![\"\"](\"https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/tonybates\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2018\/09\/medya-1024x702.png\")
\u015eekil 8. SECTIONS Modeli[\/caption]\r\n\r\n \r\n\r\nbelirli bir konu, \u00f6\u011frenme hedefleri ve hedef kitleye en uygun medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn se\u00e7imi i\u00e7in yeterli ve kullan\u0131labilir bir kuram bulunmamaktad\u0131r... en yayg\u0131n uygulama ise, herhangi bir model kullanmamakt\u0131r. Nitekim, medya se\u00e7iminin pedagojik kayg\u0131lardan ziyade daha uygulamaya d\u00f6n\u00fck ekonomik, be\u015feri ve politik etkenler taraf\u0131ndan kontrol ediliyor olmas\u0131na \u015fa\u015fmamak gerekir (s. 56).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
Mackenzie (2002) de benzer bir duruma dikkati \u00e7ekmektedir:<\/p>\r\n\r\n
\r\n\u00dclkenin farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki \u00f6\u011fretmenlerle teknolojinin mevcut durumuna dair yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sohbetlerde, durum ne olursa olsun \u00f6\u011fretmenleri en \u00e7ok etkileyen fakt\u00f6r\u00fcn teknolojiye eri\u015fimleri oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bir \u00f6\u011fretmenin s\u0131n\u0131f\u0131nda televizyon-bilgisayar seti kuruluysa, s\u0131n\u0131fta onu kullanmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan tam donan\u0131ml\u0131 bir laboratuvarda eri\u015fimine ve kullan\u0131m\u0131na haz\u0131r bir LCD projeksiyon cihaz\u0131 varsa, \u00f6\u011fretmenin o teknolojiyi kullanma e\u011filimi daha fazla olmaktad\u0131r. \u00d6\u011fretmenler her zaman kendilerine sunulan\u0131n en iyisini en iyi \u015fekilde kullanm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte bizim \u00fcst\u00fcnde d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gereken de budur.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n
Mackenzie (2002), teknoloji se\u00e7imini Howard Gardner'\u0131n \u00e7oklu zeka kuram\u0131 (Gardner, 1983, 2006) etraf\u0131nda \u015fekillendirmemizi ve a\u015fa\u011f\u0131daki karar s\u0131ralamas\u0131n\u0131 izlememizi \u00f6nermektedir.<\/p>\r\n\u00f6\u011frenci \u2192 \u00f6\u011fretim hedefi \u2192 zekalar \u2192 medya se\u00e7imi.\r\n\r\nMackenzie, sonras\u0131nda, Gardner'\u0131n her bir zeka t\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fimini desteklemek \u00fczere farkl\u0131 bir medya t\u00fcr\u00fc se\u00e7ilmesi gerekti\u011fini s\u00f6ylemektedir. Gardner'\u0131n \u00e7oklu zeka kuram\u0131, yayg\u0131n \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f, uyarlanm\u0131\u015f ve kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mackenzie\u2019nin teknoloji veya medya se\u00e7imini zeka t\u00fcrlerine g\u00f6re s\u0131n\u0131flamay\u0131 \u00f6nermesi sezgisel olarak anlaml\u0131 gelse de, Gardner'\u0131n kuram\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretim ortamlar\u0131nda kullanan \u00f6\u011fretmenlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalacakt\u0131r.\r\n\r\nMedya ve teknoloji se\u00e7imine dair son d\u00f6nemde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n incelenmesi sonucunda, medya ve teknolojide son 20 y\u0131lda ya\u015fanan h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fime ra\u011fmen, benim \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm ACTIONS modelinin (Bates, 1995) halen daha uygulanan en \u00f6nemli modellerden biri oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7erisinde, model \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklikler ve eklemeler de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (\u00f6rne\u011fin bkz. Baytak, tarihsiz; Lambert and Williams, 1999; Koumi, 2006). Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, ben de uzaktan e\u011fitim i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f olan ACTIONS modelini de\u011fi\u015ftirip, hem uzaktan e\u011fitim hem de y\u00fcz y\u00fcze e\u011fitimde medya kullan\u0131m\u0131n\u0131 da i\u00e7erecek \u015fekilde SECTIONS modeli haline getirmi\u015f bulunmaktay\u0131m (Bates & Poole, 2003).\r\n
