsan\u0131z, duygusal y\u00fckleme \u00e7ok daha az olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018canl\u0131\u2019 etkinlikler \u2018s\u0131cak\u2019 etkinlikler, bant kay\u0131tlar\u0131 ise \u2018so\u011fuk\u2019 etkinlikler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bununla birlikte, kaydedilmi\u015f medya da bizi duygusal olarak harekete ge\u00e7irebilir, ayn\u0131 iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir roman gibi.. Ama elbette ki, romandan edinece\u011fimiz deneyim, romanda tasvir edilen olaylar\u0131n i\u00e7erisinde bizzat yer almam\u0131zdan farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r.<\/p>\n
6.5.2 Senkron veya asenkron<\/h2>\n
Senkron teknolojiler, ileti\u015fim s\u00fcrecinde yer alan t\u00fcm taraflar\u0131n hep birlikte ve ayn\u0131 anda kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir. Taraflar\u0131n, ayn\u0131 mekanda olmalar\u0131na gerek yoktur.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla canl\u0131 etkinlikler, senkron veya e\u015f zamanl\u0131 medyaya bir \u00f6rnek olabilir; ancak canl\u0131 etkinliklerin tersine, teknoloji sayesinde senkron \u00f6\u011frenmede herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131na gerek yoktur. Tek yap\u0131lmas\u0131 gereken, mekandan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, etkinli\u011fe ayn\u0131 anda kat\u0131lmakt\u0131r. Video konferans veya webinar, \u2018canl\u0131\u2019 olarak yay\u0131nlanabilen fakat herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131n\u0131 gerektirmeyen senkron teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. Di\u011fer senkron teknolojilere \u00f6rnek, televizyon ve radyo yay\u0131nlar\u0131d\u0131r. Yay\u0131n\u0131n iletildi\u011fi saatte \u2018orada\u2019 olmal\u0131s\u0131n\u0131z, yoksa yay\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Ancak \u2018orada\u2019 ile kast etti\u011fimiz yer, e\u011fitmenin bulundu\u011fu yerden farkl\u0131 bir yer olabilir.<\/p>\n
Asenkron teknolojiler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n farkl\u0131 zamanlarda enformasyona eri\u015febilmelerini veya ileti\u015fime ge\u00e7ebilmelerini olanakl\u0131 k\u0131lar. Yer ve zaman se\u00e7imi, genellikle kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n tercihine kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kaydedilen t\u00fcm medya t\u00fcrleri, asenkrondur. Kitaplar, DVD\u2019ler, YouTube videolar\u0131, kaydedilen ve \u0130nternet \u00fczerinden eri\u015fime sunulan ders anlat\u0131m videolar\u0131 ve \u00e7evrimi\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 asenkron medya veya teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. \u00d6\u011frenenler, bu teknolojilere istedikleri zaman ve istedikleri yerden eri\u015febilirler.<\/p>\n
\u015eekil 6.5.2, farkl\u0131 zaman ve mekan kombinasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, medya t\u00fcrleri aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.2 \u00d6\u011fretmen\/e\u011fitmenlerin \u00f6\u011frencilerden zaman ve mekan \u00fczerinden ayr\u0131m\u0131<\/figcaption><\/figure>\n
\n6.5.3 Neden \u00f6nemli?<\/h2>\n
E\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, asenkron veya kaydedilen medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkilendirilen b\u00fcy\u00fck faydalar bulunmaktad\u0131r. Enformasyona herhangi bir zaman eri\u015febilmek veya istendi\u011fi zaman ileti\u015fim kurabilmek, \u00f6\u011frenenlere daha fazla kontrol ve esneklik vermektedir. Bu medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitsel faydalar, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada teyit edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Means vd. (2010), \u00f6\u011frencilerin harmanlanm\u0131\u015f derslerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funa, \u00e7\u00fcnk\u00fc etkinliklere ve g\u00f6revlere daha fazla zaman harcad\u0131klar\u0131na ve elbette ki \u00e7evrimi\u00e7i materyallerin \u00f6\u011frencilerin eri\u015fimine s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, i\u00e7erik ve format ayn\u0131 da olsa, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 yay\u0131ndan ziyade kasetlere kaydedilen radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 dinlemeyi tercih etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (Grundin, 1981; Bates vd., 1981). Bununla beraber, ses kayd\u0131n\u0131n