Durbridge, 1984<\/p>\r\n\r\n
7.3.1 Ses: De\u011feri bilinmeyen medya<\/h2>\r\n\u00d6nceki b\u00f6l\u00fcmlerde, s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fimin uzun bir tarihi oldu\u011funu konu\u015fmu\u015ftuk. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, gerek s\u0131n\u0131f i\u00e7indeki ders anlat\u0131mlar\u0131 gerekse radyo programlar\u0131yla hayat\u0131m\u0131zda \u00f6nemli bir yer te\u015fkil etmeye devam ediyor. Ancak bu k\u0131s\u0131mda ben, ses kay\u0131tlar\u0131 \u00fczerine odaklanacak ve iyi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kaydedilmi\u015f sesin son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011fitim arac\u0131 oldu\u011funu iddia edece\u011fim.\r\n\r\nSesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zellikleri ile ilgili \u00f6nemli miktarda ara\u015ft\u0131rma bulunmaktad\u0131r. \u0130ngiltere'deki A\u00e7\u0131k \u00dcniversite'de bulunan ders geli\u015ftirme ekipleri, \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f bas\u0131l\u0131 materyalleri tamamlay\u0131c\u0131 farkl\u0131 medya kaynaklar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek zorundayd\u0131. Medya kaynaklar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta BBC taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi\u011fi i\u00e7in miktar\u0131 son derece k\u0131s\u0131tl\u0131 ve \u00fcretimi maliyetliydi; dolay\u0131s\u0131yla ders geli\u015ftirme ekipleri ve birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 BBC prod\u00fckt\u00f6rleri, radyonun ve televizyonun \u00f6\u011frenmeyi desteklemede nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmek durumundayd\u0131. Hatta, televizyon ve radyonun hangi e\u011fitim i\u015flevlerinin e\u011fitim-\u00f6\u011fretime katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 net olarak tan\u0131mlamalar\u0131 isteniyordu. Bir ders a\u00e7\u0131ld\u0131ktan ve geli\u015ftirildikten sonra, program \u00f6rnekleri hem bu i\u015flevleri ne derece yerine getirebildikleri hem de \u00f6\u011frencilerin programlara nas\u0131l tepki verdi\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendiriliyordu. Sonraki y\u0131llarda, prod\u00fcksiyon ses ve video kasetlerine kayd\u0131ktan sonra da ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m kullan\u0131lmaya devam edilmi\u015fti.\r\n\r\n\u0130lk olarak kendine \u00f6zg\u00fc rol ve i\u015flevlerin belirlendi\u011fi ve sonras\u0131nda da programlar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi bu s\u00fcre\u00e7, A\u00e7\u0131k \u00dcniversite'nin hangi rol veya i\u015flevlerin \u00f6zellikle hangi medya t\u00fcr\u00fc i\u00e7in uygun oldu\u011funu belirleyebilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131 (Bates, 1985). Kendisi de eski bir BBC\/A\u00e7\u0131k \u00dcniversite prod\u00fckt\u00f6r\u00fc olan Koumi (2006), bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 temel alarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve ses ve video t\u00fcrlerinin kilit i\u015flevlerini listelemeye devam etmi\u015fti. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Santa Barbara'daki Kaliforniya \u00dcniversitesi'nden Richard Mayer da, e\u011fitimde \u00e7okluortam kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin kendi ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmekteydi (Mayer, 2009).\r\n\r\nSes teknolojisinde kasetlerden ses kay\u0131tlar\u0131na (podcast<\/em>) s\u00fcregelen bir geli\u015fim olmas\u0131na ra\u011fmen, sesin pedagojik \u00f6zellikleri uzun s\u00fcre boyunca g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u015fekilde sabit kalm\u0131\u015f, de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.\r\n7.3.2 Sunum \u00f6zellikleri<\/h2>\r\nSes kendi ba\u015f\u0131na kullan\u0131labilse de, genel kullan\u0131m\u0131 di\u011fer medya t\u00fcrleriyle ve \u00f6zellikle de metin tabanl\u0131 medyaya birliktedir. Sesi tek ba\u015f\u0131na a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekillerde kullanabiliriz:\r\n\r\n \t- konu\u015fulan dil (yabanc\u0131 diller dahil) (analiz veya pratik ama\u00e7l\u0131 olarak);<\/li>\r\n \t
- m\u00fczik (performans olarak veya analiz amac\u0131yla);<\/li>\r\n \t
- a\u015fa\u011f\u0131daki ama\u00e7larla tart\u0131\u015fma arac\u0131 olarak:\r\n
\r\n \t- derste anlat\u0131lan belli noktalar\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste anlat\u0131lmayan noktalar\u0131 ortaya koymak i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste bahsedilen perspektiflere alternatif bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmek i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste verilen materyalleri analiz etmek veya ele\u015ftirmek i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste anlat\u0131lan ana fikirleri veya belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131 \u00f6zetlemek i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste ge\u00e7en arg\u00fcmanlar\u0131 veya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 destekleyici veya onlara kar\u015f\u0131t yeni kan\u0131tlar sa\u011flamak i\u00e7in;<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n \t
- \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar veya uzmanlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler;<\/li>\r\n \t
- bir konuya ili\u015fkin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ortaya koymak i\u00e7in iki veya daha fazla insan aras\u0131nda ge\u00e7en tart\u0131\u015fmalar;<\/li>\r\n \t
- ku\u015f sesleri, \u00e7ocuklar\u0131n konu\u015fmalar\u0131 ve tan\u0131k ifadeleri gibi birincil ses kaynaklar\u0131 ya da kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f performanslar (tiyatro, konser, vb.);<\/li>\r\n \t
- birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n analizi (ses kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben analizin yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde);<\/li>\r\n \t
- ders i\u00e7erisinde ge\u00e7en kavramlar\u0131n ilgisini, uygunlu\u011funu veya uygulamas\u0131n\u0131 vurgulayan 'haberler';<\/span><\/li>\r\n \t
- e\u011fitmenin dersle ilgili bir konudaki ki\u015fisel yakla\u015f\u0131m\u0131.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nSes metinle birle\u015fti\u011finde ise 'g\u00fcc\u00fc' daha da artar; \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00f6\u011frencilerin g\u00f6zlerini ve kulaklar\u0131n\u0131 birlikte kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sesin \u00f6zellikle de a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:\r\n
\r\n \t- matematik denklemleri, tablo reprod\u00fcksiyonlar\u0131, grafikler, istatistik tablolar\u0131 ve hatta ta\u015f \u00f6rnekleri gibi metin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunulan materyalleri a\u00e7\u0131klayan veya materyallerin seslendirildi\u011fi durumlarda.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nBu teknik, Salman Khan taraf\u0131ndan daha da geli\u015ftirilmi\u015ftir. Khan, matematiksel sembollerin, form\u00fcllerin ve soru \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin g\u00f6rsel olarak a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda video ve sesi birlikte kullanm\u0131\u015ft\u0131r.\r\n
7.3.3 Beceri geli\u015fimi<\/h2>\r\n\u00d6\u011frencinin kaydedilen sesi durdurup tekrar ba\u015flatabilme kabiliyeti nedeniyle,\r\n\r\n \t- telaffuz, m\u00fczik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, matematiksel hesaplama gibi belirli i\u015fitsel becerilere veya tekniklere hakim olmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6\u011frencilere tekrar ve pratik olana\u011f\u0131 sa\u011flamas\u0131;<\/li>\r\n \t