Patsula (2002), Bates modellerinde yer alan \u00f6l\u00e7\u00fctlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7eren, ancak uluslararas\u0131 perspektifi de dikkate alan ve sosyo-politik uygunluk, k\u00fclt\u00fcr dostu olma ve a\u00e7\u0131kl\u0131k\/esneklik gibi \u00f6l\u00e7\u00fctlerle zenginle\u015ftirilmi\u015f CASCOIME modelini geli\u015ftirmi\u015ftir. Zaied (2007) ise, \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131, BT uzmanlar\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin medya se\u00e7iminde hangi \u00f6l\u00e7\u00fctleri \u00f6nemli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc test eden bir deneysel \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f ve yedi \u00f6l\u00e7\u00fct belirlemi\u015ftir. Bu \u00f6l\u00e7\u00fctlerin d\u00f6rt tanesi, Bates'in \u00f6l\u00e7\u00fctleriyle e\u015fle\u015fmi\u015f veya bu \u00f6l\u00e7\u00fctlere benzerdir. Di\u011fer \u00fc\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fct ise \u00f6\u011frenci memnuniyeti, \u00f6\u011frencinin \u00f6z-motivasyonu ve mesleki geli\u015fimdir. Ancak, daha \u00e7ok ba\u015far\u0131 ko\u015fulu olarak nitelendirilebilecek bu \u00f6l\u00e7\u00fctlerin medya se\u00e7imine ili\u015fkin karar vermeden \u00f6nce tan\u0131mlanabilmesi pek de kolay de\u011fildir.<\/p>\r\n
Koumi (2006) ve Mayer (2009) medya se\u00e7imi i\u00e7in bir model olu\u015fturmaya en \u00e7ok yakla\u015fan iki ara\u015ft\u0131rmac\u0131d\u0131r. Mayer \u00e7ok kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma sonucunda \u00e7okluortam tasar\u0131m\u0131na ili\u015fkin 12 ilke geli\u015ftirmi\u015f ve \u00e7okluortamla \u00f6\u011frenmenin bili\u015fsel kuram\u0131 ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Mayer'in kuram\u0131n\u0131n m\u00fckemmel bir uygulamas\u0131 i\u00e7in bkz. UBC Wikis<\/a>. Koumi (2015) ise, KA\u00c7D'lerin tasar\u0131m\u0131na yol g\u00f6stermek \u00fczere video ve bas\u0131l\u0131 materyalin birlikte en iyi \u015fekilde nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na karar vermek i\u00e7in bir model geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\r\n
Hem Mayer\u2019in yakla\u015f\u0131m\u0131 hem de Koumi'nin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, belirli \u00e7okluortam e\u011fitim materyallerinin tasarlanmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda mikro d\u00fczeyde olduk\u00e7a de\u011ferlidir. Mayer'in\u00a0\u00e7okluortamla \u00f6\u011frenmenin bili\u015fsel kuram\u0131, s\u00f6zc\u00fcklerin ve resimlerin en iyi nas\u0131l b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilece\u011fine ili\u015fkin \u00f6neriler getirmekte ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flama ya da bili\u015fsel y\u00fck fazlas\u0131n\u0131 \u00f6nleme gibi izlenmesi gereken kurallar\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Belirli bir \u00e7okluortam uygulamas\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na karar vermek i\u00e7inse, bize \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yol haritas\u0131 \u00f6nermektedir. Buna ra\u011fmen, kuram\u0131n makro d\u00fczeyde uygulanmas\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Mayer'in odak noktas\u0131 bili\u015fsel i\u015flem oldu\u011fu i\u00e7in, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin kendilerine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zellikleriyle do\u011frudan ilgilenmemektedir. Ne Mayer ne de Koumi, medya