bi\u00e7imi de\u011fi\u015fip \u00f6\u011frenciler kasetlerin tekrar \u00e7alma ve durdurma gibi kontrol \u00f6zelliklerini kullanmaya ba\u015flay\u0131nca, sa\u011flanan faydan\u0131n daha da \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yay\u0131nlar\u0131n do\u011frudan kaydedildi\u011fi kasetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin b\u00f6yle \u2018tasarlanm\u0131\u015f\u2019 ses kasetlerinden daha iyi \u00f6\u011frendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir; \u00f6zellikle de kasetler metin veya grafik gibi g\u00f6rsel materyallerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilip zenginle\u015ftirildi\u011finde\u2026 Bu \u00f6zellik, \u00f6rne\u011fin matematik form\u00fcllerinin \u00f6\u011frenciye anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 benzeri materyallerde bilhassa de\u011ferlidir (Durbridge, 1983).<\/p>\n
Bu ara\u015ft\u0131rma, senkron teknolojilerden asenkron teknolojilere ge\u00e7erken tasar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. B\u00f6ylelikle, esneklik ve eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kaydedilmesi veya okuma materyallerine zaman veya yer s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n eri\u015filebilmesinin faydalar\u0131 olsa da, ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n veya metinlerin asenkron kullan\u0131m i\u00e7in yeniden tasarlanmas\u0131n\u0131n (testler, geri bildirimler, \u00f6\u011frencilerin dersi durdurup ara\u015ft\u0131rma veya ekstra okuma yaparak derse geri d\u00f6nmesini g\u00f6steren noktalar gibi) \u00f6\u011frenme faydalar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla \u00f6ng\u00f6rebiliriz.<\/p>\n
Kay\u0131tl\u0131 ve akan materyaller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla medyaya eri\u015fme olana\u011f\u0131, \u00f6\u011fretim tarihinin deneyimledi\u011fi en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerden biridir. Buna ra\u011fmen y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde ge\u00e7erli paradigma, halen daha, canl\u0131 dersler ve seminerlerdir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi canl\u0131 medyan\u0131n \u00f6nemli avantajlar\u0131 olsa da, sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 en iyi \u015fekilde kullanabilmek i\u00e7in daha se\u00e7ici olunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
6.5.4 \u0130nternetin \u00f6nemi<\/h2>\n
Yay\u0131n\/ileti\u015fimsel ve senkron\/asenkron birbirinden farkl\u0131 iki boyuttur. Bunlar\u0131 \u015eekil 6.5.4\u2019deki gibi bir matrise yerle\u015ftirdi\u011fimizde, farkl\u0131 teknolojileri matrisin farkl\u0131 kadranlar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle ben birka\u00e7 teknolojiyi yerle\u015ftirdim, e\u011fer isterseniz ba\u015fka teknolojileri de matrise ekleyebilirsiniz.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.4 Medya \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130nternet\u2019in \u00f6nemi<\/figcaption><\/figure>\n
\n\u0130nternet ni\u00e7in bu kadar \u00f6nemli? T\u00fcm di\u011fer medya t\u00fcrlerini ve teknolojileri kapsayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z olanaklar sunan bir medya oldu\u011fu i\u00e7in\u2026 Bu durum, e\u011fer istersek, \u00f6\u011fretimimizi nas\u0131l tasarlamam\u0131z gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn olabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece, teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 bu tek bir medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda olursa olsun en etkili \u015fekilde kullanabiliriz.<\/p>\n
6.5.5 Sonu\u00e7<\/h2>\n
Bu a\u015famada, \u015funu belirtmem gerekir: yay\u0131n\/ileti\u015fimsel\/senkron\/asenkron \u00f6zelliklerinin baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinden bahsetmi\u015f olsam da, farkl\u0131 teknolojileri ne zaman kullanaca\u011f\u0131m\u0131z veya birle\u015ftirebilece\u011fimize karar verebilmek i\u00e7in bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu da, belirli ba\u011flamlar i\u00e7erisinde en do\u011fru ve en uygun teknolojileri se\u00e7memizi sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fctlerin geli\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
\nEtkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\n\n- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\n
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\n