- \u00f6\u011frencilerin \u00e7ocuklar\u0131n dil kullan\u0131m\u0131 veya g\u00f6\u00e7 ve g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 tutum gibi konular\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda ki\u015filerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ses kay\u0131tlar\u0131\u00a0 gibi birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi;<\/li>\r\n \t
- materyalleri yeni veya al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya da dramatize edilmi\u015f bir bi\u00e7imde sunarak \u00f6\u011frencilerin kendilerini farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip di\u011ferleriyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmelerine olanak sa\u011flamak suretiyle \u00f6\u011frenci tutumlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi<\/li>\r\n<\/ul>\r\ngibi hususlarda sesin \u00f6zellikle faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\r\n
7.3.4 Sesin bir \u00f6\u011fretim ortam\u0131 olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\r\n\u0130lk olarak, sesin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlara bakal\u0131m:\r\n\r\n \t- bir ses dosyas\u0131 haz\u0131rlamak, bir video veya sim\u00fclasyon haz\u0131rlamaktan \u00e7ok daha kolayd\u0131r.<\/li>\r\n \t
- ses, video veya sim\u00fclasyondan daha az bir bant geni\u015fli\u011fi gerektirir; bu nedenle de dosyay\u0131 indirmek \u00e7ok daha kolayd\u0131r ve \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bant geni\u015fliklerinde bile rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir.<\/li>\r\n \t
- metin, matematiksel semboller ve grafikler gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle bir arada kullan\u0131labilir, birden fazla duyunun kullan\u0131lmas\u0131na izin verir ve 'b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme'yi sa\u011flar.<\/li>\r\n \t
- baz\u0131 \u00f6\u011frenciler, okuyarak de\u011fil dinleyerek \u00f6\u011frenmeyi tercih ederler.<\/li>\r\n \t
- metinle birle\u015ftirildi\u011finde ses, okuryazarl\u0131k becerilerini geli\u015ftirilmesine yard\u0131m edebilir veya okuryazarl\u0131k d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck olan \u00f6\u011frencileri destekleyebilir.<\/li>\r\n \t
- ses, metinden daha fazla \u00e7e\u015fitlilik ve farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sa\u011flar. \u00d6\u011frenme s\u00fcrecinde \u00f6\u011frencinin tazelendi\u011fi ve ilgisinin yukar\u0131da tutuldu\u011fu bir 'teneff\u00fcs' gibidir.<\/li>\r\n \t
- A\u00e7\u0131k \u00dcniversite'de y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, Nicola Durbridge, video ve metin bazl\u0131 materyallerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ses kullan\u0131m\u0131n\u0131n uzaktan \u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerinin e\u011fitmenle daha ki\u015fisel bir 'yak\u0131nl\u0131k' hissetmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\u00d6zellikle de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 esneklik ve \u00f6\u011frenci kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan,\u00a0\u00f6\u011frencilerin canl\u0131 ders anlat\u0131m\u0131ndan \u00e7ok metin tabanl\u0131 materyallerle desteklenen ses kay\u0131tlar\u0131ndan (slaytlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir web sitesi gibi) daha iyi \u00f6\u011frenece\u011fi s\u00f6ylenebilir.\r\n\r\nSesin bir tak\u0131m dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r:\r\n
\r\n \t- Ses-temelli \u00f6\u011frenme, i\u015fitme engelli ki\u015filer i\u00e7in olduk\u00e7a zordur.<\/li>\r\n \t
- Ses dosyalar\u0131 olu\u015fturmak, e\u011fitmen i\u00e7in ilave i\u015f y\u00fck\u00fc anlam\u0131na gelir.<\/li>\r\n \t
- Ses genellikle metin veya grafik gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle birlikte kullan\u0131l\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretimin tasar\u0131m s\u00fcrecinin karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131na neden olur.<\/li>\r\n \t
- Ses kayd\u0131, asgari d\u00fczeyde de olsa teknik yeterlilik gerektirir.<\/li>\r\n \t
- Yaz\u0131m dili, konu\u015fma dilinden daha kusursuzdur.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde, hareketsiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin \u00fczerine ses dosyalar\u0131 eklenmesiyle olu\u015fturulan videolar giderek daha fazla kullan\u0131l\u0131yor. Khan Academy'de oldu\u011fu gibi... Bununla birlikte, baz\u0131 durumlarda (\u00f6rne\u011fin, \u00f6\u011frencilerin belirli metinlerden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi) ses kay\u0131tlar\u0131 video kay\u0131tlar\u0131ndan daha faydal\u0131 olabiliyor.\r\n\r\nO zaman, haydi bir ses kayd\u0131 dinleyelim!\r\n\r\n
Etkinlik 7.3 Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin belirlenmesi<\/h3>\r\n1. Verdi\u011finiz derslerden birini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Sesin hangi sunum \u00f6zellikleri bu dersiniz i\u00e7in \u00f6nemli olabilir?\r\n\r\n2. B\u00f6l\u00fcm 1.2<\/a>'de bahsi ge\u00e7en becerilere bak\u0131n. Bu becerilerden hangisi veya hangileri, di\u011fer medya t\u00fcrlerinden ziyade ses kullan\u0131larak geli\u015ftirilebilir? Ses-temelli \u00f6\u011fretimi bu ama\u00e7la nas\u0131l kullan\u0131rd\u0131n\u0131z?\r\n\r\n3. \u00d6\u011frencilerden \u00f6l\u00e7me-de\u011ferlendirme amac\u0131yla bir ses kayd\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 istedi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda bu karar\u0131 verirdiniz? \u00d6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde bunu nas\u0131l yapar\u0131z?\r\n\r\n4. Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerini gere\u011finden fazla veya birbiri yerine kullan\u0131m\u0131n iyi bir\u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? Ayn\u0131 konuyu farkl\u0131 medya t\u00fcrleriyle anlatman\u0131n ne t\u00fcr dezavantajlar\u0131 olabilir?\r\n\r\n5. Sesin kendine \u00f6zg\u00fc ba\u015fka ne t\u00fcr pedagojik \u00f6zellikleri olabilir?\r\n\r\n<\/div>\r\nKaynak\u00e7a ve ek okumalar<\/h2>\r\nBates, A. (1985)\u00a0<\/span>Broadcasting in Education: An Evaluation<\/em>\u00a0<\/span>London: Constables\r\n\r\nBates, A. (2005)\u00a0<\/span>Technology, e-Learning and Distance Education<\/a><\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Routledge\r\n\r\nDurbridge, N. (1982)\u00a0<\/span>Audio-cassettes in Higher Education<\/em>\u00a0<\/span>Milton Keynes: The Open University (mimeo)\r\n\r\nDurbridge, N. (1984) Audio-cassettes, in Bates, A. (ed.)\u00a0<\/span>The Role of Technology in Distance Education<\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Croom Hill\/St Martin\u2019s Press\r\n\r\nEDUCAUSE Learning Initiative (2005)\u00a0Seven things you should know about\u2026 podcasting<\/a>\u00a0<\/em>Boulder CO:\u00a0EDUCAUSE<\/em>, June\r\n\r\nKoumi, J. (2006).\u00a0<\/span>Designing video and multimedia for open and flexible learning.\u00a0<\/span><\/em>London:<\/span>\u00a0<\/em>Routledge.<\/span>\r\n\r\nMayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed). New York: Cambridge University Press.<\/span>\r\n\r\nPostlethwaite, S. N. (1969)\u00a0<\/span>The Audio-Tutorial Approach to Learning<\/em>\u00a0<\/span>Minneapolis: Burgess Publishing Company\r\n\r\nSalmon, G. and Edirisingha, P. (2008)\u00a0<\/span>Podcasting for Learning in Universities<\/a><\/em>\u00a0<\/span>Milton Keynes: Open University Press\r\n\r\nWright, S. and Haines, R, (1981) Audio-tapes for Teaching Science\u00a0<\/span>Teaching at a Distance<\/em>, Vol. 20.\r\n\r\nNot:<\/em>\u00a0A\u00e7\u0131k \u00dcniversite yay\u0131nlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131na \u00e7evrimi\u00e7i olarak eri\u015fmek olanakl\u0131 de\u011filse de, bas\u0131l\u0131 kopyalara veya pdf dosyalar\u0131na A\u00e7\u0131k \u00dcniversite Uluslararas\u0131 Uzaktan \u00d6\u011frenme Merkezi'nden (<\/span>The Open University International Centre for Distance Learning<\/a>) ula\u015fabilirsiniz.","rendered":"![\"\"](\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2018\/02\/Audio-speakers.jpg\")