se\u00e7iminde maliyet ve eri\u015fim gibi pedagojik olmayan hususlar\u0131 dikkate almam\u0131\u015ft\u0131r. Mayer ve Koumi'nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, benim \u00f6nerime rakip olarak de\u011fil tamamlay\u0131c\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir. Ben, ilk olarak, hangi medya t\u00fcr\u00fc veya t\u00fcrlerinin kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bundan sonra Mayer'in kuram\u0131 da, uygulaman\u0131n tasar\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine rehberlik edecektir. Mayer'in 12 ilkesine bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda ayr\u0131ca de\u011finece\u011fim.<\/p>\r\n
Medya se\u00e7imiyle ilgili olarak \u00e7ok say\u0131da model olmamas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. 1970'ler ve 1980'lerde geli\u015ftirilen modeller medya se\u00e7imine olduk\u00e7a indirgemeci ve davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sergilediklerinden, sonu\u00e7ta pratikte ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi hi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn olmayan sayfalar dolusu karar a\u011fa\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu modellerin hi\u00e7biri, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin kendilerine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikleri ve kolayl\u0131klar\u0131n\u0131 dikkate almam\u0131\u015ft\u0131r ve halen daha almamaktad\u0131r. Daha da \u00f6nemlisi, teknoloji b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla geli\u015fmekte, \u00f6\u011fretim i\u00e7in en uygun pedagojik yakla\u015f\u0131m\u0131n hangisi oldu\u011funa ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar devam etmekte ve \u00f6\u011frenme ko\u015fullar\u0131 \u00e7e\u015fitlenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, yayg\u0131n \u015fekilde uygulanabilecek, ara\u015ft\u0131rma ve deneyime dayal\u0131 pratik ve y\u00f6netilebilir bir model bulmak da g\u00fc\u00e7le\u015fmektedir.<\/p>\r\n\r\n
8.1.2 Neden bir modele ihtiyac\u0131m\u0131z var?<\/h2>\r\n
Yukar\u0131da bahsetti\u011fim g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011fe ra\u011fmen, her \u00f6\u011fretmen ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6\u011frenciler de bu alanda bir tak\u0131m kararlar almak durumundad\u0131r. Bu nedenle de,<\/p>\r\n\r\n
\r\n \t
- farkl\u0131 \u00f6\u011frenme durumlar\u0131nda kullan\u0131labilen;<\/li>\r\n \t
- stratejik, kurumsal ve e\u011fitsel d\u00fczeylerin t\u00fcm\u00fcnde karar almaya izin veren;<\/li>\r\n \t
- e\u011fitsel ve operasyonel konular\u0131 ayn\u0131 d\u00fczeyde dikkate alan;<\/li>\r\n \t
- farkl\u0131 teknolojiler ve medya t\u00fcrleri aras\u0131ndaki kritik farklar\u0131 ortaya koyabilen ve belirli durumlar i\u00e7in farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin uygun \u015fekilde birlikte kullan\u0131m\u0131na izin veren;<\/li>\r\n \t
- kolayl\u0131kla anla\u015f\u0131lan, pragmatik ve maliyet-etkin;<\/li>\r\n \t
- teknolojideki yeni geli\u015fmeleri bar\u0131nd\u0131ran<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
bir teknoloji se\u00e7me ve uygulama modeline gereksinim oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu ba\u011flamda, Bates'in teknoloji, ara\u015ft\u0131rma ve kuramdaki son geli\u015fmeleri de dikkate alarak yeniden d\u00fczenlenen SECTIONS modelini kullanmaya devam edece\u011fim. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar sonucu ortaya konan SECTIONS modeli, zaman testini ge\u00e7mi\u015f ve uygulanabilir oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. SECTIONS modelinin ismi,\u00a0modelin sekiz (8) unsurunun \u0130ngilizce ba\u015f harflerinden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n
\r\n \t