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\n
Bates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.<\/p>\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.<\/p>\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\r\nBates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.\r\n\r\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nGrundin, H. (1981) Open University Broadcasting Times and their Impact on Students\u2019 Viewing\/Listening<\/em> Milton Keynes: The Open University Institute of Educational Technology.\r\n\r\nMeans, B. et al. (2009) Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning: AMeta-Analysis and Review of Online Learning Studies<\/em> <\/a>Washington, DC: US Department of Education.","rendered":"\u015eekil 6.5.1 Ses kasetleri, kaydedilmi\u015f, asenkron bir teknolojidir.<\/figcaption><\/figure>\n
\nFarkl\u0131 medya ve teknolojiler, zaman ve mekan i\u00e7erisinde farkl\u0131 i\u015flerler. Bu boyutlar, hem \u00f6\u011frenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmak veya engellemek hem de \u00f6\u011frenenler i\u00e7in daha fazla esneklik sa\u011flamak veya sahip olduklar\u0131 esnekli\u011fi k\u0131s\u0131tlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Burada, ger\u00e7ekten birbirine yak\u0131n iki boyut bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n
\n- \u2018canl\u0131\u2019 veya kaydedilmi\u015f<\/li>\n
- senkron (e\u015f zamanl\u0131) veya asenkron (farkl\u0131 zamanl\u0131)<\/li>\n<\/ul>\n
6.5.1 Canl\u0131 veya kaydedilmi\u015f<\/h2>\n
Canl\u0131 ve kaydedilmi\u015f terimleriyle ne s\u00f6ylenmek istendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Canl\u0131 medya, tan\u0131m\u0131 gere\u011fi, ders anlat\u0131mlar\u0131, seminerler ve bire-bir \u00f6zel dersler gibi y\u00fcz y\u00fcze etkinliklerdir. Bir etkinli\u011fin \u2018canl\u0131\u2019 olmas\u0131, herkesin di\u011ferleri gibi ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 yerde bulunmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu bir rock konseri de olabilir, bir spor olay\u0131 da, bir ders de\u2026 Seminer ve benzeri canl\u0131 etkinlikler, g\u00fcven tesis etme gibi ki\u015fisel ili\u015fkilerin \u00f6nemli oldu\u011fu hallerde ya da \u00f6\u011frenciler veya e\u011fitmenler taraf\u0131ndan duygusal olarak sahip olunan tutum veya duru\u015fa meydan okumak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fe yarar. Canl\u0131 bir dersin e\u011fitsel a\u00e7\u0131dan ba\u015fl\u0131ca avantaj\u0131, bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, \u00f6\u011frencilere ilham veren veya onlar\u0131 g\u00fcd\u00fcleyen ya da \u00f6\u011frencileri bulunduklar\u0131 yerden daha yukar\u0131ya ta\u015f\u0131yabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal niteli\u011fi olmas\u0131d\u0131r. Canl\u0131 etkinlikler, do\u011falar\u0131 gere\u011fi ge\u00e7icidirler. \u0130yi hat\u0131rlanabilirler, ancak tekrar edilemezler; tekrar edilseler bile, farkl\u0131 bir dinleyici kitlesiyle tamamen farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, canl\u0131 etkinliklerin kuvvetli bir nitel veya duyu\u015fsal taraf\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan kaydedilen medya, bir video kaset veya ses kasetinde oldu\u011fu gibi, kayda sahip olan ki\u015finin s\u00fcrekli eri\u015fimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kitaplar ve di\u011fer bas\u0131l\u0131 materyallerin t\u00fcm\u00fc, kaydedilmi\u015f medya s\u0131n\u0131f\u0131na dahildir. Kaydedilmi\u015f medyan\u0131n en kritik e\u011fitsel \u00f6zelli\u011fi, \u00f6\u011frencilerin ayn\u0131 \u00f6\u011fretim materyaline s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da ve ne zaman uygun olduklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak esnek bir \u015fekilde eri\u015febilmeleridir.<\/p>\n
Canl\u0131 etkinlikler de, tabii ki kaydedilebilir; ancak canl\u0131 bir spor olay\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 etkinli\u011fin banttan kayd\u0131n\u0131 seyreden herkesin bildi\u011fi gibi, bunlar tamamen farkl\u0131 deneyimlerdir. Banttan verilen spor etkinliklerinde, \u00f6zellikle de skoru biliyorsan\u0131z, duygusal y\u00fckleme \u00e7ok daha az olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018canl\u0131\u2019 etkinlikler \u2018s\u0131cak\u2019 etkinlikler, bant kay\u0131tlar\u0131 ise \u2018so\u011fuk\u2019 etkinlikler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bununla birlikte, kaydedilmi\u015f medya da bizi duygusal olarak harekete ge\u00e7irebilir, ayn\u0131 iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir roman gibi.. Ama elbette ki, romandan edinece\u011fimiz deneyim, romanda tasvir edilen olaylar\u0131n i\u00e7erisinde bizzat yer almam\u0131zdan farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r.<\/p>\n