\u015eekil 7.3.1 Resim: \u00a9 InnerFidelity, 2012<\/figcaption><\/figure>\n
\nBir makinenin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc veya g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n arka planda devam eden u\u011fultusunda oldu\u011fu gibi, t\u00fcm seslerin saf anlamlar\u0131 haricinde bir de \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131msal anlam\u0131 vard\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131msal anlam, \u00f6\u011fretilen \u015feyin \u00f6z\u00fcne ili\u015fkin imgelerin veya fikirlerin uyand\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131labilir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, enformasyonun etkin bir \u015fekilde iletilmesinde sesin son derece gerekli oldu\u011fu durumlar vard\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n
Durbridge, 1984<\/p>\n
7.3.1 Ses: De\u011feri bilinmeyen medya<\/h2>\n
\u00d6nceki b\u00f6l\u00fcmlerde, s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fimin uzun bir tarihi oldu\u011funu konu\u015fmu\u015ftuk. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, gerek s\u0131n\u0131f i\u00e7indeki ders anlat\u0131mlar\u0131 gerekse radyo programlar\u0131yla hayat\u0131m\u0131zda \u00f6nemli bir yer te\u015fkil etmeye devam ediyor. Ancak bu k\u0131s\u0131mda ben, ses kay\u0131tlar\u0131 \u00fczerine odaklanacak ve iyi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kaydedilmi\u015f sesin son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011fitim arac\u0131 oldu\u011funu iddia edece\u011fim.<\/p>\n
Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zellikleri ile ilgili \u00f6nemli miktarda ara\u015ft\u0131rma bulunmaktad\u0131r. \u0130ngiltere’deki A\u00e7\u0131k \u00dcniversite’de bulunan ders geli\u015ftirme ekipleri, \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f bas\u0131l\u0131 materyalleri tamamlay\u0131c\u0131 farkl\u0131 medya kaynaklar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek zorundayd\u0131. Medya kaynaklar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta BBC taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi\u011fi i\u00e7in miktar\u0131 son derece k\u0131s\u0131tl\u0131 ve \u00fcretimi maliyetliydi; dolay\u0131s\u0131yla ders geli\u015ftirme ekipleri ve birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 BBC prod\u00fckt\u00f6rleri, radyonun ve televizyonun \u00f6\u011frenmeyi desteklemede nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmek durumundayd\u0131. Hatta, televizyon ve radyonun hangi e\u011fitim i\u015flevlerinin e\u011fitim-\u00f6\u011fretime katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 net olarak tan\u0131mlamalar\u0131 isteniyordu. Bir ders a\u00e7\u0131ld\u0131ktan ve geli\u015ftirildikten sonra, program \u00f6rnekleri hem bu i\u015flevleri ne derece yerine getirebildikleri hem de \u00f6\u011frencilerin programlara nas\u0131l tepki verdi\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendiriliyordu. Sonraki y\u0131llarda, prod\u00fcksiyon ses ve video kasetlerine kayd\u0131ktan sonra da ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m kullan\u0131lmaya devam edilmi\u015fti.<\/p>\n
\u0130lk olarak kendine \u00f6zg\u00fc rol ve i\u015flevlerin belirlendi\u011fi ve sonras\u0131nda da programlar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi bu s\u00fcre\u00e7, A\u00e7\u0131k \u00dcniversite’nin hangi rol veya i\u015flevlerin \u00f6zellikle hangi medya t\u00fcr\u00fc i\u00e7in uygun oldu\u011funu belirleyebilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131 (Bates, 1985). Kendisi de eski bir BBC\/A\u00e7\u0131k \u00dcniversite prod\u00fckt\u00f6r\u00fc olan Koumi (2006), bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 temel alarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve ses ve video t\u00fcrlerinin kilit i\u015flevlerini listelemeye devam etmi\u015fti. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Santa Barbara’daki Kaliforniya \u00dcniversitesi’nden Richard Mayer da, e\u011fitimde \u00e7okluortam kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin kendi ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmekteydi (Mayer, 2009).<\/p>\n
Ses teknolojisinde kasetlerden ses kay\u0131tlar\u0131na (podcast<\/em>) s\u00fcregelen bir geli\u015fim olmas\u0131na ra\u011fmen, sesin pedagojik \u00f6zellikleri uzun s\u00fcre boyunca g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u015fekilde sabit kalm\u0131\u015f, de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\n7.3.2 Sunum \u00f6zellikleri<\/h2>\n
Ses kendi ba\u015f\u0131na kullan\u0131labilse de, genel kullan\u0131m\u0131 di\u011fer medya t\u00fcrleriyle ve \u00f6zellikle de metin tabanl\u0131 medyaya birliktedir. Sesi tek ba\u015f\u0131na a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekillerde kullanabiliriz:<\/p>\n
\n- konu\u015fulan dil (yabanc\u0131 diller dahil) (analiz veya pratik ama\u00e7l\u0131 olarak);<\/li>\n
- m\u00fczik (performans olarak veya analiz amac\u0131yla);<\/li>\n
- a\u015fa\u011f\u0131daki ama\u00e7larla tart\u0131\u015fma arac\u0131 olarak:\n
\n- derste anlat\u0131lan belli noktalar\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in;<\/li>\n
- derste anlat\u0131lmayan noktalar\u0131 ortaya koymak i\u00e7in;<\/li>\n
- derste bahsedilen perspektiflere alternatif bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmek i\u00e7in;<\/li>\n
- derste verilen materyalleri analiz etmek veya ele\u015ftirmek i\u00e7in;<\/li>\n
- derste anlat\u0131lan ana fikirleri veya belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131 \u00f6zetlemek i\u00e7in;<\/li>\n
- derste ge\u00e7en arg\u00fcmanlar\u0131 veya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 destekleyici veya onlara kar\u015f\u0131t yeni kan\u0131tlar sa\u011flamak i\u00e7in;<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
- \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar veya uzmanlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler;<\/li>\n
- bir konuya ili\u015fkin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ortaya koymak i\u00e7in iki veya daha fazla insan aras\u0131nda ge\u00e7en tart\u0131\u015fmalar;<\/li>\n
- ku\u015f sesleri, \u00e7ocuklar\u0131n konu\u015fmalar\u0131 ve tan\u0131k ifadeleri gibi birincil ses kaynaklar\u0131 ya da kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f performanslar (tiyatro, konser, vb.);<\/li>\n
- birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n analizi (ses kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben analizin yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde);<\/li>\n
- ders i\u00e7erisinde ge\u00e7en kavramlar\u0131n ilgisini, uygunlu\u011funu veya uygulamas\u0131n\u0131 vurgulayan ‘haberler’;<\/span><\/li>\n
- e\u011fitmenin dersle ilgili bir konudaki ki\u015fisel yakla\u015f\u0131m\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n
Ses metinle birle\u015fti\u011finde ise ‘g\u00fcc\u00fc’ daha da artar; \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00f6\u011frencilerin g\u00f6zlerini ve kulaklar\u0131n\u0131 birlikte kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sesin \u00f6zellikle de a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n
\n- matematik denklemleri, tablo reprod\u00fcksiyonlar\u0131, grafikler, istatistik tablolar\u0131 ve hatta ta\u015f \u00f6rnekleri gibi metin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunulan materyalleri a\u00e7\u0131klayan veya materyallerin seslendirildi\u011fi durumlarda.<\/li>\n<\/ul>\n