- S<\/strong> (Students - \u00d6\u011frenciler)<\/li>\r\n \t
- E<\/strong> (Ease of use - Kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131)<\/li>\r\n \t
- C<\/strong> (Costs - Maliyet)<\/li>\r\n \t
- T<\/strong> (Teaching functions - \u00d6\u011fretim s\u00fcreci)<\/li>\r\n \t
- I<\/strong> (Interaction - Etkile\u015fim)<\/li>\r\n \t
- O<\/strong> (Organisational issues - Kurumsal konular)<\/li>\r\n \t
- N<\/strong> (Networking - A\u011f olu\u015fturma)<\/li>\r\n \t
- S<\/strong> (Security and privacy - G\u00fcvenlik ve gizlilik)<\/li>\r\n<\/ul>\r\nBu unsurlar\u0131n her birini ilerki k\u0131s\u0131mlarda inceleyecek ve modelin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131na dair \u00f6neride bulunaca\u011f\u0131m.\u00a0<\/span>\r\n
\r\nEtkinlik 8.1 Teknoloji ve medya se\u00e7imine dair \u00f6n karar verme<\/h3>\r\n1. Girdi\u011finiz veya girmeyi planlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir dersi se\u00e7in. Hangi teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? Karar\u0131n\u0131z\u0131 ve o teknoloji\/medya t\u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7me gerek\u00e7enizi bir yere not al\u0131n.\u00a0<\/span>\r\n\r\nBu b\u00f6l\u00fcm\u00fc okumay\u0131 bitirdi\u011finizde, son bir etkinlik (Etkinlik 8.10) yapman\u0131z\u0131 isteyece\u011fim. Daha sonra, \u015fimdi ve b\u00f6l\u00fcm\u00fc okuduktan sonra verdi\u011finiz yan\u0131tlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilirsiniz.\r\n\r\n<\/div>\r\n
Kaynak\u00e7a<\/h1>\r\n
Bates, A. (1995)\u00a0<\/span>Teaching, Open Learning and Distance Education<\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Routledge<\/p>\r\n
Bates, A. and Poole, G. (2003)\u00a0<\/span>Effective Teaching with Technology in Higher Education<\/em>\u00a0<\/span>San Francisco: Jossey-Bass\/John Wiley and Son<\/p>\r\n
Baytak, A.(undated) Media selection and design: a case in distance education\u00a0<\/span>Academia.edu<\/a><\/em><\/p>\r\n
Gardner, H. (1983)\u00a0<\/span>Frame of Mind: The Theory of Multiple Intelligences<\/em>\u00a0<\/span>New York: Basic Books<\/p>\r\n
Gardner, H. (2006)\u00a0<\/span>Multiple Intelligences: New Horizons and Theory in Practice<\/em>\u00a0<\/span>New York: Basic Books<\/p>\r\n
Koumi, J. (1994). Media comparisons and deployment: A practitioner\u2019s view.\u00a0<\/span>British Journal of Educational Technology<\/em>, Vol. 25, No. 1<\/p>\r\nKoumi, J. (2006).\u00a0<\/span>Designing video and multimedia for open and flexible learning.<\/em>London:\u00a0<\/em>Routledge.\r\n\r\nLambert, S.\u00a0and\u00a0Williams R. (1999)\u00a0<\/span>A model for selecting educational technologies to\u00a0improve student learning<\/a>\u00a0<\/span><\/em>Melbourne, Australia:\u00a0HERDSA Annual International Conference, July\r\n\r\nMackenzie, W. (2002)\u00a0Multiple Intelligences and\u00a0Instructional Technology:\u00a0A Manual for Every Mind<\/em>.\u00a0Eugene, Oregon:\u00a0ISTE\r\n\r\nMayer, R. E. (2009).\u00a0<\/span>Multimedia Learning<\/em>\u00a0<\/span>(2nd ed). New York: Cambridge University Press.\r\n\r\nNel, C., Dreyer, C. and Carstens \u00a0(2001)\u00a0<\/span>Educational Technologies: A Classification and Evaluation<\/a>Journal for\u00a0Language Teaching<\/em>\u00a0<\/span>Vol. 35, No. 4\r\n\r\nPatsula, P. (2002) Practical guidelines for selecting media: An international perspective\u00a0<\/span>The Useableword Monitor<\/a><\/em>, February 1\r\n\r\nUBC Wikis (2014)\u00a0<\/span>Documentation: Design Principles for Multimedia<\/a>\u00a0<\/span><\/em>Vancouver BC: University of British Columbia\r\n\r\nZaied, A. (2007) A Framework for Evaluating and Selecting Learning Technologies\u00a0<\/span>The International Arab Journal of Information Technology<\/a><\/em>, Vol. 4, No. 2","rendered":"
\u015eekil 8. SECTIONS Modeli<\/figcaption><\/figure>\n <\/p>\n