6.5.2 Senkron veya asenkron<\/h2>\n
Senkron teknolojiler, ileti\u015fim s\u00fcrecinde yer alan t\u00fcm taraflar\u0131n hep birlikte ve ayn\u0131 anda kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir. Taraflar\u0131n, ayn\u0131 mekanda olmalar\u0131na gerek yoktur.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla canl\u0131 etkinlikler, senkron veya e\u015f zamanl\u0131 medyaya bir \u00f6rnek olabilir; ancak canl\u0131 etkinliklerin tersine, teknoloji sayesinde senkron \u00f6\u011frenmede herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131na gerek yoktur. Tek yap\u0131lmas\u0131 gereken, mekandan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, etkinli\u011fe ayn\u0131 anda kat\u0131lmakt\u0131r. Video konferans veya webinar, \u2018canl\u0131\u2019 olarak yay\u0131nlanabilen fakat herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131n\u0131 gerektirmeyen senkron teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. Di\u011fer senkron teknolojilere \u00f6rnek, televizyon ve radyo yay\u0131nlar\u0131d\u0131r. Yay\u0131n\u0131n iletildi\u011fi saatte \u2018orada\u2019 olmal\u0131s\u0131n\u0131z, yoksa yay\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Ancak \u2018orada\u2019 ile kast etti\u011fimiz yer, e\u011fitmenin bulundu\u011fu yerden farkl\u0131 bir yer olabilir.<\/p>\n
Asenkron teknolojiler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n farkl\u0131 zamanlarda enformasyona eri\u015febilmelerini veya ileti\u015fime ge\u00e7ebilmelerini olanakl\u0131 k\u0131lar. Yer ve zaman se\u00e7imi, genellikle kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n tercihine kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kaydedilen t\u00fcm medya t\u00fcrleri, asenkrondur. Kitaplar, DVD\u2019ler, YouTube videolar\u0131, kaydedilen ve \u0130nternet \u00fczerinden eri\u015fime sunulan ders anlat\u0131m videolar\u0131 ve \u00e7evrimi\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 asenkron medya veya teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. \u00d6\u011frenenler, bu teknolojilere istedikleri zaman ve istedikleri yerden eri\u015febilirler.<\/p>\n
\u015eekil 6.5.2, farkl\u0131 zaman ve mekan kombinasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, medya t\u00fcrleri aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.2 \u00d6\u011fretmen\/e\u011fitmenlerin \u00f6\u011frencilerden zaman ve mekan \u00fczerinden ayr\u0131m\u0131<\/figcaption><\/figure>\n
\n6.5.3 Neden \u00f6nemli?<\/h2>\n
E\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, asenkron veya kaydedilen medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkilendirilen b\u00fcy\u00fck faydalar bulunmaktad\u0131r. Enformasyona herhangi bir zaman eri\u015febilmek veya istendi\u011fi zaman ileti\u015fim kurabilmek, \u00f6\u011frenenlere daha fazla kontrol ve esneklik vermektedir. Bu medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitsel faydalar, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada teyit edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Means vd. (2010), \u00f6\u011frencilerin harmanlanm\u0131\u015f derslerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funa, \u00e7\u00fcnk\u00fc etkinliklere ve g\u00f6revlere daha fazla zaman harcad\u0131klar\u0131na ve elbette ki \u00e7evrimi\u00e7i materyallerin \u00f6\u011frencilerin eri\u015fimine s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, i\u00e7erik ve format ayn\u0131 da olsa, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 yay\u0131ndan ziyade kasetlere kaydedilen radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 dinlemeyi tercih etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (Grundin, 1981; Bates vd., 1981). Bununla beraber, ses kayd\u0131n\u0131n bi\u00e7imi de\u011fi\u015fip \u00f6\u011frenciler kasetlerin tekrar \u00e7alma ve durdurma gibi kontrol \u00f6zelliklerini kullanmaya ba\u015flay\u0131nca, sa\u011flanan faydan\u0131n daha da \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yay\u0131nlar\u0131n do\u011frudan kaydedildi\u011fi kasetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin b\u00f6yle \u2018tasarlanm\u0131\u015f\u2019 ses kasetlerinden daha iyi \u00f6\u011frendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir; \u00f6zellikle de kasetler metin veya grafik gibi g\u00f6rsel materyallerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilip zenginle\u015ftirildi\u011finde\u2026 Bu \u00f6zellik, \u00f6rne\u011fin matematik form\u00fcllerinin \u00f6\u011frenciye anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 benzeri materyallerde bilhassa de\u011ferlidir (Durbridge, 1983).<\/p>\n