Bu teknik, Salman Khan taraf\u0131ndan daha da geli\u015ftirilmi\u015ftir. Khan, matematiksel sembollerin, form\u00fcllerin ve soru \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin g\u00f6rsel olarak a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda video ve sesi birlikte kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7.3.3 Beceri geli\u015fimi<\/h2>\n
\u00d6\u011frencinin kaydedilen sesi durdurup tekrar ba\u015flatabilme kabiliyeti nedeniyle,<\/p>\n
\n- telaffuz, m\u00fczik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, matematiksel hesaplama gibi belirli i\u015fitsel becerilere veya tekniklere hakim olmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6\u011frencilere tekrar ve pratik olana\u011f\u0131 sa\u011flamas\u0131;<\/li>\n
- \u00f6\u011frencilerin \u00e7ocuklar\u0131n dil kullan\u0131m\u0131 veya g\u00f6\u00e7 ve g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 tutum gibi konular\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda ki\u015filerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ses kay\u0131tlar\u0131\u00a0 gibi birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi;<\/li>\n
- materyalleri yeni veya al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya da dramatize edilmi\u015f bir bi\u00e7imde sunarak \u00f6\u011frencilerin kendilerini farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip di\u011ferleriyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmelerine olanak sa\u011flamak suretiyle \u00f6\u011frenci tutumlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi<\/li>\n<\/ul>\n
gibi hususlarda sesin \u00f6zellikle faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
7.3.4 Sesin bir \u00f6\u011fretim ortam\u0131 olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\n
\u0130lk olarak, sesin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlara bakal\u0131m:<\/p>\n
\n- bir ses dosyas\u0131 haz\u0131rlamak, bir video veya sim\u00fclasyon haz\u0131rlamaktan \u00e7ok daha kolayd\u0131r.<\/li>\n
- ses, video veya sim\u00fclasyondan daha az bir bant geni\u015fli\u011fi gerektirir; bu nedenle de dosyay\u0131 indirmek \u00e7ok daha kolayd\u0131r ve \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bant geni\u015fliklerinde bile rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir.<\/li>\n
- metin, matematiksel semboller ve grafikler gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle bir arada kullan\u0131labilir, birden fazla duyunun kullan\u0131lmas\u0131na izin verir ve ‘b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme’yi sa\u011flar.<\/li>\n
- baz\u0131 \u00f6\u011frenciler, okuyarak de\u011fil dinleyerek \u00f6\u011frenmeyi tercih ederler.<\/li>\n
- metinle birle\u015ftirildi\u011finde ses, okuryazarl\u0131k becerilerini geli\u015ftirilmesine yard\u0131m edebilir veya okuryazarl\u0131k d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck olan \u00f6\u011frencileri destekleyebilir.<\/li>\n
- ses, metinden daha fazla \u00e7e\u015fitlilik ve farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sa\u011flar. \u00d6\u011frenme s\u00fcrecinde \u00f6\u011frencinin tazelendi\u011fi ve ilgisinin yukar\u0131da tutuldu\u011fu bir ‘teneff\u00fcs’ gibidir.<\/li>\n
- A\u00e7\u0131k \u00dcniversite’de y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, Nicola Durbridge, video ve metin bazl\u0131 materyallerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ses kullan\u0131m\u0131n\u0131n uzaktan \u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerinin e\u011fitmenle daha ki\u015fisel bir ‘yak\u0131nl\u0131k’ hissetmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n
\u00d6zellikle de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 esneklik ve \u00f6\u011frenci kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan,\u00a0\u00f6\u011frencilerin canl\u0131 ders anlat\u0131m\u0131ndan \u00e7ok metin tabanl\u0131 materyallerle desteklenen ses kay\u0131tlar\u0131ndan (slaytlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir web sitesi gibi) daha iyi \u00f6\u011frenece\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
Sesin bir tak\u0131m dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r:<\/p>\n
\n- Ses-temelli \u00f6\u011frenme, i\u015fitme engelli ki\u015filer i\u00e7in olduk\u00e7a zordur.<\/li>\n
- Ses dosyalar\u0131 olu\u015fturmak, e\u011fitmen i\u00e7in ilave i\u015f y\u00fck\u00fc anlam\u0131na gelir.<\/li>\n
- Ses genellikle metin veya grafik gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle birlikte kullan\u0131l\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretimin tasar\u0131m s\u00fcrecinin karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131na neden olur.<\/li>\n
- Ses kayd\u0131, asgari d\u00fczeyde de olsa teknik yeterlilik gerektirir.<\/li>\n
- Yaz\u0131m dili, konu\u015fma dilinden daha kusursuzdur.<\/li>\n<\/ul>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, hareketsiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin \u00fczerine ses dosyalar\u0131 eklenmesiyle olu\u015fturulan videolar giderek daha fazla kullan\u0131l\u0131yor. Khan Academy’de oldu\u011fu gibi… Bununla birlikte, baz\u0131 durumlarda (\u00f6rne\u011fin, \u00f6\u011frencilerin belirli metinlerden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi) ses kay\u0131tlar\u0131 video kay\u0131tlar\u0131ndan daha faydal\u0131 olabiliyor.<\/p>\n
O zaman, haydi bir ses kayd\u0131 dinleyelim!<\/p>\n
\nEtkinlik 7.3 Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin belirlenmesi<\/h3>\n
1. Verdi\u011finiz derslerden birini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Sesin hangi sunum \u00f6zellikleri bu dersiniz i\u00e7in \u00f6nemli olabilir?<\/p>\n
2. B\u00f6l\u00fcm 1.2<\/a>‘de bahsi ge\u00e7en becerilere bak\u0131n. Bu becerilerden hangisi veya hangileri, di\u011fer medya t\u00fcrlerinden ziyade ses kullan\u0131larak geli\u015ftirilebilir? Ses-temelli \u00f6\u011fretimi bu ama\u00e7la nas\u0131l kullan\u0131rd\u0131n\u0131z?<\/p>\n3. \u00d6\u011frencilerden \u00f6l\u00e7me-de\u011ferlendirme amac\u0131yla bir ses kayd\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 istedi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda bu karar\u0131 verirdiniz? \u00d6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde bunu nas\u0131l yapar\u0131z?<\/p>\n
4. Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerini gere\u011finden fazla veya birbiri yerine kullan\u0131m\u0131n iyi bir\u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? Ayn\u0131 konuyu farkl\u0131 medya t\u00fcrleriyle anlatman\u0131n ne t\u00fcr dezavantajlar\u0131 olabilir?<\/p>\n
5. Sesin kendine \u00f6zg\u00fc ba\u015fka ne t\u00fcr pedagojik \u00f6zellikleri olabilir?<\/p>\n<\/div>\n
Kaynak\u00e7a ve ek okumalar<\/h2>\n