\n8.1.1 Alanyaz\u0131n bize ne s\u00f6yl\u00fcyor?<\/h2>\n
Konunun \u00f6nemiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011fretim ortamlar\u0131nda do\u011fru teknolojinin veya medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn nas\u0131l se\u00e7ilece\u011fine ili\u015fkin olduk\u00e7a az \u00e7al\u0131\u015fma oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. 1970’ler ve 1980’lerde bu konuda \u00e7ok da faydal\u0131 olmayan bir seri \u00e7al\u0131\u015fma olduysa da, o tarihten beri yap\u0131lan \u00e7ok az \u00e7al\u0131\u015fma vard\u0131r (Baytak, tarihsiz). Koumi’ye (1994) g\u00f6re:<\/p>\n
\nbelirli bir konu, \u00f6\u011frenme hedefleri ve hedef kitleye en uygun medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn se\u00e7imi i\u00e7in yeterli ve kullan\u0131labilir bir kuram bulunmamaktad\u0131r… en yayg\u0131n uygulama ise, herhangi bir model kullanmamakt\u0131r. Nitekim, medya se\u00e7iminin pedagojik kayg\u0131lardan ziyade daha uygulamaya d\u00f6n\u00fck ekonomik, be\u015feri ve politik etkenler taraf\u0131ndan kontrol ediliyor olmas\u0131na \u015fa\u015fmamak gerekir (s. 56).<\/p>\n<\/blockquote>\n
Mackenzie (2002) de benzer bir duruma dikkati \u00e7ekmektedir:<\/p>\n
\n\u00dclkenin farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki \u00f6\u011fretmenlerle teknolojinin mevcut durumuna dair yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sohbetlerde, durum ne olursa olsun \u00f6\u011fretmenleri en \u00e7ok etkileyen fakt\u00f6r\u00fcn teknolojiye eri\u015fimleri oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bir \u00f6\u011fretmenin s\u0131n\u0131f\u0131nda televizyon-bilgisayar seti kuruluysa, s\u0131n\u0131fta onu kullanmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan tam donan\u0131ml\u0131 bir laboratuvarda eri\u015fimine ve kullan\u0131m\u0131na haz\u0131r bir LCD projeksiyon cihaz\u0131 varsa, \u00f6\u011fretmenin o teknolojiyi kullanma e\u011filimi daha fazla olmaktad\u0131r. \u00d6\u011fretmenler her zaman kendilerine sunulan\u0131n en iyisini en iyi \u015fekilde kullanm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte bizim \u00fcst\u00fcnde d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gereken de budur.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Mackenzie (2002), teknoloji se\u00e7imini Howard Gardner’\u0131n \u00e7oklu zeka kuram\u0131 (Gardner, 1983, 2006) etraf\u0131nda \u015fekillendirmemizi ve a\u015fa\u011f\u0131daki karar s\u0131ralamas\u0131n\u0131 izlememizi \u00f6nermektedir.<\/p>\n
\u00f6\u011frenci \u2192 \u00f6\u011fretim hedefi \u2192 zekalar \u2192 medya se\u00e7imi.<\/p>\n
Mackenzie, sonras\u0131nda, Gardner’\u0131n her bir zeka t\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fimini desteklemek \u00fczere farkl\u0131 bir medya t\u00fcr\u00fc se\u00e7ilmesi gerekti\u011fini s\u00f6ylemektedir. Gardner’\u0131n \u00e7oklu zeka kuram\u0131, yayg\u0131n \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f, uyarlanm\u0131\u015f ve kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mackenzie\u2019nin teknoloji veya medya se\u00e7imini zeka t\u00fcrlerine g\u00f6re s\u0131n\u0131flamay\u0131 \u00f6nermesi sezgisel olarak anlaml\u0131 gelse de, Gardner’\u0131n kuram\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretim ortamlar\u0131nda kullanan \u00f6\u011fretmenlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalacakt\u0131r.<\/p>\n