Bu ara\u015ft\u0131rma, senkron teknolojilerden asenkron teknolojilere ge\u00e7erken tasar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. B\u00f6ylelikle, esneklik ve eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kaydedilmesi veya okuma materyallerine zaman veya yer s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n eri\u015filebilmesinin faydalar\u0131 olsa da, ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n veya metinlerin asenkron kullan\u0131m i\u00e7in yeniden tasarlanmas\u0131n\u0131n (testler, geri bildirimler, \u00f6\u011frencilerin dersi durdurup ara\u015ft\u0131rma veya ekstra okuma yaparak derse geri d\u00f6nmesini g\u00f6steren noktalar gibi) \u00f6\u011frenme faydalar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla \u00f6ng\u00f6rebiliriz.<\/p>\n
Kay\u0131tl\u0131 ve akan materyaller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla medyaya eri\u015fme olana\u011f\u0131, \u00f6\u011fretim tarihinin deneyimledi\u011fi en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerden biridir. Buna ra\u011fmen y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde ge\u00e7erli paradigma, halen daha, canl\u0131 dersler ve seminerlerdir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi canl\u0131 medyan\u0131n \u00f6nemli avantajlar\u0131 olsa da, sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 en iyi \u015fekilde kullanabilmek i\u00e7in daha se\u00e7ici olunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
6.5.4 \u0130nternetin \u00f6nemi<\/h2>\n
Yay\u0131n\/ileti\u015fimsel ve senkron\/asenkron birbirinden farkl\u0131 iki boyuttur. Bunlar\u0131 \u015eekil 6.5.4\u2019deki gibi bir matrise yerle\u015ftirdi\u011fimizde, farkl\u0131 teknolojileri matrisin farkl\u0131 kadranlar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle ben birka\u00e7 teknolojiyi yerle\u015ftirdim, e\u011fer isterseniz ba\u015fka teknolojileri de matrise ekleyebilirsiniz.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.4 Medya \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130nternet\u2019in \u00f6nemi<\/figcaption><\/figure>\n
\n\u0130nternet ni\u00e7in bu kadar \u00f6nemli? T\u00fcm di\u011fer medya t\u00fcrlerini ve teknolojileri kapsayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z olanaklar sunan bir medya oldu\u011fu i\u00e7in\u2026 Bu durum, e\u011fer istersek, \u00f6\u011fretimimizi nas\u0131l tasarlamam\u0131z gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn olabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece, teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 bu tek bir medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda olursa olsun en etkili \u015fekilde kullanabiliriz.<\/p>\n
6.5.5 Sonu\u00e7<\/h2>\n
Bu a\u015famada, \u015funu belirtmem gerekir: yay\u0131n\/ileti\u015fimsel\/senkron\/asenkron \u00f6zelliklerinin baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinden bahsetmi\u015f olsam da, farkl\u0131 teknolojileri ne zaman kullanaca\u011f\u0131m\u0131z veya birle\u015ftirebilece\u011fimize karar verebilmek i\u00e7in bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu da, belirli ba\u011flamlar i\u00e7erisinde en do\u011fru ve en uygun teknolojileri se\u00e7memizi sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fctlerin geli\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
\nEtkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\n\n- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\n
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\n
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\n
Bates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.<\/p>\nDurbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.<\/p>\n
\n