Bates, A. (1985)\u00a0<\/span>Broadcasting in Education: An Evaluation<\/em>\u00a0<\/span>London: Constables<\/p>\nBates, A. (2005)\u00a0<\/span>Technology, e-Learning and Distance Education<\/a><\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Routledge<\/p>\nDurbridge, N. (1982)\u00a0<\/span>Audio-cassettes in Higher Education<\/em>\u00a0<\/span>Milton Keynes: The Open University (mimeo)<\/p>\nDurbridge, N. (1984) Audio-cassettes, in Bates, A. (ed.)\u00a0<\/span>The Role of Technology in Distance Education<\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Croom Hill\/St Martin\u2019s Press<\/p>\nEDUCAUSE Learning Initiative (2005)\u00a0Seven things you should know about\u2026 podcasting<\/a>\u00a0<\/em>Boulder CO:\u00a0EDUCAUSE<\/em>, June<\/p>\nKoumi, J. (2006).\u00a0<\/span>Designing video and multimedia for open and flexible learning.\u00a0<\/span><\/em>London:<\/span>\u00a0<\/em>Routledge.<\/span><\/p>\nMayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed). New York: Cambridge University Press.<\/span><\/p>\nPostlethwaite, S. N. (1969)\u00a0<\/span>The Audio-Tutorial Approach to Learning<\/em>\u00a0<\/span>Minneapolis: Burgess Publishing Company<\/p>\nSalmon, G. and Edirisingha, P. (2008)\u00a0<\/span>Podcasting for Learning in Universities<\/a><\/em>\u00a0<\/span>Milton Keynes: Open University Press<\/p>\nWright, S. and Haines, R, (1981) Audio-tapes for Teaching Science\u00a0<\/span>Teaching at a Distance<\/em>, Vol. 20.<\/p>\nNot:<\/em>\u00a0A\u00e7\u0131k \u00dcniversite yay\u0131nlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131na \u00e7evrimi\u00e7i olarak eri\u015fmek olanakl\u0131 de\u011filse de, bas\u0131l\u0131 kopyalara veya pdf dosyalar\u0131na A\u00e7\u0131k \u00dcniversite Uluslararas\u0131 Uzaktan \u00d6\u011frenme Merkezi’nden (<\/span>The Open University International Centre for Distance Learning<\/a>) ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"author":43,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-433","chapter","type-chapter","status-publish","hentry"],"part":303,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=433"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":497,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/433\/revisions\/497"}],"part":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/303"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/433\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=433"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=433"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
- \r\n \t
- konu\u015fulan dil (yabanc\u0131 diller dahil) (analiz veya pratik ama\u00e7l\u0131 olarak);<\/li>\r\n \t
- m\u00fczik (performans olarak veya analiz amac\u0131yla);<\/li>\r\n \t
- a\u015fa\u011f\u0131daki ama\u00e7larla tart\u0131\u015fma arac\u0131 olarak:\r\n
- \r\n \t
- derste anlat\u0131lan belli noktalar\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste anlat\u0131lmayan noktalar\u0131 ortaya koymak i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste bahsedilen perspektiflere alternatif bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmek i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste verilen materyalleri analiz etmek veya ele\u015ftirmek i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste anlat\u0131lan ana fikirleri veya belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131 \u00f6zetlemek i\u00e7in;<\/li>\r\n \t
- derste ge\u00e7en arg\u00fcmanlar\u0131 veya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 destekleyici veya onlara kar\u015f\u0131t yeni kan\u0131tlar sa\u011flamak i\u00e7in;<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n \t
- \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar veya uzmanlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler;<\/li>\r\n \t
- bir konuya ili\u015fkin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ortaya koymak i\u00e7in iki veya daha fazla insan aras\u0131nda ge\u00e7en tart\u0131\u015fmalar;<\/li>\r\n \t
- ku\u015f sesleri, \u00e7ocuklar\u0131n konu\u015fmalar\u0131 ve tan\u0131k ifadeleri gibi birincil ses kaynaklar\u0131 ya da kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f performanslar (tiyatro, konser, vb.);<\/li>\r\n \t
- birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n analizi (ses kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben analizin yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde);<\/li>\r\n \t
- ders i\u00e7erisinde ge\u00e7en kavramlar\u0131n ilgisini, uygunlu\u011funu veya uygulamas\u0131n\u0131 vurgulayan 'haberler';<\/span><\/li>\r\n \t
- e\u011fitmenin dersle ilgili bir konudaki ki\u015fisel yakla\u015f\u0131m\u0131.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nSes metinle birle\u015fti\u011finde ise 'g\u00fcc\u00fc' daha da artar; \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00f6\u011frencilerin g\u00f6zlerini ve kulaklar\u0131n\u0131 birlikte kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sesin \u00f6zellikle de a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:\r\n
- \r\n \t
- matematik denklemleri, tablo reprod\u00fcksiyonlar\u0131, grafikler, istatistik tablolar\u0131 ve hatta ta\u015f \u00f6rnekleri gibi metin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunulan materyalleri a\u00e7\u0131klayan veya materyallerin seslendirildi\u011fi durumlarda.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nBu teknik, Salman Khan taraf\u0131ndan daha da geli\u015ftirilmi\u015ftir. Khan, matematiksel sembollerin, form\u00fcllerin ve soru \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin g\u00f6rsel olarak a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda video ve sesi birlikte kullanm\u0131\u015ft\u0131r.\r\n
7.3.3 Beceri geli\u015fimi<\/h2>\r\n\u00d6\u011frencinin kaydedilen sesi durdurup tekrar ba\u015flatabilme kabiliyeti nedeniyle,\r\n
- \r\n \t
- telaffuz, m\u00fczik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, matematiksel hesaplama gibi belirli i\u015fitsel becerilere veya tekniklere hakim olmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6\u011frencilere tekrar ve pratik olana\u011f\u0131 sa\u011flamas\u0131;<\/li>\r\n \t
- \u00f6\u011frencilerin \u00e7ocuklar\u0131n dil kullan\u0131m\u0131 veya g\u00f6\u00e7 ve g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 tutum gibi konular\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda ki\u015filerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ses kay\u0131tlar\u0131\u00a0 gibi birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi;<\/li>\r\n \t
- materyalleri yeni veya al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya da dramatize edilmi\u015f bir bi\u00e7imde sunarak \u00f6\u011frencilerin kendilerini farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip di\u011ferleriyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmelerine olanak sa\u011flamak suretiyle \u00f6\u011frenci tutumlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi<\/li>\r\n<\/ul>\r\ngibi hususlarda sesin \u00f6zellikle faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\r\n
7.3.4 Sesin bir \u00f6\u011fretim ortam\u0131 olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\r\n\u0130lk olarak, sesin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlara bakal\u0131m:\r\n
- \r\n \t
- bir ses dosyas\u0131 haz\u0131rlamak, bir video veya sim\u00fclasyon haz\u0131rlamaktan \u00e7ok daha kolayd\u0131r.<\/li>\r\n \t
- ses, video veya sim\u00fclasyondan daha az bir bant geni\u015fli\u011fi gerektirir; bu nedenle de dosyay\u0131 indirmek \u00e7ok daha kolayd\u0131r ve \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bant geni\u015fliklerinde bile rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir.<\/li>\r\n \t
- metin, matematiksel semboller ve grafikler gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle bir arada kullan\u0131labilir, birden fazla duyunun kullan\u0131lmas\u0131na izin verir ve 'b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme'yi sa\u011flar.<\/li>\r\n \t
- baz\u0131 \u00f6\u011frenciler, okuyarak de\u011fil dinleyerek \u00f6\u011frenmeyi tercih ederler.<\/li>\r\n \t
- metinle birle\u015ftirildi\u011finde ses, okuryazarl\u0131k becerilerini geli\u015ftirilmesine yard\u0131m edebilir veya okuryazarl\u0131k d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck olan \u00f6\u011frencileri destekleyebilir.<\/li>\r\n \t