Medya ve teknoloji se\u00e7imine dair son d\u00f6nemde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n incelenmesi sonucunda, medya ve teknolojide son 20 y\u0131lda ya\u015fanan h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fime ra\u011fmen, benim \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm ACTIONS modelinin (Bates, 1995) halen daha uygulanan en \u00f6nemli modellerden biri oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7erisinde, model \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklikler ve eklemeler de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (\u00f6rne\u011fin bkz. Baytak, tarihsiz; Lambert and Williams, 1999; Koumi, 2006). Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, ben de uzaktan e\u011fitim i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f olan ACTIONS modelini de\u011fi\u015ftirip, hem uzaktan e\u011fitim hem de y\u00fcz y\u00fcze e\u011fitimde medya kullan\u0131m\u0131n\u0131 da i\u00e7erecek \u015fekilde SECTIONS modeli haline getirmi\u015f bulunmaktay\u0131m (Bates & Poole, 2003).<\/p>\n
Patsula (2002), Bates modellerinde yer alan \u00f6l\u00e7\u00fctlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7eren, ancak uluslararas\u0131 perspektifi de dikkate alan ve sosyo-politik uygunluk, k\u00fclt\u00fcr dostu olma ve a\u00e7\u0131kl\u0131k\/esneklik gibi \u00f6l\u00e7\u00fctlerle zenginle\u015ftirilmi\u015f CASCOIME modelini geli\u015ftirmi\u015ftir. Zaied (2007) ise, \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131, BT uzmanlar\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin medya se\u00e7iminde hangi \u00f6l\u00e7\u00fctleri \u00f6nemli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc test eden bir deneysel \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f ve yedi \u00f6l\u00e7\u00fct belirlemi\u015ftir. Bu \u00f6l\u00e7\u00fctlerin d\u00f6rt tanesi, Bates’in \u00f6l\u00e7\u00fctleriyle e\u015fle\u015fmi\u015f veya bu \u00f6l\u00e7\u00fctlere benzerdir. Di\u011fer \u00fc\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fct ise \u00f6\u011frenci memnuniyeti, \u00f6\u011frencinin \u00f6z-motivasyonu ve mesleki geli\u015fimdir. Ancak, daha \u00e7ok ba\u015far\u0131 ko\u015fulu olarak nitelendirilebilecek bu \u00f6l\u00e7\u00fctlerin medya se\u00e7imine ili\u015fkin karar vermeden \u00f6nce tan\u0131mlanabilmesi pek de kolay de\u011fildir.<\/p>\n
Koumi (2006) ve Mayer (2009) medya se\u00e7imi i\u00e7in bir model olu\u015fturmaya en \u00e7ok yakla\u015fan iki ara\u015ft\u0131rmac\u0131d\u0131r. Mayer \u00e7ok kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma sonucunda \u00e7okluortam tasar\u0131m\u0131na ili\u015fkin 12 ilke geli\u015ftirmi\u015f ve \u00e7okluortamla \u00f6\u011frenmenin bili\u015fsel kuram\u0131 ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Mayer’in kuram\u0131n\u0131n m\u00fckemmel bir uygulamas\u0131 i\u00e7in bkz. UBC Wikis<\/a>. Koumi (2015) ise, KA\u00c7D’lerin tasar\u0131m\u0131na yol g\u00f6stermek \u00fczere video ve bas\u0131l\u0131 materyalin birlikte en iyi \u015fekilde nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na karar vermek i\u00e7in bir model geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n
Hem Mayer\u2019in yakla\u015f\u0131m\u0131 hem de Koumi’nin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, belirli \u00e7okluortam e\u011fitim materyallerinin tasarlanmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda mikro d\u00fczeyde olduk\u00e7a de\u011ferlidir. Mayer’in\u00a0\u00e7okluortamla \u00f6\u011frenmenin bili\u015fsel kuram\u0131, s\u00f6zc\u00fcklerin ve resimlerin en iyi nas\u0131l b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilece\u011fine ili\u015fkin \u00f6neriler getirmekte ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flama ya da bili\u015fsel y\u00fck fazlas\u0131n\u0131 \u00f6nleme gibi izlenmesi gereken kurallar\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Belirli bir \u00e7okluortam uygulamas\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na karar vermek i\u00e7inse, bize \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yol haritas\u0131 \u00f6nermektedir. Buna