Farkl\u0131 medya ve teknolojiler, zaman ve mekan i\u00e7erisinde farkl\u0131 i\u015flerler. Bu boyutlar, hem \u00f6\u011frenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmak veya engellemek hem de \u00f6\u011frenenler i\u00e7in daha fazla esneklik sa\u011flamak veya sahip olduklar\u0131 esnekli\u011fi k\u0131s\u0131tlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Burada, ger\u00e7ekten birbirine yak\u0131n iki boyut bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n
- \n
- \u2018canl\u0131\u2019 veya kaydedilmi\u015f<\/li>\n
- senkron (e\u015f zamanl\u0131) veya asenkron (farkl\u0131 zamanl\u0131)<\/li>\n<\/ul>\n
6.5.1 Canl\u0131 veya kaydedilmi\u015f<\/h2>\n
Canl\u0131 ve kaydedilmi\u015f terimleriyle ne s\u00f6ylenmek istendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Canl\u0131 medya, tan\u0131m\u0131 gere\u011fi, ders anlat\u0131mlar\u0131, seminerler ve bire-bir \u00f6zel dersler gibi y\u00fcz y\u00fcze etkinliklerdir. Bir etkinli\u011fin \u2018canl\u0131\u2019 olmas\u0131, herkesin di\u011ferleri gibi ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 yerde bulunmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu bir rock konseri de olabilir, bir spor olay\u0131 da, bir ders de\u2026 Seminer ve benzeri canl\u0131 etkinlikler, g\u00fcven tesis etme gibi ki\u015fisel ili\u015fkilerin \u00f6nemli oldu\u011fu hallerde ya da \u00f6\u011frenciler veya e\u011fitmenler taraf\u0131ndan duygusal olarak sahip olunan tutum veya duru\u015fa meydan okumak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fe yarar. Canl\u0131 bir dersin e\u011fitsel a\u00e7\u0131dan ba\u015fl\u0131ca avantaj\u0131, bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, \u00f6\u011frencilere ilham veren veya onlar\u0131 g\u00fcd\u00fcleyen ya da \u00f6\u011frencileri bulunduklar\u0131 yerden daha yukar\u0131ya ta\u015f\u0131yabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal niteli\u011fi olmas\u0131d\u0131r. Canl\u0131 etkinlikler, do\u011falar\u0131 gere\u011fi ge\u00e7icidirler. \u0130yi hat\u0131rlanabilirler, ancak tekrar edilemezler; tekrar edilseler bile, farkl\u0131 bir dinleyici kitlesiyle tamamen farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, canl\u0131 etkinliklerin kuvvetli bir nitel veya duyu\u015fsal taraf\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan kaydedilen medya, bir video kaset veya ses kasetinde oldu\u011fu gibi, kayda sahip olan ki\u015finin s\u00fcrekli eri\u015fimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kitaplar ve di\u011fer bas\u0131l\u0131 materyallerin t\u00fcm\u00fc, kaydedilmi\u015f medya s\u0131n\u0131f\u0131na dahildir. Kaydedilmi\u015f medyan\u0131n en kritik e\u011fitsel \u00f6zelli\u011fi, \u00f6\u011frencilerin ayn\u0131 \u00f6\u011fretim materyaline s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da ve ne zaman uygun olduklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak esnek bir \u015fekilde eri\u015febilmeleridir.<\/p>\n
Canl\u0131 etkinlikler de, tabii ki kaydedilebilir; ancak canl\u0131 bir spor olay\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 etkinli\u011fin banttan kayd\u0131n\u0131 seyreden herkesin bildi\u011fi gibi, bunlar tamamen farkl\u0131 deneyimlerdir. Banttan verilen spor etkinliklerinde, \u00f6zellikle de skoru biliyorsan\u0131z, duygusal y\u00fckleme \u00e7ok daha az olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u2018canl\u0131\u2019 etkinlikler \u2018s\u0131cak\u2019 etkinlikler, bant kay\u0131tlar\u0131 ise \u2018so\u011fuk\u2019 etkinlikler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bununla birlikte, kaydedilmi\u015f medya da bizi duygusal olarak harekete ge\u00e7irebilir, ayn\u0131 iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir roman gibi.. Ama elbette ki, romandan edinece\u011fimiz deneyim, romanda tasvir edilen olaylar\u0131n i\u00e7erisinde bizzat yer almam\u0131zdan farkl\u0131 bir deneyim olacakt\u0131r.<\/p>\n
6.5.2 Senkron veya asenkron<\/h2>\n