- ses, metinden daha fazla \u00e7e\u015fitlilik ve farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sa\u011flar. \u00d6\u011frenme s\u00fcrecinde \u00f6\u011frencinin tazelendi\u011fi ve ilgisinin yukar\u0131da tutuldu\u011fu bir 'teneff\u00fcs' gibidir.<\/li>\r\n \t
- A\u00e7\u0131k \u00dcniversite'de y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, Nicola Durbridge, video ve metin bazl\u0131 materyallerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ses kullan\u0131m\u0131n\u0131n uzaktan \u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerinin e\u011fitmenle daha ki\u015fisel bir 'yak\u0131nl\u0131k' hissetmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\u00d6zellikle de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 esneklik ve \u00f6\u011frenci kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan,\u00a0\u00f6\u011frencilerin canl\u0131 ders anlat\u0131m\u0131ndan \u00e7ok metin tabanl\u0131 materyallerle desteklenen ses kay\u0131tlar\u0131ndan (slaytlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir web sitesi gibi) daha iyi \u00f6\u011frenece\u011fi s\u00f6ylenebilir.\r\n\r\nSesin bir tak\u0131m dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r:\r\n
- \r\n \t
- Ses-temelli \u00f6\u011frenme, i\u015fitme engelli ki\u015filer i\u00e7in olduk\u00e7a zordur.<\/li>\r\n \t
- Ses dosyalar\u0131 olu\u015fturmak, e\u011fitmen i\u00e7in ilave i\u015f y\u00fck\u00fc anlam\u0131na gelir.<\/li>\r\n \t
- Ses genellikle metin veya grafik gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle birlikte kullan\u0131l\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretimin tasar\u0131m s\u00fcrecinin karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131na neden olur.<\/li>\r\n \t
- Ses kayd\u0131, asgari d\u00fczeyde de olsa teknik yeterlilik gerektirir.<\/li>\r\n \t
- Yaz\u0131m dili, konu\u015fma dilinden daha kusursuzdur.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde, hareketsiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin \u00fczerine ses dosyalar\u0131 eklenmesiyle olu\u015fturulan videolar giderek daha fazla kullan\u0131l\u0131yor. Khan Academy'de oldu\u011fu gibi... Bununla birlikte, baz\u0131 durumlarda (\u00f6rne\u011fin, \u00f6\u011frencilerin belirli metinlerden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi) ses kay\u0131tlar\u0131 video kay\u0131tlar\u0131ndan daha faydal\u0131 olabiliyor.\r\n\r\nO zaman, haydi bir ses kayd\u0131 dinleyelim!\r\n\r\n
Etkinlik 7.3 Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin belirlenmesi<\/h3>\r\n1. Verdi\u011finiz derslerden birini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Sesin hangi sunum \u00f6zellikleri bu dersiniz i\u00e7in \u00f6nemli olabilir?\r\n\r\n2. B\u00f6l\u00fcm 1.2<\/a>'de bahsi ge\u00e7en becerilere bak\u0131n. Bu becerilerden hangisi veya hangileri, di\u011fer medya t\u00fcrlerinden ziyade ses kullan\u0131larak geli\u015ftirilebilir? Ses-temelli \u00f6\u011fretimi bu ama\u00e7la nas\u0131l kullan\u0131rd\u0131n\u0131z?\r\n\r\n3. \u00d6\u011frencilerden \u00f6l\u00e7me-de\u011ferlendirme amac\u0131yla bir ses kayd\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 istedi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda bu karar\u0131 verirdiniz? \u00d6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde bunu nas\u0131l yapar\u0131z?\r\n\r\n4. Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerini gere\u011finden fazla veya birbiri yerine kullan\u0131m\u0131n iyi bir\u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? Ayn\u0131 konuyu farkl\u0131 medya t\u00fcrleriyle anlatman\u0131n ne t\u00fcr dezavantajlar\u0131 olabilir?\r\n\r\n5. Sesin kendine \u00f6zg\u00fc ba\u015fka ne t\u00fcr pedagojik \u00f6zellikleri olabilir?\r\n\r\n<\/div>\r\n
Kaynak\u00e7a ve ek okumalar<\/h2>\r\nBates, A. (1985)\u00a0<\/span>Broadcasting in Education: An Evaluation<\/em>\u00a0<\/span>London: Constables\r\n\r\nBates, A. (2005)\u00a0<\/span>Technology, e-Learning and Distance Education<\/a><\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Routledge\r\n\r\nDurbridge, N. (1982)\u00a0<\/span>Audio-cassettes in Higher Education<\/em>\u00a0<\/span>Milton Keynes: The Open University (mimeo)\r\n\r\nDurbridge, N. (1984) Audio-cassettes, in Bates, A. (ed.)\u00a0<\/span>The Role of Technology in Distance Education<\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Croom Hill\/St Martin\u2019s Press\r\n\r\nEDUCAUSE Learning Initiative (2005)\u00a0Seven things you should know about\u2026 podcasting<\/a>\u00a0<\/em>Boulder CO:\u00a0EDUCAUSE<\/em>, June\r\n\r\nKoumi, J. (2006).\u00a0<\/span>Designing video and multimedia for open and flexible learning.\u00a0<\/span><\/em>London:<\/span>\u00a0<\/em>Routledge.<\/span>\r\n\r\nMayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed). New York: Cambridge University Press.<\/span>\r\n\r\nPostlethwaite, S. N. (1969)\u00a0<\/span>The Audio-Tutorial Approach to Learning<\/em>\u00a0<\/span>Minneapolis: Burgess Publishing Company\r\n\r\nSalmon, G. and Edirisingha, P. (2008)\u00a0<\/span>Podcasting for Learning in Universities<\/a><\/em>\u00a0<\/span>Milton Keynes: Open University Press\r\n\r\nWright, S. and Haines, R, (1981) Audio-tapes for Teaching Science\u00a0<\/span>Teaching at a Distance<\/em>, Vol. 20.\r\n\r\nNot:<\/em>\u00a0A\u00e7\u0131k \u00dcniversite yay\u0131nlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131na \u00e7evrimi\u00e7i olarak eri\u015fmek olanakl\u0131 de\u011filse de, bas\u0131l\u0131 kopyalara veya pdf dosyalar\u0131na A\u00e7\u0131k \u00dcniversite Uluslararas\u0131 Uzaktan \u00d6\u011frenme Merkezi'nden (<\/span>The Open University International Centre for Distance Learning<\/a>) ula\u015fabilirsiniz.","rendered":"
\u015eekil 7.3.1 Resim: \u00a9 InnerFidelity, 2012<\/figcaption><\/figure>\n
\nBir makinenin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc veya g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n arka planda devam eden u\u011fultusunda oldu\u011fu gibi, t\u00fcm seslerin saf anlamlar\u0131 haricinde bir de \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131msal anlam\u0131 vard\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131msal anlam, \u00f6\u011fretilen \u015feyin \u00f6z\u00fcne ili\u015fkin imgelerin veya fikirlerin uyand\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131labilir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, enformasyonun etkin bir \u015fekilde iletilmesinde sesin son derece gerekli oldu\u011fu durumlar vard\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n
Durbridge, 1984<\/p>\n
7.3.1 Ses: De\u011feri bilinmeyen medya<\/h2>\n
\u00d6nceki b\u00f6l\u00fcmlerde, s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fimin uzun bir tarihi oldu\u011funu konu\u015fmu\u015ftuk. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, gerek s\u0131n\u0131f i\u00e7indeki ders anlat\u0131mlar\u0131 gerekse radyo programlar\u0131yla hayat\u0131m\u0131zda \u00f6nemli bir yer te\u015fkil etmeye devam ediyor. Ancak bu k\u0131s\u0131mda ben, ses kay\u0131tlar\u0131 \u00fczerine odaklanacak ve iyi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kaydedilmi\u015f sesin son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011fitim arac\u0131 oldu\u011funu iddia edece\u011fim.<\/p>\n
Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zellikleri ile ilgili \u00f6nemli miktarda ara\u015ft\u0131rma bulunmaktad\u0131r. \u0130ngiltere’deki A\u00e7\u0131k \u00dcniversite’de bulunan ders geli\u015ftirme ekipleri, \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f bas\u0131l\u0131 materyalleri tamamlay\u0131c\u0131 farkl\u0131 medya kaynaklar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek zorundayd\u0131. Medya kaynaklar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta BBC taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi\u011fi i\u00e7in miktar\u0131 son derece k\u0131s\u0131tl\u0131 ve \u00fcretimi maliyetliydi; dolay\u0131s\u0131yla ders geli\u015ftirme ekipleri ve birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 BBC prod\u00fckt\u00f6rleri, radyonun ve televizyonun \u00f6\u011frenmeyi desteklemede nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmek durumundayd\u0131. Hatta, televizyon ve radyonun hangi e\u011fitim i\u015flevlerinin e\u011fitim-\u00f6\u011fretime katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 net olarak tan\u0131mlamalar\u0131 isteniyordu. Bir ders a\u00e7\u0131ld\u0131ktan ve geli\u015ftirildikten sonra, program \u00f6rnekleri hem bu i\u015flevleri ne derece yerine getirebildikleri hem de \u00f6\u011frencilerin programlara nas\u0131l tepki verdi\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendiriliyordu. Sonraki y\u0131llarda, prod\u00fcksiyon ses ve video kasetlerine kayd\u0131ktan sonra da ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m kullan\u0131lmaya devam edilmi\u015fti.<\/p>\n
\u0130lk olarak kendine \u00f6zg\u00fc rol ve i\u015flevlerin belirlendi\u011fi ve sonras\u0131nda da programlar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi bu s\u00fcre\u00e7, A\u00e7\u0131k \u00dcniversite’nin hangi rol veya i\u015flevlerin \u00f6zellikle hangi medya t\u00fcr\u00fc i\u00e7in uygun oldu\u011funu belirleyebilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131 (Bates, 1985). Kendisi de eski bir BBC\/A\u00e7\u0131k \u00dcniversite prod\u00fckt\u00f6r\u00fc olan Koumi (2006), bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 temel alarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve ses ve video t\u00fcrlerinin kilit i\u015flevlerini listelemeye devam etmi\u015fti. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Santa Barbara’daki Kaliforniya \u00dcniversitesi’nden Richard Mayer da, e\u011fitimde \u00e7okluortam kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin kendi ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmekteydi (Mayer, 2009).<\/p>\n
Ses teknolojisinde kasetlerden ses kay\u0131tlar\u0131na (podcast<\/em>) s\u00fcregelen bir geli\u015fim olmas\u0131na ra\u011fmen, sesin pedagojik \u00f6zellikleri uzun s\u00fcre boyunca g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u015fekilde sabit kalm\u0131\u015f, de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\n
7.3.2 Sunum \u00f6zellikleri<\/h2>\n
Ses kendi ba\u015f\u0131na kullan\u0131labilse de, genel kullan\u0131m\u0131 di\u011fer medya t\u00fcrleriyle ve \u00f6zellikle de metin tabanl\u0131 medyaya birliktedir. Sesi tek ba\u015f\u0131na a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekillerde kullanabiliriz:<\/p>\n
- \n
- konu\u015fulan dil (yabanc\u0131 diller dahil) (analiz veya pratik ama\u00e7l\u0131 olarak);<\/li>\n
- m\u00fczik (performans olarak veya analiz amac\u0131yla);<\/li>\n
- a\u015fa\u011f\u0131daki ama\u00e7larla tart\u0131\u015fma arac\u0131 olarak:\n
- \n
- derste anlat\u0131lan belli noktalar\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in;<\/li>\n
- derste anlat\u0131lmayan noktalar\u0131 ortaya koymak i\u00e7in;<\/li>\n
- derste bahsedilen perspektiflere alternatif bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmek i\u00e7in;<\/li>\n
- derste verilen materyalleri analiz etmek veya ele\u015ftirmek i\u00e7in;<\/li>\n
- derste anlat\u0131lan ana fikirleri veya belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131 \u00f6zetlemek i\u00e7in;<\/li>\n
- derste ge\u00e7en arg\u00fcmanlar\u0131 veya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 destekleyici veya onlara kar\u015f\u0131t yeni kan\u0131tlar sa\u011flamak i\u00e7in;<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
- \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar veya uzmanlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler;<\/li>\n
- bir konuya ili\u015fkin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ortaya koymak i\u00e7in iki veya daha fazla insan aras\u0131nda ge\u00e7en tart\u0131\u015fmalar;<\/li>\n
- ku\u015f sesleri, \u00e7ocuklar\u0131n konu\u015fmalar\u0131 ve tan\u0131k ifadeleri gibi birincil ses kaynaklar\u0131 ya da kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f performanslar (tiyatro, konser, vb.);<\/li>\n
- birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n analizi (ses kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben analizin yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde);<\/li>\n
- ders i\u00e7erisinde ge\u00e7en kavramlar\u0131n ilgisini, uygunlu\u011funu veya uygulamas\u0131n\u0131 vurgulayan ‘haberler’;<\/span><\/li>\n
- e\u011fitmenin dersle ilgili bir konudaki ki\u015fisel yakla\u015f\u0131m\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n
Ses metinle birle\u015fti\u011finde ise ‘g\u00fcc\u00fc’ daha da artar; \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00f6\u011frencilerin g\u00f6zlerini ve kulaklar\u0131n\u0131 birlikte kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sesin \u00f6zellikle de a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n
- \n
- matematik denklemleri, tablo reprod\u00fcksiyonlar\u0131, grafikler, istatistik tablolar\u0131 ve hatta ta\u015f \u00f6rnekleri gibi metin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunulan materyalleri a\u00e7\u0131klayan veya materyallerin seslendirildi\u011fi durumlarda.<\/li>\n<\/ul>\n
Bu teknik, Salman Khan taraf\u0131ndan daha da geli\u015ftirilmi\u015ftir. Khan, matematiksel sembollerin, form\u00fcllerin ve soru \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin g\u00f6rsel olarak a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda video ve sesi birlikte kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7.3.3 Beceri geli\u015fimi<\/h2>\n
\u00d6\u011frencinin kaydedilen sesi durdurup tekrar ba\u015flatabilme kabiliyeti nedeniyle,<\/p>\n
- \n
- telaffuz, m\u00fczik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, matematiksel hesaplama gibi belirli i\u015fitsel becerilere veya tekniklere hakim olmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6\u011frencilere tekrar ve pratik olana\u011f\u0131 sa\u011flamas\u0131;<\/li>\n
- \u00f6\u011frencilerin \u00e7ocuklar\u0131n dil kullan\u0131m\u0131 veya g\u00f6\u00e7 ve g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 tutum gibi konular\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda ki\u015filerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ses kay\u0131tlar\u0131\u00a0 gibi birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi;<\/li>\n
- materyalleri yeni veya al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya da dramatize edilmi\u015f bir bi\u00e7imde sunarak \u00f6\u011frencilerin kendilerini farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip di\u011ferleriyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmelerine olanak sa\u011flamak suretiyle \u00f6\u011frenci tutumlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi<\/li>\n<\/ul>\n
gibi hususlarda sesin \u00f6zellikle faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
7.3.4 Sesin bir \u00f6\u011fretim ortam\u0131 olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\n
\u0130lk olarak, sesin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlara bakal\u0131m:<\/p>\n
- \n
- bir ses dosyas\u0131 haz\u0131rlamak, bir video veya sim\u00fclasyon haz\u0131rlamaktan \u00e7ok daha kolayd\u0131r.<\/li>\n
- ses, video veya sim\u00fclasyondan daha az bir bant geni\u015fli\u011fi gerektirir; bu nedenle de dosyay\u0131 indirmek \u00e7ok daha kolayd\u0131r ve \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bant geni\u015fliklerinde bile rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir.<\/li>\n