ra\u011fmen, kuram\u0131n makro d\u00fczeyde uygulanmas\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Mayer’in odak noktas\u0131 bili\u015fsel i\u015flem oldu\u011fu i\u00e7in, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin kendilerine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zellikleriyle do\u011frudan ilgilenmemektedir. Ne Mayer ne de Koumi, medya se\u00e7iminde maliyet ve eri\u015fim gibi pedagojik olmayan hususlar\u0131 dikkate almam\u0131\u015ft\u0131r. Mayer ve Koumi’nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, benim \u00f6nerime rakip olarak de\u011fil tamamlay\u0131c\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir. Ben, ilk olarak, hangi medya t\u00fcr\u00fc veya t\u00fcrlerinin kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bundan sonra Mayer’in kuram\u0131 da, uygulaman\u0131n tasar\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine rehberlik edecektir. Mayer’in 12 ilkesine bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda ayr\u0131ca de\u011finece\u011fim.<\/p>\n
Medya se\u00e7imiyle ilgili olarak \u00e7ok say\u0131da model olmamas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. 1970’ler ve 1980’lerde geli\u015ftirilen modeller medya se\u00e7imine olduk\u00e7a indirgemeci ve davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sergilediklerinden, sonu\u00e7ta pratikte ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi hi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn olmayan sayfalar dolusu karar a\u011fa\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu modellerin hi\u00e7biri, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin kendilerine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikleri ve kolayl\u0131klar\u0131n\u0131 dikkate almam\u0131\u015ft\u0131r ve halen daha almamaktad\u0131r. Daha da \u00f6nemlisi, teknoloji b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla geli\u015fmekte, \u00f6\u011fretim i\u00e7in en uygun pedagojik yakla\u015f\u0131m\u0131n hangisi oldu\u011funa ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar devam etmekte ve \u00f6\u011frenme ko\u015fullar\u0131 \u00e7e\u015fitlenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, yayg\u0131n \u015fekilde uygulanabilecek, ara\u015ft\u0131rma ve deneyime dayal\u0131 pratik ve y\u00f6netilebilir bir model bulmak da g\u00fc\u00e7le\u015fmektedir.<\/p>\n
8.1.2 Neden bir modele ihtiyac\u0131m\u0131z var?<\/h2>\n
Yukar\u0131da bahsetti\u011fim g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011fe ra\u011fmen, her \u00f6\u011fretmen ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6\u011frenciler de bu alanda bir tak\u0131m kararlar almak durumundad\u0131r. Bu nedenle de,<\/p>\n
\n
- farkl\u0131 \u00f6\u011frenme durumlar\u0131nda kullan\u0131labilen;<\/li>\n
- stratejik, kurumsal ve e\u011fitsel d\u00fczeylerin t\u00fcm\u00fcnde karar almaya izin veren;<\/li>\n
- e\u011fitsel ve operasyonel konular\u0131 ayn\u0131 d\u00fczeyde dikkate alan;<\/li>\n
- farkl\u0131 teknolojiler ve medya t\u00fcrleri aras\u0131ndaki kritik farklar\u0131 ortaya koyabilen ve belirli durumlar i\u00e7in farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin uygun \u015fekilde birlikte kullan\u0131m\u0131na izin veren;<\/li>\n
- kolayl\u0131kla anla\u015f\u0131lan, pragmatik ve maliyet-etkin;<\/li>\n
- teknolojideki yeni geli\u015fmeleri bar\u0131nd\u0131ran<\/li>\n<\/ul>\n
bir teknoloji se\u00e7me ve uygulama modeline gereksinim oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu ba\u011flamda, Bates’in teknoloji, ara\u015ft\u0131rma ve kuramdaki son geli\u015fmeleri de dikkate alarak yeniden d\u00fczenlenen SECTIONS modelini kullanmaya devam edece\u011fim. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar sonucu ortaya konan SECTIONS modeli, zaman testini ge\u00e7mi\u015f ve uygulanabilir oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. SECTIONS modelinin ismi,\u00a0modelin sekiz (8) unsurunun \u0130ngilizce ba\u015f harflerinden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