Senkron teknolojiler, ileti\u015fim s\u00fcrecinde yer alan t\u00fcm taraflar\u0131n hep birlikte ve ayn\u0131 anda kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir. Taraflar\u0131n, ayn\u0131 mekanda olmalar\u0131na gerek yoktur.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla canl\u0131 etkinlikler, senkron veya e\u015f zamanl\u0131 medyaya bir \u00f6rnek olabilir; ancak canl\u0131 etkinliklerin tersine, teknoloji sayesinde senkron \u00f6\u011frenmede herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131na gerek yoktur. Tek yap\u0131lmas\u0131 gereken, mekandan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, etkinli\u011fe ayn\u0131 anda kat\u0131lmakt\u0131r. Video konferans veya webinar, \u2018canl\u0131\u2019 olarak yay\u0131nlanabilen fakat herkesin ayn\u0131 yerde olmas\u0131n\u0131 gerektirmeyen senkron teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. Di\u011fer senkron teknolojilere \u00f6rnek, televizyon ve radyo yay\u0131nlar\u0131d\u0131r. Yay\u0131n\u0131n iletildi\u011fi saatte \u2018orada\u2019 olmal\u0131s\u0131n\u0131z, yoksa yay\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Ancak \u2018orada\u2019 ile kast etti\u011fimiz yer, e\u011fitmenin bulundu\u011fu yerden farkl\u0131 bir yer olabilir.<\/p>\n
Asenkron teknolojiler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n farkl\u0131 zamanlarda enformasyona eri\u015febilmelerini veya ileti\u015fime ge\u00e7ebilmelerini olanakl\u0131 k\u0131lar. Yer ve zaman se\u00e7imi, genellikle kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n tercihine kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kaydedilen t\u00fcm medya t\u00fcrleri, asenkrondur. Kitaplar, DVD\u2019ler, YouTube videolar\u0131, kaydedilen ve \u0130nternet \u00fczerinden eri\u015fime sunulan ders anlat\u0131m videolar\u0131 ve \u00e7evrimi\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 asenkron medya veya teknolojilere \u00f6rnek olarak verilebilir. \u00d6\u011frenenler, bu teknolojilere istedikleri zaman ve istedikleri yerden eri\u015febilirler.<\/p>\n
\u015eekil 6.5.2, farkl\u0131 zaman ve mekan kombinasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, medya t\u00fcrleri aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.2 \u00d6\u011fretmen\/e\u011fitmenlerin \u00f6\u011frencilerden zaman ve mekan \u00fczerinden ayr\u0131m\u0131<\/figcaption><\/figure>\n
\n6.5.3 Neden \u00f6nemli?<\/h2>\n
E\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, asenkron veya kaydedilen medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkilendirilen b\u00fcy\u00fck faydalar bulunmaktad\u0131r. Enformasyona herhangi bir zaman eri\u015febilmek veya istendi\u011fi zaman ileti\u015fim kurabilmek, \u00f6\u011frenenlere daha fazla kontrol ve esneklik vermektedir. Bu medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitsel faydalar, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada teyit edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Means vd. (2010), \u00f6\u011frencilerin harmanlanm\u0131\u015f derslerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funa, \u00e7\u00fcnk\u00fc etkinliklere ve g\u00f6revlere daha fazla zaman harcad\u0131klar\u0131na ve elbette ki \u00e7evrimi\u00e7i materyallerin \u00f6\u011frencilerin eri\u015fimine s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, i\u00e7erik ve format ayn\u0131 da olsa, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 yay\u0131ndan ziyade kasetlere kaydedilen radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 dinlemeyi tercih etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir (Grundin, 1981; Bates vd., 1981). Bununla beraber, ses kayd\u0131n\u0131n bi\u00e7imi de\u011fi\u015fip \u00f6\u011frenciler kasetlerin tekrar \u00e7alma ve durdurma gibi kontrol \u00f6zelliklerini kullanmaya ba\u015flay\u0131nca, sa\u011flanan faydan\u0131n daha da \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yay\u0131nlar\u0131n do\u011frudan kaydedildi\u011fi kasetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin b\u00f6yle \u2018tasarlanm\u0131\u015f\u2019 ses kasetlerinden daha iyi \u00f6\u011frendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir; \u00f6zellikle de kasetler metin veya grafik gibi g\u00f6rsel materyallerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilip zenginle\u015ftirildi\u011finde\u2026 Bu \u00f6zellik, \u00f6rne\u011fin matematik form\u00fcllerinin \u00f6\u011frenciye anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 benzeri materyallerde bilhassa de\u011ferlidir (Durbridge, 1983).<\/p>\n