- metin, matematiksel semboller ve grafikler gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle bir arada kullan\u0131labilir, birden fazla duyunun kullan\u0131lmas\u0131na izin verir ve ‘b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme’yi sa\u011flar.<\/li>\n
- baz\u0131 \u00f6\u011frenciler, okuyarak de\u011fil dinleyerek \u00f6\u011frenmeyi tercih ederler.<\/li>\n
- metinle birle\u015ftirildi\u011finde ses, okuryazarl\u0131k becerilerini geli\u015ftirilmesine yard\u0131m edebilir veya okuryazarl\u0131k d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck olan \u00f6\u011frencileri destekleyebilir.<\/li>\n
- ses, metinden daha fazla \u00e7e\u015fitlilik ve farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sa\u011flar. \u00d6\u011frenme s\u00fcrecinde \u00f6\u011frencinin tazelendi\u011fi ve ilgisinin yukar\u0131da tutuldu\u011fu bir ‘teneff\u00fcs’ gibidir.<\/li>\n
- A\u00e7\u0131k \u00dcniversite’de y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, Nicola Durbridge, video ve metin bazl\u0131 materyallerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ses kullan\u0131m\u0131n\u0131n uzaktan \u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerinin e\u011fitmenle daha ki\u015fisel bir ‘yak\u0131nl\u0131k’ hissetmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n
\u00d6zellikle de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 esneklik ve \u00f6\u011frenci kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan,\u00a0\u00f6\u011frencilerin canl\u0131 ders anlat\u0131m\u0131ndan \u00e7ok metin tabanl\u0131 materyallerle desteklenen ses kay\u0131tlar\u0131ndan (slaytlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir web sitesi gibi) daha iyi \u00f6\u011frenece\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
Sesin bir tak\u0131m dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r:<\/p>\n
- \n
- Ses-temelli \u00f6\u011frenme, i\u015fitme engelli ki\u015filer i\u00e7in olduk\u00e7a zordur.<\/li>\n
- Ses dosyalar\u0131 olu\u015fturmak, e\u011fitmen i\u00e7in ilave i\u015f y\u00fck\u00fc anlam\u0131na gelir.<\/li>\n
- Ses genellikle metin veya grafik gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle birlikte kullan\u0131l\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretimin tasar\u0131m s\u00fcrecinin karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131na neden olur.<\/li>\n
- Ses kayd\u0131, asgari d\u00fczeyde de olsa teknik yeterlilik gerektirir.<\/li>\n
- Yaz\u0131m dili, konu\u015fma dilinden daha kusursuzdur.<\/li>\n<\/ul>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, hareketsiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin \u00fczerine ses dosyalar\u0131 eklenmesiyle olu\u015fturulan videolar giderek daha fazla kullan\u0131l\u0131yor. Khan Academy’de oldu\u011fu gibi… Bununla birlikte, baz\u0131 durumlarda (\u00f6rne\u011fin, \u00f6\u011frencilerin belirli metinlerden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi) ses kay\u0131tlar\u0131 video kay\u0131tlar\u0131ndan daha faydal\u0131 olabiliyor.<\/p>\n
O zaman, haydi bir ses kayd\u0131 dinleyelim!<\/p>\n
\nEtkinlik 7.3 Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin belirlenmesi<\/h3>\n
1. Verdi\u011finiz derslerden birini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Sesin hangi sunum \u00f6zellikleri bu dersiniz i\u00e7in \u00f6nemli olabilir?<\/p>\n
2. B\u00f6l\u00fcm 1.2<\/a>‘de bahsi ge\u00e7en becerilere bak\u0131n. Bu becerilerden hangisi veya hangileri, di\u011fer medya t\u00fcrlerinden ziyade ses kullan\u0131larak geli\u015ftirilebilir? Ses-temelli \u00f6\u011fretimi bu ama\u00e7la nas\u0131l kullan\u0131rd\u0131n\u0131z?<\/p>\n
3. \u00d6\u011frencilerden \u00f6l\u00e7me-de\u011ferlendirme amac\u0131yla bir ses kayd\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 istedi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda bu karar\u0131 verirdiniz? \u00d6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde bunu nas\u0131l yapar\u0131z?<\/p>\n
4. Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerini gere\u011finden fazla veya birbiri yerine kullan\u0131m\u0131n iyi bir\u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? Ayn\u0131 konuyu farkl\u0131 medya t\u00fcrleriyle anlatman\u0131n ne t\u00fcr dezavantajlar\u0131 olabilir?<\/p>\n
5. Sesin kendine \u00f6zg\u00fc ba\u015fka ne t\u00fcr pedagojik \u00f6zellikleri olabilir?<\/p>\n<\/div>\n
Kaynak\u00e7a ve ek okumalar<\/h2>\n
Bates, A. (1985)\u00a0<\/span>Broadcasting in Education: An Evaluation<\/em>\u00a0<\/span>London: Constables<\/p>\n
Bates, A. (2005)\u00a0<\/span>Technology, e-Learning and Distance Education<\/a><\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Routledge<\/p>\n
Durbridge, N. (1982)\u00a0<\/span>Audio-cassettes in Higher Education<\/em>\u00a0<\/span>Milton Keynes: The Open University (mimeo)<\/p>\n
Durbridge, N. (1984) Audio-cassettes, in Bates, A. (ed.)\u00a0<\/span>The Role of Technology in Distance Education<\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Croom Hill\/St Martin\u2019s Press<\/p>\n
EDUCAUSE Learning Initiative (2005)\u00a0Seven things you should know about\u2026 podcasting<\/a>\u00a0<\/em>Boulder CO:\u00a0EDUCAUSE<\/em>, June<\/p>\n
Koumi, J. (2006).\u00a0<\/span>Designing video and multimedia for open and flexible learning.\u00a0<\/span><\/em>London:<\/span>\u00a0<\/em>Routledge.<\/span><\/p>\n
Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed). New York: Cambridge University Press.<\/span><\/p>\n
Postlethwaite, S. N. (1969)\u00a0<\/span>The Audio-Tutorial Approach to Learning<\/em>\u00a0<\/span>Minneapolis: Burgess Publishing Company<\/p>\n
Salmon, G. and Edirisingha, P. (2008)\u00a0<\/span>Podcasting for Learning in Universities<\/a><\/em>\u00a0<\/span>Milton Keynes: Open University Press<\/p>\n
Wright, S. and Haines, R, (1981) Audio-tapes for Teaching Science\u00a0<\/span>Teaching at a Distance<\/em>, Vol. 20.<\/p>\n
Not:<\/em>\u00a0A\u00e7\u0131k \u00dcniversite yay\u0131nlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131na \u00e7evrimi\u00e7i olarak eri\u015fmek olanakl\u0131 de\u011filse de, bas\u0131l\u0131 kopyalara veya pdf dosyalar\u0131na A\u00e7\u0131k \u00dcniversite Uluslararas\u0131 Uzaktan \u00d6\u011frenme Merkezi’nden (<\/span>The Open University International Centre for Distance Learning<\/a>) ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"author":43,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-433","chapter","type-chapter","status-publish","hentry"],"part":303,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=433"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":497,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/433\/revisions\/497"}],"part":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/303"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/433\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=433"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=433"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
- e\u011fitmenin dersle ilgili bir konudaki ki\u015fisel yakla\u015f\u0131m\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n
- e\u011fitmenin dersle ilgili bir konudaki ki\u015fisel yakla\u015f\u0131m\u0131.<\/li>\r\n<\/ul>\r\nSes metinle birle\u015fti\u011finde ise 'g\u00fcc\u00fc' daha da artar; \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00f6\u011frencilerin g\u00f6zlerini ve kulaklar\u0131n\u0131 birlikte kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sesin \u00f6zellikle de a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:\r\n