\n
- S<\/strong> (Students – \u00d6\u011frenciler)<\/li>\n
- E<\/strong> (Ease of use – Kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131)<\/li>\n
- C<\/strong> (Costs – Maliyet)<\/li>\n
- T<\/strong> (Teaching functions – \u00d6\u011fretim s\u00fcreci)<\/li>\n
- I<\/strong> (Interaction – Etkile\u015fim)<\/li>\n
- O<\/strong> (Organisational issues – Kurumsal konular)<\/li>\n
- N<\/strong> (Networking – A\u011f olu\u015fturma)<\/li>\n
- S<\/strong> (Security and privacy – G\u00fcvenlik ve gizlilik)<\/li>\n<\/ul>\n
Bu unsurlar\u0131n her birini ilerki k\u0131s\u0131mlarda inceleyecek ve modelin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131na dair \u00f6neride bulunaca\u011f\u0131m.\u00a0<\/span><\/p>\n
\nEtkinlik 8.1 Teknoloji ve medya se\u00e7imine dair \u00f6n karar verme<\/h3>\n
1. Girdi\u011finiz veya girmeyi planlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir dersi se\u00e7in. Hangi teknolojileri veya medya t\u00fcrlerini kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? Karar\u0131n\u0131z\u0131 ve o teknoloji\/medya t\u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7me gerek\u00e7enizi bir yere not al\u0131n.\u00a0<\/span><\/p>\n
Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc okumay\u0131 bitirdi\u011finizde, son bir etkinlik (Etkinlik 8.10) yapman\u0131z\u0131 isteyece\u011fim. Daha sonra, \u015fimdi ve b\u00f6l\u00fcm\u00fc okuduktan sonra verdi\u011finiz yan\u0131tlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n<\/div>\n
Kaynak\u00e7a<\/h1>\n
Bates, A. (1995)\u00a0<\/span>Teaching, Open Learning and Distance Education<\/em>\u00a0<\/span>London\/New York: Routledge<\/p>\n
Bates, A. and Poole, G. (2003)\u00a0<\/span>Effective Teaching with Technology in Higher Education<\/em>\u00a0<\/span>San Francisco: Jossey-Bass\/John Wiley and Son<\/p>\n
Baytak, A.(undated) Media selection and design: a case in distance education\u00a0<\/span>Academia.edu<\/a><\/em><\/p>\n
Gardner, H. (1983)\u00a0<\/span>Frame of Mind: The Theory of Multiple Intelligences<\/em>\u00a0<\/span>New York: Basic Books<\/p>\n
Gardner, H. (2006)\u00a0<\/span>Multiple Intelligences: New Horizons and Theory in Practice<\/em>\u00a0<\/span>New York: Basic Books<\/p>\n
Koumi, J. (1994). Media comparisons and deployment: A practitioner\u2019s view.\u00a0<\/span>British Journal of Educational Technology<\/em>, Vol. 25, No. 1<\/p>\n
Koumi, J. (2006).\u00a0<\/span>Designing video and multimedia for open and flexible learning.<\/em>London:\u00a0<\/em>Routledge.<\/p>\n
Lambert, S.\u00a0and\u00a0Williams R. (1999)\u00a0<\/span>A model for selecting educational technologies to\u00a0improve student learning<\/a>\u00a0<\/span><\/em>Melbourne, Australia:\u00a0HERDSA Annual International Conference, July<\/p>\n
Mackenzie, W. (2002)\u00a0Multiple Intelligences and\u00a0Instructional Technology:\u00a0A Manual for Every Mind<\/em>.\u00a0Eugene, Oregon:\u00a0ISTE<\/p>\n
Mayer, R. E. (2009).\u00a0<\/span>Multimedia Learning<\/em>\u00a0<\/span>(2nd ed). New York: Cambridge University Press.<\/p>\n
Nel, C., Dreyer, C. and Carstens \u00a0(2001)\u00a0<\/span>Educational Technologies: A Classification and Evaluation<\/a>Journal for\u00a0Language Teaching<\/em>\u00a0<\/span>Vol. 35, No. 4<\/p>\n
Patsula, P. (2002) Practical guidelines for selecting media: An international perspective\u00a0<\/span>The Useableword Monitor<\/a><\/em>, February 1<\/p>\n
UBC Wikis (2014)\u00a0<\/span>Documentation: Design Principles for Multimedia<\/a>\u00a0<\/span><\/em>Vancouver BC: University of British Columbia<\/p>\n