Bu ara\u015ft\u0131rma, senkron teknolojilerden asenkron teknolojilere ge\u00e7erken tasar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. B\u00f6ylelikle, esneklik ve eri\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131 ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kaydedilmesi veya okuma materyallerine zaman veya yer s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n eri\u015filebilmesinin faydalar\u0131 olsa da, ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n veya metinlerin asenkron kullan\u0131m i\u00e7in yeniden tasarlanmas\u0131n\u0131n (testler, geri bildirimler, \u00f6\u011frencilerin dersi durdurup ara\u015ft\u0131rma veya ekstra okuma yaparak derse geri d\u00f6nmesini g\u00f6steren noktalar gibi) \u00f6\u011frenme faydalar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla \u00f6ng\u00f6rebiliriz.<\/p>\n
Kay\u0131tl\u0131 ve akan materyaller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla medyaya eri\u015fme olana\u011f\u0131, \u00f6\u011fretim tarihinin deneyimledi\u011fi en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerden biridir. Buna ra\u011fmen y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde ge\u00e7erli paradigma, halen daha, canl\u0131 dersler ve seminerlerdir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi canl\u0131 medyan\u0131n \u00f6nemli avantajlar\u0131 olsa da, sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 en iyi \u015fekilde kullanabilmek i\u00e7in daha se\u00e7ici olunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
6.5.4 \u0130nternetin \u00f6nemi<\/h2>\n
Yay\u0131n\/ileti\u015fimsel ve senkron\/asenkron birbirinden farkl\u0131 iki boyuttur. Bunlar\u0131 \u015eekil 6.5.4\u2019deki gibi bir matrise yerle\u015ftirdi\u011fimizde, farkl\u0131 teknolojileri matrisin farkl\u0131 kadranlar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle ben birka\u00e7 teknolojiyi yerle\u015ftirdim, e\u011fer isterseniz ba\u015fka teknolojileri de matrise ekleyebilirsiniz.<\/p>\n
\n\u015eekil 6.5.4 Medya \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130nternet\u2019in \u00f6nemi<\/figcaption><\/figure>\n
\n\u0130nternet ni\u00e7in bu kadar \u00f6nemli? T\u00fcm di\u011fer medya t\u00fcrlerini ve teknolojileri kapsayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in u\u00e7suz bucaks\u0131z olanaklar sunan bir medya oldu\u011fu i\u00e7in\u2026 Bu durum, e\u011fer istersek, \u00f6\u011fretimimizi nas\u0131l tasarlamam\u0131z gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn olabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. B\u00f6ylece, teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 bu tek bir medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hangi \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda olursa olsun en etkili \u015fekilde kullanabiliriz.<\/p>\n
6.5.5 Sonu\u00e7<\/h2>\n
Bu a\u015famada, \u015funu belirtmem gerekir: yay\u0131n\/ileti\u015fimsel\/senkron\/asenkron \u00f6zelliklerinin baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinden bahsetmi\u015f olsam da, farkl\u0131 teknolojileri ne zaman kullanaca\u011f\u0131m\u0131z veya birle\u015ftirebilece\u011fimize karar verebilmek i\u00e7in bir de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu da, belirli ba\u011flamlar i\u00e7erisinde en do\u011fru ve en uygun teknolojileri se\u00e7memizi sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fctlerin geli\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
\nEtkinlik 6.5 Teknolojinin zaman ve mekan boyutlar\u0131<\/h3>\n
- \n
- Teknolojilerin bu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 size anlaml\u0131 geliyor mu?<\/li>\n
- \u015eekil 6.5.2 ve \u015eekil 6.5.4\u2019e ba\u015fka teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini de yerle\u015ftirebilir misiniz? Hangi medya ve teknolojilerin bu \u015fekillere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Neden?<\/li>\n
- \u00d6\u011frencilerin her iki teknolojiye de eri\u015fimi oldu\u011funu varsayarsak, bir ses kasedinin Second Life\u2019tan daha iyi bir se\u00e7im olaca\u011f\u0131 bir \u00f6\u011frenme durumu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Peki ya Second Life\u2019\u0131n ses kasedinden daha etkili olabilece\u011fi tam tersi bir durumu? Neyin daha iyi olaca\u011f\u0131na ili\u015fki belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fctler veya ko\u015fullar neler olabilir?<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\n
Bates, A. (1981) \u2018Some unique educational characteristics of television and some implications for teaching or learning\u2019 Journal of Educational Television<\/em> Vol. 7, No.3.<\/p>\n
Durbridge, N. (1983) Design implications of audio and video cassettes<\/em> Milton Keynes: Open University Institute of Educational Technology.<\/p>\n